Nursing Role on Prevention of Injury/Accident to People with Mental Disability

Öz

Injury and accident risks are higher in people with mental disability than healthy people. The mechanism of injury on these people is similar with pre-school children. Emotional, physical, behavioural problems, not suitable for individuals in life environments and unsupervised in the living environment are major risk factors for injury to people with mental disability. The priority task for nurses working in primary care is to determine strategies for the prevention of accidents and injuries.

 

Anahtar Kelimeler

• Mental disability, injury, prevention, nurse

Zihinsel Engelli Bireylerde Kaza/Yaralanmaların Önlenmesinde Hemşirenin Rolü

Öz

Zihinsel engelli bireylerde kaza ve yaralanma riski sağlıklı bireylerden daha yüksektir. Bu bireylerde yaralanma mekanizması okul öncesi çocuklar ile benzerlik göstermektedir. Duygusal, fiziksel, davranışsal problemler, yaşam alanının bireylere uygun olmaması ve yaşam alanında denetimsiz bırakılmaları zihinsel engelli bireylerde yaralanma için önemli risk faktörleridir. Kaza ve yaralanmaların önlenmesine yönelik stratejilerin belirlenmesinde öncelikli görev birinci basamakta çalışan hemşirelere düşmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Zihinsel engelli; Yaralanma; Önleme; Hemşire

Kaynakça

1. Doğan Ö, Yükselen A, Turan F. Zihinsel engelli çocukların büyük kas motor becerilerinin desteklenmesi. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi 2005;5(1): 31-46.
2. Biçer Y, Savucu Y, Kutlu M, Kaldırımcı M, Pala R. Güç ve kuvvet egzersizlerinin zihinsel engelli çocukların hareket beceri ve yeteneklerine etkisi. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları 2004; 3(1):173-179.
3. Kurt AS, Tekin A, Koçak V, Kaya Y, Özpulat Ö, Önat H. Zihinsel engelli çocuğa sahip anne babaların karşılaştıkları güçlükler. Türkiye Klinikleri J Pediatr 2008; 17:158-163.
4. Keskin G, Bilge A, Engin E, Dülgerler Ş. Zihinsel engelli çocuğu olan anne-babaların kaygı, anne-baba tutumları ve başa çıkma stratejileri açısından değerlendirilmesi. Anatolian Journal of Psychiatry 2010; 11:30-37.
5. Türkiye Özürlüler Araştırması 2002. http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0014899.pdf, Erişim tarihi:26.12.2013.
6. Özürlülerin sorun ve beklentileri araştırması 2010. http://www.eyh.gov.tr/upload/Node/8703/files/ozurlulerin_sorun_ve_beklentileri_arastirmasi_2010.pdf, Erişim tarihi, 25.12.2013.
7. Karadağ G. Engelli çocuğa sahip annelerin yaşadıkları güçlükler ile aileden algıladıkları sosyal destek ve umutsuzluk düzeyleri. TAF Preventive Medicine Bulletin 2009; 8(4): 315-322.
8. Özşenol F, Işıkhan V, Ünay B, Engelli çocuğa sahip ailelerin aile işlevlerinin değerlendirilmesi. Gülhane Tıp Dergisi 2003; 45(2): 156-64.

