Evaluation of Turkey's macroeconomic performance using Entropy, PIV, and COPRAS methods: A study for the period 2013-2024

Öz

Measuring macroeconomic performance, which is an indicator of achieving economic goals, is of great importance for national economies in terms of providing information to economic decision-making units and developing new policies. The aim of this study is to evaluate Turkey’s macroeconomic performance for the 2013–2024 period using multi-criteria decision-making methods. Eight macroeconomic indicators were used in the research. The Entropy method was used to determine the importance weight of macroeconomic indicators, while the PIV and COPRAS methods were used to evaluate macroeconomic performance by year. The findings obtained from both the PIV and COPRAS methods showed that Turkey's macroeconomic performance was highest in 2013. The year 2022 ranked last in both methods, with the weakest performance. It is thought that the findings of this study could be useful in understanding the changes in the national economy over the years and in guiding new policies.

Anahtar Kelimeler

• macroeconomic performance
• multi-criteria decision making
• entropy
• piv
• copras

Etik Beyan

Ethics committee approval is not required for this study.

Entropi, PIV ve COPRAS yöntemleri ile Türkiye’nin makroekonomik performansının değerlendirilmesi: 2013-2024 dönemine yönelik bir araştırma

Öz

Ekonomik hedeflere ulaşmanın bir göstergesi olan makroekonomik performansın ölçülmesi, iktisadi karar birimlerine bilgi sağlamak ve yeni politikalar geliştirmek açısından ülke ekonomileri için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, çok kriterli karar verme yöntemlerini kullanarak Türkiye’nin 2013–2024 dönemine yönelik makroekonomik performansını değerlendirmektir. Araştırmada sekiz makroekonomik gösterge kullanılmıştır. Makroekonomik göstergelerin önem ağırlığının belirlenmesi için Entropi yöntemi, makroekonomik performansın yıllara göre değerlendirilmesi için ise PIV ve COPRAS yöntemleri kullanılmıştır. Hem PIV hem de COPRAS yönteminden elde edilen bulgular, Türkiye’nin makroekonomik performansının en yüksek olduğu yılın 2013 yılı olduğunu göstermiştir. 2022 yılı ise her iki yöntemde de en zayıf performansa sahip olarak son sırada yer almıştır. Araştırmadan elde edilen bulguların, ulusal ekonominin yıllar içindeki değişiminin anlaşılması ve yeni politikalara yön vermesi açısından faydalı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• makroekonomik performans
• çok kriterli karar verme
• entropi
• piv
• copras

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

1. Al, İ. (2018). Küresel ekonomik krizin Gürcistan ekonomisine etkisi. Yerelden Globale Stratejik Araştırmalar III, 65.
2. Al, İ. ve Baday Yıldız, E. (2019). Türkiye’nin 2006-2017 dönemi makroekonomik performansı: Sihirli kare yaklaşımı. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(1), 303-320.
3. Al, İ., ve Beşbaş, G. (2025). The impact of the covid-19 pandemic on macroeconomic performance: The case of the European Union. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 14(2), 54-71
4. Al, İ. ve Demirel, S. K. (2022). Türkiye’nin makroekonomik performansının TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmesi: 2002-2019 dönemi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 202-222. https://doi.org/10.30798/makuiibf.860476
5. Altay Topçu, B. ve Oralhan, B. (2017). Türkiye ve OECD ülkelerinin temel makroekonomik göstergeler açısından çok kriterli karar verme yöntemleri ile karşılaştırılması. Journal of Academic Value Studies, 3(14), 260-277.
6. Altın, H. (2020). Analysis of the macroeconomic performances of European Countries by Grey Relational Analysis. Journal of Economics, Finance and Accounting, 7(3), 198-213.
7. Apan, M. ve Tiyek, R. (2023). Makroekonomik performans ve entegre CRITIC tabanlı MABAC karar verme yaklaşımı: Türkiye ekonomisinin 2008-2021 dönem verisinden kanıtlar. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(100. Yıl Özel Sayısı), 44-65.
8. Arslan, H.M. (2023). Türkiye ekonomisinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(100. Yıl Özel Sayısı), 26-43.

