Araştırma Makalesi

Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve

Cilt: 1 Sayı: 1 30 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve

Öz

Artan afet sıklığı ve iklim krizi, gayrimenkul değerlemesinde riske kayıtsız geleneksel metodolojileri geçersiz kılmaktadır. Bu çalışma, afet risklerinin gayrimenkul değerleme süreçlerine sistematik entegrasyonu için metodolojik bir çerçeve sunmaktadır. Bu entegrasyon, değerleme standartları (IVS 2025/RICS 2025), finansal raporlama (UFRS 13) ve finansal istikrar otoritelerinin (ECB/EBA) oluşturduğu "düzenleyici üçgen" tarafından zorunlu kılınmaktadır. Risk metrikleri, finansal değerleme modellerine iki ana yaklaşımla entegre edilmektedir. Gelir Yaklaşımında (DCF), risk; 1) Net Faaliyet Geliri (NFG) düzeltmesi (EAL ve sigorta maliyetleri), 2) Sermaye Harcamaları (CAPEX) ayarlaması (risk azaltım yatırımları) ve 3) iskonto oranına eklenen risk primi aracılığıyla modele dahil edilmektedir. Karşılaştırmalı Satış Yaklaşımında ise risk öznitelikleri (EAL, PML) Otomatik Değerleme Modellerine (AVM) girdi olarak kullanılmaktadır. Bu AVM’lerin "kara kutu" doğasını aşmak ve AB Yapay Zekâ Tüzüğü gibi düzenlemelere uymak için SHAP gibi Açıklanabilir Yapay Zekâ (XAI) tekniklerinin kullanımı zorunlu hale gelmektedir. Ancak, bu çerçevenin IVS 2025 ve UFRS 13’ün gerektirdiği şeffaflık ve denetlenebilirlik ilkeleriyle uyumlu olsa da potansiyel etik zorlukların da yönetilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agarwal, S., Qin, Y., Sing, T. F. & Zhan, C. (2025). Quantifying the economic benefits of climate adaptation in real estate. National University of Singapore. https://ireus.nus.edu.sg/economic-benefits-climate-adaptation-real-estate.
  2. American Society of Appraisers (ASA), Chartered Business Valuators Institute (CBV Institute), Institute of Valuers and Appraisers, Singapore (IVAS) & Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS). (2025). Environmental, social, and governance information requests: Guidance for the business valuation professional 2025. https://www.rics.org/news-insights/joint-publication-for-business-valuers-on-esg-information-requests.
  3. Aon. (2025). 2025 Climate and Catastrophe Insight: 2024 Annual Report. Aon plc. Associated Press (AP). (2025). US economic losses from natural disasters soared in 2024 to about $368B.
  4. Bakkensen, L. A., Ma, L. & Timmins, C. D. (2024). The distributional impacts of flood protection infrastructure (NBER Working Paper No. 33633). National Bureau of Economic Research.
  5. Beltrán, A., Maddison, D. & Elliott, R. J. R. (2018). Is flood risk capitalised into property values? A meta-analysis. Ecological Economics, 146, 567-577.
  6. Dachary-Bernard, G. (2025). Adjusting to the new normal: How do households update their beliefs about climate risks? Frontiers in Environmental Economics.
  7. Emerald. (2025). Editorial: Sustainability/ESG and the valuer. Journal of Property Investment & Finance, 43(2), 117-120.
  8. European Banking Authority (EBA). (2020). Guidelines on Loan Origination and Monitoring (EBA/GL/2020/06).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finansal Risk Yönetimi, Afet ve Acil Durum Yönetimi, Doğal Afetler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Ocak 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Varol, N., & Tanrivermiş, Y. (2026). Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve. ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAYRİMENKUL ÇALIŞMALARI DERGİSİ, 1(1), 22-32. https://izlik.org/JA35TP99BE
AMA
1.Varol N, Tanrivermiş Y. Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve. AU_JRES. 2026;1(1):22-32. https://izlik.org/JA35TP99BE
Chicago
Varol, Nehir, ve Yeşim Tanrivermiş. 2026. “Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve”. ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAYRİMENKUL ÇALIŞMALARI DERGİSİ 1 (1): 22-32. https://izlik.org/JA35TP99BE.
EndNote
Varol N, Tanrivermiş Y (01 Şubat 2026) Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve. ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAYRİMENKUL ÇALIŞMALARI DERGİSİ 1 1 22–32.
IEEE
[1]N. Varol ve Y. Tanrivermiş, “Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve”, AU_JRES, c. 1, sy 1, ss. 22–32, Şub. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35TP99BE
ISNAD
Varol, Nehir - Tanrivermiş, Yeşim. “Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve”. ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAYRİMENKUL ÇALIŞMALARI DERGİSİ 1/1 (01 Şubat 2026): 22-32. https://izlik.org/JA35TP99BE.
JAMA
1.Varol N, Tanrivermiş Y. Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve. AU_JRES. 2026;1:22–32.
MLA
Varol, Nehir, ve Yeşim Tanrivermiş. “Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve”. ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAYRİMENKUL ÇALIŞMALARI DERGİSİ, c. 1, sy 1, Şubat 2026, ss. 22-32, https://izlik.org/JA35TP99BE.
Vancouver
1.Nehir Varol, Yeşim Tanrivermiş. Gayrimenkul Değerlemesinde Afet Riski Entegrasyonu: Metodolojik Bir Çerçeve. AU_JRES [Internet]. 01 Şubat 2026;1(1):22-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35TP99BE