Araştırma Makalesi

Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı

Cilt: 11 Sayı: 3 27 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı

Öz

Sağlık harcamaları ve çevresel inovasyon düzeyindeki farklılıklar hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler açısından çeşitli çevresel sonuçlar doğurabilmektedir. Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi noktasında bu faktörler oldukça ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ampirik analizde 2000-2021 dönemine ve 5 ülkeye (Çin, Hindistan, Rusya, Japonya ve ABD) ait panel veriler kullanılmıştır. Çevre kirliliğinin göstergesi olarak literatürde sıklıkla CO2 emisyonu verisi kullanılmasına rağmen çeşitli avantajlarından dolayı bu çalışmada “yük kapasite faktörü” verisi kullanılmıştır. Çevresel inovasyonu temsilen “çevreyi korumaya yönelik teknoloji patent sayıları” verisi, sağlık harcamaları (%GSYH) ve kontrol değişken olarak kişi başına GSYH verisi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşik ilişki Westerlund (2007) tarafından geliştirilen panel eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Ardından uzun dönem katsayılar geleneksel panel veri yöntemi Driscoll-Kraay Standart hatalar (DKSE) ve güncel bir yöntem olan Momentler Metodu Kantil Regresyon (MMQR) yöntemi ile tahmin edilmiştir. Her iki tahmin sonucu birbirine paralellik göstermektedir. Buna göre çevresel inovasyonun çevre kirliliğini arttırdığı, sağlık harcamalarının ise azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol değişken olarak modellere dahil edilen kişi başına GSYH ise çevre kirliliğini arttırdığı tespit edilmiştir. Son aşamada ilişkilerin yönü Kónya (2006) panel nedensellik testi ile tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adebayo, T. S., ve Kirikkaleli, D. (2021). Impact of renewable energy consumption, globalization, and technological innovation on environmental degradation in Japan: application of wavelet tools. Environment, Development and Sustainability, 23(11), 16057-16082. https://doi.org/ 10.1007/s10668-021-01322-2.
  2. Ahmad, N., Youjin, L., Žiković, S., ve Belyaeva, Z. (2023). The effects of technological innovation on sustainable development and environmental degradation: Evidence from China. Technology in Society, 72, 102184. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2022.102184.
  3. Ali, E. B., Shayanmehr, S., Radmehr, R., Amfo, B., Awuni, J. A., Gyamfi, B. A., ve Agbozo, E. (2023). Exploring the impact of economic growth on environmental pollution in South American countries: how does renewable energy and globalization matter?. Environmental Science and Pollution Research, 30(6), 15505-15522. . https://doi.org/ 10.1007/s11356-022-23177-4.
  4. Álvarez-Herránz, A., Balsalobre, D., Cantos, J. M., ve Shahbaz, M. (2017). Energy innovations-GHG emissions nexus: fresh empirical evidence from OECD countries. Energy policy, 101, 90-100. . https://doi.org/ 10.1016/j.enpol.2016.11.030.
  5. Apergis, N., Jebli, M. B., ve Youssef, S. B. (2018). Does renewable energy consumption and health expenditures decrease carbon dioxide emissions? Evidence for sub-Saharan Africa countries. Renewable energy, 127, 1011-1016. https://doi.org/10.1016/j.renene.2018.05.043.
  6. Apergis, N., Bhattacharya, M., ve Hadhri, W. (2020). Health care expenditure and environmental pollution: a cross-country comparison across different income groups. Environmental Science and Pollution Research, 27(8), 8142-8156. https://doi.org/10.1007/s11356-019-07457-0.
  7. Başar, S., ve Tosun, B. (2021). Environmental Pollution Index and economic growth: evidence from OECD countries. Environmental Science and Pollution Research, 28(27), 36870-36879. https://doi.org/ 10.1007/s11356-021-13225-w.
  8. Behera, P., ve Sethi, N. (2022). Nexus between environment regulation, FDI, and green technology innovation in OECD countries. Environmental Science and Pollution Research, 29(35), 52940-52953. https://doi.org/ 10.1007/s11356-022-19458-7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

18 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

28 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Akbulut Yıldız, G., Yıldız, B., Kanca, O. C., & Çınar, E. (2025). Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 11(3), 231-250. https://doi.org/10.30855/gjeb.2025.11.3.003
AMA
1.Akbulut Yıldız G, Yıldız B, Kanca OC, Çınar E. Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı. GJEB. 2025;11(3):231-250. doi:10.30855/gjeb.2025.11.3.003
Chicago
Akbulut Yıldız, Gizem, Barış Yıldız, Osman Cenk Kanca, ve Ezginur Çınar. 2025. “Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 11 (3): 231-50. https://doi.org/10.30855/gjeb.2025.11.3.003.
EndNote
Akbulut Yıldız G, Yıldız B, Kanca OC, Çınar E (01 Ekim 2025) Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 11 3 231–250.
IEEE
[1]G. Akbulut Yıldız, B. Yıldız, O. C. Kanca, ve E. Çınar, “Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı”, GJEB, c. 11, sy 3, ss. 231–250, Eki. 2025, doi: 10.30855/gjeb.2025.11.3.003.
ISNAD
Akbulut Yıldız, Gizem - Yıldız, Barış - Kanca, Osman Cenk - Çınar, Ezginur. “Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 11/3 (01 Ekim 2025): 231-250. https://doi.org/10.30855/gjeb.2025.11.3.003.
JAMA
1.Akbulut Yıldız G, Yıldız B, Kanca OC, Çınar E. Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı. GJEB. 2025;11:231–250.
MLA
Akbulut Yıldız, Gizem, vd. “Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, c. 11, sy 3, Ekim 2025, ss. 231-50, doi:10.30855/gjeb.2025.11.3.003.
Vancouver
1.Gizem Akbulut Yıldız, Barış Yıldız, Osman Cenk Kanca, Ezginur Çınar. Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı. GJEB. 01 Ekim 2025;11(3):231-50. doi:10.30855/gjeb.2025.11.3.003
22273
Gazi İktisat ve İşletme Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.