Yerel iklim yönetişiminde yapay zekâ ve makine öğrenmesi: Karşılaştırmalı bir çoklu-vaka analizi
Öz
Yapay zekâ ve makine öğrenmesini de kapsayan dijital teknolojilerdeki hızlı gelişmeler, iklim değişikliğiyle mücadele ve yerel kaynakların sürdürülebilir yönetimi açısından yerel yönetimlere yeni yönetsel kapasite alanları sunmaktadır. Nüfus yoğunluğu, karmaşık altyapı sistemleri ve sanayi faaliyetleri nedeniyle iklim değişikliğinin etkileri en yoğun biçimde kentlerde hissedilmekte; ancak kentler ekonomik yapı, sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi, coğrafi konum ve kurumsal yönetişim kapasitelerine bağlı olarak bu etkileri farklı biçimlerde deneyimlemektedir. Bu çalışma, Kopenhag, Barselona, Singapur, New York, Rotterdam ve Haydarabat örnekleri üzerinden, yerel yönetimlerin yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojilerini iklim yönetişiminin temaları arasında yer alan (i) öngörümleyici analitikler ve erken uyarı sistemleri ile (ii) yerel kaynakların optimizasyonu kapsamında nasıl kullandıklarını karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Analiz bulguları, incelenen kentlerde yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojilerinin ağırlıklı olarak taşkın, enerji ve su talebi gibi alanlarda öngörümleyici analitikler ve erken uyarı sistemleri yoluyla iklim risklerinin azaltılmasına yönelik kullanıldığını göstermektedir. Bunun yanı sıra, bu teknolojiler enerji ve su gibi kaynakların daha etkin ve verimli biçimde yönetilmesine yönelik optimizasyon uygulamalarında da kullanılmaktadır. Bulgular ayrıca, yapay zekâ ve makine öğrenmesi kullanımının kentlerin karşı karşıya oldukları özgül iklim risklerine ve kurumsal kapasitelerine bağlı olarak farklılaştığını ve bu teknolojilerin çoğunlukla veri analitikleri, nesnelerin interneti ve benzeri destekleyici dijital altyapılarla birlikte kullanıldığını da ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atuhaire, C., ve Kimani, G. N. (2025). AI and governance: Opportunities and risks of machine learning in public sector decision-making. Engineering and Technology Journal, 10(10), 7390-7410.
- Bandela, K. (2025). AI-driven climate resilient design – predicting and adapting infrastructure to extreme weather patterns using AI. Lex Localis-Journal of Local Self-Government, 23(6), 2563-2585. Doi: https://doi.org/10.52152/bac6pm10
- Bassolino, E. (2019). The impact of climate change on local water management strategies. Learning from Rotterdam and Copenhagen. UPLanD-Journal of Urban Planning, Landscape and Environmental Design, 4(1), 21-40. Doi: 10.6092/2531-9906/6109
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara. Pegem Akademi.
- Cheong, S. M., Sankaran, K. ve Bastani, H. (2022). Artificial intelligence for climate change adaptation. WIREs Data Mining and Knowledge Discovery, 12(5), 1-7. Doi: https://doi.org/10.1002/widm.1459.
- Cina, E., Elbasi, E., Elmazi, G. ve AlArnaout, Z. (2025). The role of AI in predictive modelling for sustainable urban development: Challenges and opportunities. Sustainability (2071-1050), 17(11). Doi: https://doi.org/10.3390/su17115148
- City of Copenhagen. (2023). 2030 climate neutrality action plan. City of Copenhagen, Technical and Environmental Administration. Erişim adresi: https://netzerocities.app/_content/files/knowledge/4651/ccc_copenhagen_v2.pdf
- Collins, C., Dennehy, D., Conboy, K., ve Mikalef, P. (2021). Artificial intelligence in information systems research: A systematic literature review and research agenda. International Journal of Information Management, 60, 102383. Doi: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2021.102383
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Sektörü Organizasyonu ve Yönetimi, Operasyon Stratejisi, Organizasyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
30 Ocak 2026
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 3