9. Avcı, T. ve Mercan, N. (2021). Covid-19 etkisiyle birlikte gelişmekte olan Avrupa ülkelerinin makroekonomik performanslarının TOPSIS ve MABAC yöntemleri ile karşılaştırmalı analizi. International Journal Of Social, Humanities And Administrative Sciences, 7(45), 1885-1901.
10. Ayçin, E. (2018). Veri tabanı yönetim sistemi seçiminde SWARA ve COPRAS yöntemlerinin bütünleşik olarak kullanılması. Journal of Business In The Digital Age, 1(2), 51-58.
11. Bektaş, S. ve Baykuş, B. (2023). CRITIC ve MAIRCA yöntemleriyle Türk dünyası ülkeleri, Türkiye ve Rusya’nın 2010-2020 dönemi için makro ekonomik performanslarının analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 39, 107-122. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1173274
12. Belke, M. (2020). CRITIC ve MAIRCA yöntemleriyle G7 ülkelerinin makroekonomik performanslarının değerlendirilmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19 (Özel Ek), Prof. Dr. Sabri ORMAN Özel Sayısı, 120-139.
13. Birol, Y. E. (2024). Türkiye’nin 2000–2023 dönemi makroekonomik performansının çok kriterli karar verme yaklaşımı ile analizi. Journal of Academic Opinion, 4(2), 85-93.
14. Chatterjee, P., Athawale, V. M., ve Chakraborty, S. (2011). Materials selection using complex proportional assessment and evaluation of mixed data methods. Materials & Design, 32(2), 851-860.
15. Chattopadhyay, S. ve Bose, S. (2015). Global macroeconomic performance: A comparative study based on composite scores. Journal of Reviews on Global Economics, 4, 51-68.
16. Çalışkan, Ş. (2010). Türkiye’de gelir eşitsizliği ve yoksulluk. In Journal of Social Policy Conferences (No. 59, pp. 89-132). Istanbul University.
17. Çınar, E.G. ve Başar, Ö.D. (2025). G20 ülkelerinin makroekonomik performanslarının çok kriterli karar verme yöntemlerinden TOPSIS ve SAW ile incelenmesi. Journal of Life Economics, 12(1), e2686. https://doi.org/10.15637/jlecon.2686
18. Daşbaşı, B., Barak, D. ve Çelik, T. (2019). Türkiye için makroekonomik performans endeksinin analizi (1990-2017): Yapay sinir ağı yaklaşımı. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 93-112. https://doi.org/10.33399/biibfad.589206.
19. Demireli, E. ve Yüksek Özdemir, A. (2013). Seçilmiş Avrupa ülkelerinde makroekonomik performansın ölçümü: Şans kısıtlı veri zarflama analizi ile bir uygulama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 303-320.
20. Dertli, G. (2025). Türkiye’nin makroekonomik performansının bütünleşik bir karar verme yaklaşımıyla değerlendirilmesi: 2007-2023 dönemi. içinde Ertürkmen, G. (Der.), Makro Ekonomik Zihin Teori, Politika, Dinamikler. Özgür Yayınları. Bölüm 2, s.25-49. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub782.c3269
21. Dinçer, S.E. (2011). Multi-criteria analysis of economic activity for European Union member states and candidate countries: TOPSIS and WSA applications. European Journal of Social Sciences, 21(4), 563-572.
22. Doğan, H. (2022). Türkiye’nin makroekonomik performansının 2010-2020 yılları için CRITIC temelli ARAS yöntemi ile değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(19), 189-202. https://doi.org/10.31455/asya.1027906
23. Ela, M., Doğan, A., ve Uçar, O. (2018). Avrupa Birliği ülkelerinin ve Türkiye’nin makroekonomik performanslarının TOPSIS yöntemi ile karşılaştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 129-143.
24. Ela, M. ve Kurt, H.S. (2019). Comparison of macroeconomic performances of Sub-Saharan African Countries with TOPSIS method, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10(3), 547-555.
