Korku ve açgözlülüğün hisse senedi piyasalarına etkisi: CNN Korku ve Açgözlülük endeksi ile Borsa İstanbul arasındaki zamanla değişen asimetrik nedensellik
Öz
Bu çalışmanın amacı, yatırımcı duyarlılığının önemli göstergelerinden biri olan CNN Korku ve Açgözlülük (KA) endeksi ile Türkiye hisse senedi piyasası arasındaki ilişkiyi incelemektir. Türkiye’de hisse senedi piyasasını temsilen Borsa İstanbul 100 (BIST100) endeksi verileri kullanılmıştır. Analizde Nisan 2013 - Aralık 2024 dönemine ait aylık veriler kullanılmış ve Hatemi-J asimetrik nedensellik testi uygulanmıştır. Yatırımcıların pozitif ve negatif şoklara farklı tepkiler verdiği varsayımından hareketle, öncelikle asimetrik nedensellik ilişkileri Hatemi-J testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Ardından, zamanla değişen asimetrik nedensellik analizi ile bu ilişkilerin zaman içinde farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bulgular, genel örneklem dönemi boyunca KA endeksi ile BIST100 endeksi arasında pozitif veya negatif şoklar açısından anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, zamanla değişen analiz sonuçları belirli dönemlerde geçici ve asimetrik nedensellik ilişkilerinin ortaya çıktığını ortaya koymaktadır. Özellikle 2023–2024 döneminde, pozitif şoklar altında BIST100 endeksinden KA endeksine doğru geçici bir nedensellik ilişkisi gözlemlenirken, negatif şoklar altında KA endeksinden BIST100 endeksine doğru daha kalıcı bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu çalışma, yatırımcı duyarlılığını temsil eden KA endeksi ile Türkiye hisse senedi piyasası arasındaki ilişkiyi zamanla değişen asimetrik nedensellik yaklaşımıyla inceleyerek, duyarlılık temelli göstergelerin gelişmekte olan piyasalardaki açıklayıcı gücüne ilişkin yeni kanıtlar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahadzie, R. M., Owusu Junior, P. ve Woode, J. K. (2025). The impact of sentiment on realized higher-order moments in the S&P 500: Evidence from the fear and greed index. Journal of Risk and Financial Management, 18(1), 2, 1-34. Doi: https://doi.org/10.3390/jrfm18010002
- Altinkeski, B. K., Dibooglu, S., Cevik, E. I., Kilic, Y., ve Bugan, M. F. (2024). Quantile connectedness between VIX and global stock markets. Borsa Istanbul Review, 24, 71-79. Doi: https://doi.org/10.1016/j.bir.2024.07.006
- Bekaert, G., ve Hoerova, M. (2014). The VIX, the variance premium and stock market volatility. Journal of econometrics, 183(2), 181-192. Doi: https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2014.05.008
- Bezirgan, E. (2025). Tüketici güven endeksi ile ekonomik güven endeksinin borsaya katılım üzerindeki etkisi. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(2), 153-166.
- Byun, J. J. (2025). Fear & greed index as a predictor for S&P 500: A machine learning approach to market sentiment analysis. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=5995354 or Doi: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.5995354
- Cavalheiro, E. A., Vieira, K. M. ve Thue, P. S. (2024). The impact of investor greed and fear on cryptocurrency returns: A Granger causality analysis of Bitcoin and Ethereum. Review of Behavioral Finance, 16(5), 819-835, Doi: https://doi.org/10.1108/RBF-08-2023-0224
- Chandra, A., ve Thenmozhi, M. (2015). On asymmetric relationship of India volatility index (India VIX) with stock market return and risk management. Decision, 42(1), 33-55. Doi: https://doi.org/10.1007/s40622-014-0070-0
- CNN Business (2025). Fear & greed index. Erişim, 08.10.2025 https://edition.cnn.com/markets/fear-and-greed
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans, Finans ve Yatırım (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
22 Ekim 2025
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 3