9. Demirbilek M. Zihinsel engelli bireylerin ve ailelerinin gereksinimleri. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 2013; 7(3): 58-64.
10. Yıldırım Sarı H, Altıparmak S. Ebe ve hemşirelerin zihinsel engelli çocuklarla ilgili bilgileri. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2008; 7(2): 127-132.
11. İnanç DÇ, Baysal SU, Çetin Z, Coşgun L, Taviloğlu K, Ünüvar E. Çocukluk çağında yaralanma kontrolü: aile davranışı ve güvenlik danışmanlığı. Türk Ped Arş 2008; 43: 127-34.
12. Baysal SU, Birinci A. Çocukluk çağında kazalar ve yaralanma kontrolü. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2006; 2(2): 64-78.
13. İnanç DÇ, Baysal SU, Coşgun L, Taviloğlu K, Ünüvar E. Çocukluk çağı yaralanmalarında hazırlayıcı nedenler. Türk Ped Arş 2008; 43:84-8.
14. Yıldırım Sarı H, Girli A. Gelişimsel yetersizliği olan çocuklarda kaza ve yaralanma. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimler Dergisi 2012; 15(4): 283-88.
15. Vladutiu CJ, Casteel C, Marshall SW, McGee KS, Runyan CW, Coyne-Beasley T. Disability and home hazards and safety practices in US households. Disability and Health Journal 2012; 5: 49-54.
16. Sherrard J, Ozanne-Smith J, Staines C. Prevention of unintentional injury to people with intellectual disability: a review of the evidence. Journal of Intellectual Disability Research 2004; 48(7): 639-45.
17. Sherrard J, Tonge BJ, Ozanne-Smith J. Injury risk in young people with intellectual disability. Journal of Intellectual Disability Research 2002; 46(1): 6-16.
18. Lee LC, Harrington RA, Chang JJ, Connors SL. Increased risk of injury in children with developmental disabilities. Research in Developmental Disabilities 2008; 29: 247-55.
19. Runyan CW, Casteel C, Perkis D, Black C, Marshall SW, Johnson RM, et al. Unintentional injuries in the home in the United States Part I:mortality. Am J Prev Med 2005; 28(1): 73-79.
20. Ramirez M, Peek-Asa C, Kraus JF. Disability and risk of school related injury. Injury Prevention 2004; 10:21-26.
21. Buono S, Scannella F, Palmigiano MB, Elia M, Kerr M, Nuovo SD. Self-injury in people with intellectual disability and epilepsy: a matched controlled study.Seizure 2012;21:160-64.
22. Baghdadli A, Pascal C, Grisi S, Aussilloux C. Risk factors for self-injurious behaviours among 222 young children with autistic disorders. Journal of Intellectual Disability Research 2003; 47(8): 622-27.
23. Köşgeroğlu N, Boğa SM. Yaşam aktivitelerine dayalı hemşirelik modeli (YADHM)’ne göre zihinsel engelli bireylerin sorunları ve hemşirelik. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2011; 4(1): 148-154.
24. Durduran Y, Bodur S. Engellilerin engellilikleri dışındaki sağlık sorunları: karşılaştırmalı bir çalışma. Selçuk Tıp Derg 2009; 25(2): 69-77.
25. Özürlüler Ve Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5378.pdf, erişim tarihi:29.12.2013.
26. Gönener HD. Zihinsel engelli çocuklarda ihmal-istismar ve hemşirelik yaklaşımı. Journal of Experimental and Clinical Medicine 2010; 27:137-143.
27. Uslu A, Shakouri N. Engelli çocuklara dost oyun alanı ve dış mekan tasarımı. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2012; 28(5): 367-374.
28. Bulut Y, Göktuğ TH. Sağlık Bulma Yönünde Çevresel Bir Etken Olarak İyileştirme Bahçeleri. GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi 2006, 23 (2): 9-15.
29. Turan T, Dündar SA, Yorgancı M, Yıldırım Z. 0-6 yaş grubu çocuklarda ev kazalarının önlenmesi. Turkish Journal of Trauma&Emergency Surgery 2010; 16(6): 552-57.
30. Marshall SW, Runyan CW, Yang J, Coyne-Beasley T, Waller AE, Johnson RM, et al. Prevelance of selected risk and protective factors for falls in the home. Am J Prev Med 2005; 28(1): 95-101.
31. Yalaki Z, Taşar MA, Kara N, Dallar Y. Sosyoekonomik düzeyi düşük olan ailelerin ev kazaları hakkında bilgi düzeylerinin ölçülmesi. JAEM 2010; 9:129-33.
32. Uskun E, Alptekin F, Öztürk M, Kişioğlu AN. Ev hanımlarının ev kazalarını önlemeye yönelik tutum ve davranışları ile ev kazalarına yönelik ilk yardım bilgi düzeyleri. Turkish Journal of Trauma&Emergency Surgery 2008; 14(1): 46-52.
33. Dereli F, Turasay N, Özçelik H. Muğla İki Nol’lu Sağlık Ocağı Bölgesinde yaşayan 0-6 yaş çocuğu olan annelerin ilkyardım konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin 2010; 9(3): 217-24.
34. Coşkun C, Özkan S, Maral I. Çankırı-Eldivan ilçe merkezinde 0-14 yaşlar arasında çocuğu olan annelerin ilk yardım bilgi düzeyleri ve ilk yardım gerektiren durumların sıklığı. Türkiye Çocuk Hast Derg 2008; 2(3): 11-18.