25. Eleren, A. ve Karagül, M. (2008). 1986-2006 Türkiye ekonomisinin performans değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15(1), 1-14.
26. Ensari, S. (2010). TÜİK’in yoksulluk analizleri üzerine. Maliye ve Finans Yazıları, 1(87), 9-15.
27. Ersoy, N. (2023). Merec-Multımoosral modeli ile OECD ülkelerinin makroekonomik performanslarının değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 471-491.
28. Eurostat. Database. https://ec.europa.eu/eurostat/data/database . Erişim Tarihi: Aralık 2025.
29. Eyüboğlu, K. (2016). Comparison of developing countries’ macro performances with AHP and TOPSIS methods. Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(1), 131-146.
30. Genç, T. ve Masca, M. (2013). TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri ile elde edilen üstünlük sıralamalarının bir uygulama üzerinden karşılaştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, 15(2), 539-567.
31. Gür, B. (2017). Türkiye’nin makroekonomik performansı üzerine bir değerlendirme: 2002-2016 Dönemi. Social Sciences Studies Journal, 3(6), 726-737.
32. Güran, M. C. ve Tosun, M. U. (2005). Türkiye ekonomisinin makroekonomik performansı: 1951-2003 dönemi için parametrik olmayan bir ölçüm. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(4), 89-115.
33. Kahreman Y. (2023). G20 ülkelerinin ekonomik performanslarının 2008 krizi döneminde LOPCOW-COCOSO yöntemi ile değerlendirilmesi. İzmir İktisat Dergisi, 38(3), 786-803. Doi:10.24988/ije.1232306
34. Kahreman, Y. (2024). D8 ülkelerinin ekonomik performanslarının CRITIC/LOPCOW-COCOSO modeli ile değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 534-559. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1340466
35. Kandemir, A. ve Özarı, Ç. (2019). Türkiye Avrupa Birliği ekonomik performans karşılaştırması (2007-2017): TOPSIS-EDAS uygulaması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(38), 456-479.
36. Karabulut, K., Ersungur, Ş. M. ve Polat, Ö. (2010). Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’nin ekonomik performanslarının karşılaştırılması: Veri Zarflama Analizi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 1-11.
37. Kaya, H., Belke, M. ve Kılıç, M. B. (2024). Bütünleşik bir karar verme yaklaşımına dayalı çok boyutlu makroekonomik performans ölçümü: Türkiye ekonomisi örneği. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 168-186. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1590248
38. Kete, H. ve Karasaç, F. (2022). Covid-19 Sürecinde Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’nin ekonomik performanslarının COPRAS yöntemi ile değerlendirilmesi. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi - Journal of Economic Policy Researches, 9(2), 373-395. https://doi.org/10.26650/JEPR1063962.
39. Kildiene, S., Kaklauskas, A. ve Zavadskas, E. K. (2011). COPRAS based comparative analysis of the European Country management capabilities within the construction sector in the time of crisis. Journal of Business Economics and Management, 12(2), 417-434.
40. Koca, M. B. (2021). CRITIC ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleri ile G7 ülkelerinin refah endeksinin değerlendirilmesi. Ekonomi ve Finans Çalışmaları, Yüksel Aydın (Der.), ss.23-40, Nobel Akademi Yayıncılık.
41. Koşaroğlu, Ş. M. (2021). E7 ülkelerinin makroekonomik performanslarının Entropi ve ARAS yöntemleriyle karşılaştırılması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 68, 203-221.
42. Masca, M. (2017). Economic performance evaluation of European Union Countries by TOPSIS method. North Economic Review, 1(1), 83-94.
