Akıllı uzmanlaşma stratejilerinin destinasyon pazarlamasıyla entegrasyonu: Kavramsal bir model önerisi
Öz
Küresel rekabetin yoğunlaştığı ve bölgesel kalkınma politikalarının bilgi, yenilik ve yerel potansiyeller doğrultusunda yeniden şekillendiği günümüzde, Akıllı Uzmanlaşma Stratejisi (S3), bölgelerin sürdürülebilir rekabet gücünü artıran önemli bir politika yaklaşımı olarak öne çıkmaktadır. Buna karşın destinasyon pazarlaması literatüründe S3 ile kuramsal bütünleşmeyi ele alan çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, S3 ile destinasyon pazarlaması arasındaki kavramsal ilişkiyi ortaya koymak ve bu iki yaklaşımı bütünleştiren özgün bir kavramsal model önermektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve Avrupa Birliği'nin S3 literatürü, girişimci keşif süreci (GKS), bölgesel yenilik sistemleri ve destinasyon pazarlaması alanındaki ulusal ve uluslararası çalışmalar kapsamlı bir literatür incelemesiyle analiz edilmiştir. Ayrıca uluslararası S3 uygulamaları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, S3'ün temel ilkeleri olan yerellik, GKS, ilişkili çeşitlilik, katılımcı yönetişim ve etki odaklılığın; destinasyon pazarlamasındaki yerel kimlik, çok paydaşlı yönetişim, tematik deneyim geliştirme, dijitalleşme ve sürdürülebilir destinasyon yönetimiyle güçlü bir uyum gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda geliştirilen kavramsal model, destinasyon pazarlamasını bölgesel yenilik ve kalkınma politikalarıyla bütünleştiren stratejik bir çerçeve sunmakta, politika yapıcılar, yerel yönetimler ve destinasyon yönetim organizasyonları için yol gösterici bir yaklaşım önermektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Aranguren, M. J., Magro, E., Navarro, M. ve Wilson, J. R. (2019). Governance of the territorial entrepreneurial discovery process: looking under the bonnet of RIS3. Regional Studies, 53(4), 451–461. Doi: https://doi.org/10.1080/00343404.2018.1462484 Barca, F. (2009). An agenda for a reformed cohesion policy, European Commission. Erişim. adresi: https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/regi/dv/barca_report_/barca_report_en.pdf Biagi, B., Brandano, M. G., ve Ortega-Argilés, R. (2021). Smart specialisation and tourism: understanding the priority choices in EU regions. Socio-Economic Planning Sciences, 74, 100883. Doi: https://doi.org/10.1016/j.seps.2020.100883
- Boes, K., Buhalis, D. ve Inversini, A. (2016). Smart tourism destinations: ecosystems for tourism destination competitiveness. International Journal of Tourism Cities, 2(2), 108–124. Doi: https://doi.org/10.1108/IJTC-12-2015-0032
- Boschma, R. ve Frenken, K. (2011). Technological relatedness, related variety and economic geography. In P. Cooke, B. Asheim, R. Boschma, R. Martin, D. Schwartz ve F. Tödtling (Ed.), Handbook on Regional Innovation and Growth, 187–197. Cheltenham: England: Edward Elgar Publishing.
- Bramwell, B. ve Lane, B. (2011). Critical research on the governance of tourism and sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 19(4-5), 411–421. Doi: https://doi.org/10.1080/09669582.2011.580586
- Bucar, M. ve Lipnik, A. (2020). Strategic research and innovation partnerships as enablers of technology transfer. In Proceedings of the 23rd International Technology Transfer Conference, 45–52. Jožef Stefan Institute. Erişim Adresi: https://ittc.ijs.si/wp-content/uploads/2020/10/Strategic-research-and-innovation-partnerships_BucarLipnik_PDF.pdf Buhalis, D. ve Amaranggana, A. (2015). Smart tourism destinations enhancing tourism experience through personalization of services. In Information and Communication Technologies in Tourism 2015, 377–389. Springer. Erişim adresi: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-14343-9_28
- Camagni, R. ve Capello, R. (2013). Regional innovation patterns and the EU regional policy reform: toward smart innovation policies. Growth and Change, 44(2), 355–389. Doi: https://doi.org/10.1111/grow.12012
- Carayannis, E. G. ve Campbell, D. F. J. (2009). Mode 3 and quadruple helix: toward a 21st century fractal innovation ecosystem. International Journal of Technology Management, 46, 201–234. Erişim adresi: https://elsalabdefence.nl/wp-content/uploads/2022/09/mode-3-and-quadruple-helix-toward-a-21st-century-fractal-innovation-ecosystem.pdf
- Cohen, C. (2019). Implementing smart specialisation: an analysis of practices across Europe. Publications Office of the European Union, Luxembourg. Doi: https://doi.org/10.2760/759464
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Pazarlama (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Mustafa Ünsalan
*
0000-0002-5090-0205
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
31 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
19 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 3