Denetim ücretlerinin faaliyet ve piyasa performansı açısından incelenmesi: Borsa İstanbul’dan kanıtlar
Öz
Bu çalışma 2020-2023 yılları arasında Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren firmalar (139 finansal olmayan, 556 gözlem) için denetim ücretlerinin firma performansı üzerindeki etkisini incelemektedir. Faaliyet karlılığı ve Tobin Q oranları sırasıyla firmanın faaliyet ve piyasa performansını ölçmek için kullanılmıştır. Ayrıca firma büyüklüğü, kaldıraç ve varlık yapıları kontrol değişkenler olarak kullanılmıştır. Havuzlanmış en küçük kareler, sabit etkiler ve rassal etkiler tahmin teknikleri kullanılarak elde edilen sonuçlara göre: (1) denetim ücretlerinin, hem faaliyet hem de piyasa performansı üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi vardır. (2) firma büyüklüğünün her iki performans göstergesi üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi vardır. (3) kaldıraç ve varlık yapısı oranlarının faaliyet performansı üzerindeki etkisi negatif ve anlamlıdır. (4) kaldıraç oranının piyasa performansı üzerindeki etkisi çoğunlukla anlamsız iken varlık yapısının piyasa performansı üzerindeki etkisi ise zayıftır. Bu bulgular, firmaların denetim hizmetlerine daha fazla harcama yapmaları, hem faaliyet performansları hem de piyasa performansları üzerinde olumsuz bir etki yarattığını ileri sürmektedir. Başka bir deyişle, çalışmanın örnekleminde yer alan firmaların denetim ücretleri ne kadar fazla olursa analiz döneminde bu firmaların hem muhasebe (faaliyet karlılığı) hem de piyasa performansları (Tobin Q) o kadar az olma eğilimindedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ado, A. B., Rashid, N., Mustapha, U. A., ve Ademola, L. S. (2020). The impact of audit quality on the financial performance of listed companies Nigeria. Journal of Critical Reviews, 7(9), 37–42. Doi: http://dx.doi.org/10.31838/jcr.07.09.07
- Aledvan, B. A., Yaseen, A. A. B., ve Alkubisi, A. (2015). The role of audit quality on the relationship between auditor’s and financial performance quality of selected cement firms in Jordan. International Journal of Business and Social Science, 6(12), 138–146.
- Altunal, I., ve Altay, Z. C. (2024). Denetim ücreti üzerinde etkili olan faktörler: Borsa İstanbul imalat sektöründe bir araştırma. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi (ICAFR’23 Özel Sayısı), 111-127. Doi: https://doi.org/10.17218/hititsbd.1391538
- Bakr, D. J., Ali, S. H., ve Jameel, S. A. (2023). The role of audit fees in improving financial performance: A case study of eight selected commercial banks of Iraqi Stock Exchange over the period (2006–2020). Journal of Duhok University, 26(1), 634–645.
- Baltagi, B. H. (2013). Econometric analysis of panel data. John Wiley & Sons Ltd.
- Bandyopadhyay, A. ve Barua, N. M. (2016). Factors determining capital structure and corporate performance in India: Studying the business cycle effects. The Quarterly Review of Economics and Finance, 61, 160-172. Doi: https://doi.org/10.1016/j.qref.2016.01.004
- Barron, O., Pratt, J., ve Stice, J. D. (2001). Misstatement direction, litigation risk, and planned audit investment. Journal of Accounting Research, 39(3), 449-462. Doi: https://doi.org/10.1111/1475-679X.0002
- Bebchuk, L., Cohen, A., ve Ferrell, A. (2009). What matters in corporate governance? The Review of Financial Studies, 22(2), 783-827. Doi: https://doi.org/10.1093/rfs/hhn099
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans, Finansal Muhasebe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Şubat 2026
Gönderilme Tarihi
7 Kasım 2025
Kabul Tarihi
25 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1