43. Mishkin, F. (1996). Understanding financial crises: A deeveloping country perspective. NBER Working Paper, No. 5600.
44. Mufazzal, S. ve Muzakkir, S. M. (2018). A new multi-criterion decision making (mcdm) method based on proximity indexed value for minimizing rank reversals. Computers & Industrial Engineering, 119, 427-438.
45. Oğuz, S., Çetiner, Ö. ve Yalçıntaş, D. (2020). Avrupa Birliği’ne aday ve potansiyel aday ülkelerin ekonomik göstergelerinin TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 17-28.
46. Öksüzkaya, M. ve Yaşar, Z.R. (2022). Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’nin 2016-2020 yılları arası makroekonomik performansının ARAS ve COPRAS yöntemleri ile karşılaştırılması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 171-198.
47. Orhan, M. (2020). Avrupa Birliği ülkeleri ile Avrupa Birliği üyeliğine aday olan ülkelerin makroekonomik performanslarının ARAS yöntemi ile kıyaslanması. Journal of Humanities and Tourism Research (Online), 10(10), 115-129.
48. Önder, E. ve Boz, C. (2017). Comparing macroeconomic performance of the union for the Mediterranean countries using Grey Relational Analysis and Multi-dimensional Scaling. European Scientific Journal, 13, 285-299.
49. Önder, E., Taş, N. ve Hepşen, A. (2015). Economic performance evaluation of Fragile 5 Countries after the great recession of 2008-2009 using Analytic Network Process and TOPSIS methods. Journal of Applied Finance & Banking, 5(1), 1-17.
50. Özden, Ü.H. (2012). AB’ye üye ülkelerin ve Türkiye’nin ekonomik performanslarına göre VIKOR yöntemi ile sıralanması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 455-468.
51. Pınar, A. (2024). Kırılgan Beşli Ülkelerinin ekonomik performanslarının CRITIC ve TOPSIS yöntemleri ile ölçülmesi (2010 - 2022) . KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(46), 365-380.
52. Pınar, A. ve Erdoğan, S. (2024). G7 ülkelerinin makroekonomik performansının CRITIC - TOPSIS yöntemi ile ölçülmesi (2018-2022). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27 (2), 657-672.
53. Pınar, A., Yıldırım, M. ve Erdoğan, S. (2023). COVİD dönemi ve sonrası Türkiye ekonomisinin performansının CRITIC, TOPSIS ve MABAC yöntemleri ile ölçülmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 25(44), 433-449.
54. Pütün, M. ve Paksoy,S. (2020). An empirical assessment of UK economic performance in the context of brexit: An EU wide comparison”. Ege Akademik Bakış, 20(2), 137-151.
55. Sadeghzadeh Emsen, H. (2021). FED para politikalarının finansal piyasalara ve emtia fiyatlarına etkileri: gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için yapısal kırılmalı bir ekonometrik analiz. Journal of Economy Culture and Society, 64, 233-255. https://doi.org/10.26650/JECS2021-918658
56. Saleh, A. ve Ismael, M. (2026). The impact of public debt on income inequality: an empirical analysis for developed and developing countries. Economic Alternatives, 32(2), 586-610.
57. Sevgin, H. ve Kundakcı, N. (2017). TOPSIS ve MOORA yöntemleri ile Avrupa Birliği’ne üye olan ülkelerin ve Türkiye’nin ekonomik göstergelere göre sıralanması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(3), 87-108. Sezal, L. (2020). 2018 Ağustos krizinin Türk bankacılık sektörüne etkisi. Journal of Economics and Research, 1(1), 17-32.
58. Soba, M. ve Altıntaş, F. (2019). 2008 Dünya ekonomik krizinin G20 ülkeleri ekonomik performanslarına etkisinin AHP ve VIKOR yöntemleriyle değerlendirilmesi. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 33-52.
59. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. Ekonomik Göstergeler. http://www.hmb.gov.tr/ . Erişim Tarihi: Aralık 2025.
60. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. Temel Ekonomik Göstergeler. http://www.hmb.gov.tr/ . Erişim Tarihi: Aralık 2025.
61. Tekinay, O.N. (2022). Covid-19 salgın dönemi G7 ülkeleri ve Türkiye’nin ekonomik performans sıralaması ve karşılaştırılması. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 1-25.
62. Turan, G., Eker, İ. ve Pekar, J. (2010). Selection with TOPSIS method among of EU candidate and Pre-accession countries. Ekonomické Rozhľady/Economic Review, 39(4), 473-480.
63. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Veri Portalı. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr . Erişim Tarihi: Aralık 2025.
64. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB). EVDS. https://evds3.tcmb.gov.tr/tumSeriler/2501/bie_dkdovytl . Erişim Tarihi: Aralık 2025.
65. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (2018). Para Politikası Kurulu Kararları, 13 Eylül 2018, Sayı: 2018-38.
66. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (2022). 2023 Yılı Para Politikası Ve Liralaşma Stratejisi. 30 Aralık 2022. https://tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/fb7ecbae-31a2-4600-bc81-b605ba10bc58/2023_Para+Politikasi_ve_Liralasma_Stratejisi.pdf?MOD=AJPERES Erişim tarihi: 03.01.2026.
67. Uludağ, A. S. ve Ümı̇t, A. Ö. (2020). An Analysis of value-added production and macroeconomic performances of the Turkic countries via DEMATEL and COPRAS methods. Sosyoekonomi, 28(45), 139-164.
68. Urfalıoğlu, F. ve Genç, T. (2013). Çok kriterli karar verme teknikleri ile Türkiye’nin ekonomik performansının Avrupa Birliği üye ülkeleri ile karşılaştırılması. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(2), 329-360.
69. Urfalıoğlu Şahin, Ş. ve Özdemir, A. (2025). G8 ülkelerinin makroekonomik performanslarının CRITIC ve CRADIS çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 23(55), 382-405. https://doi.org/10.35408/comuybd.1533914.
70. Velickovic, G., ve Stanojevic, J. (2022). “Magic diamond” in a macroeconomic performance: an empirical assessment of selected EU countries. Economic Alternatives, 28(4), 587-605.
71. Wang, T. C. ve Lee, H. D. (2009). Developing a Fuzzy TOPSIS approach based on subjective weights and objective weights. Expert systems with applications, 36(5), 8980-8985.
72. Yalman, İ.N., Koşaroğlu, Ş.M. ve Işık, Ö. (2023). 2000-2020 döneminde Türkiye ekonomisinin makroekonomik performansının MEREC-LOPCOW-MARCOS modeliyle değerlendirilmesi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 664, 57-86.
73. Yıldırım, B.F., Hepsen, A. ve Önder, E. (2015). Grey Relational Analysis based ranking of Latin American and Caribbean Economies”. Journal of Economics, Finance and Accounting, 2(3), 301-312.
74. Yontar, E. (2023). Selection of suitable renewable energy sources for Turkey: SEM–COPRAS method integrated solution. International Journal of Environmental Science and Technology, 20(6), 6131-6146.
75. Yöyen, H.T. (2023). 100. yılında Türkiye ekonomisi: Makroekonomik performans üzerinden bir değerlendirme. Fiscaoeconomia, 7(Özel Sayı), 283-309. Doi: 10.25295/fsecon.1358726
76. Zaman, T., Dünder, E. ve Aydın, S. (2019). Gini katsayısını etkileyen faktörlerin Beta Regresyon yöntemi yardımı ile belirlenmesi. Erzincan University Journal of Science and Technology, 12(1), 235-240.
77. Zhang, H., Gu, C. L., Gu, L. W. ve Zhang, Y. (2011). The evaluation of tourism destination competitiveness by TOPSIS & Information Entropy–A case in the Yangtze River Delta of China. Tourism Management, 32(2), 443-451.