A SAMPLE OF POPE-EMPEROR CONFLICT IN THE MIDDLE AGES: LUDWIG IV AND POPE JOHN XXII

Öz

Ludwig, Duke of Bavaria, who was elected as the king by the majority of German electors for the vacant imperial throne in 1314, was crowned Holy Roman German Emperor in Aachen without waiting for the approval of the papal office. In the face of this situation, Pope Johannes XXII warned Ludwig to give up his imperial claim and excommunicated him after he ignored this warning. Ludwig's answer to this was to organize an expedition to Italy instead of stepping back, and to try to dominate the imperial power there. In addition, Ludwig tried to eliminate the intervention of the papacy in the worldly sphere by declaring that the empire was based on elections, not the approval of the pope, with the laws he enacted. The article tried to deal with the power struggle of the Holy Roman German Emperor Ludwig IV and Pope Johannes XXII, who set a sample for the pope-emperor conflict in the middle ages, together with its causes and consequences, and tried to shed light on all aspects of this struggle in the light of the sources of the period and modern studies.

Anahtar Kelimeler

• IV. Ludwig
• Papa XXII. Johannes
• Licet iuris
• Fidem catholicam

ORTA ÇAĞ’DA PAPA-İMPARATOR ÇATIŞMASINA BİR ÖRNEK: IV. LUDWİG VE XXII. JOHANNES

Öz

1314 yılında boşalan imparatorluk tahtı için Alman seçmenlerin çoğunluğu tarafından kral seçilen Bavyera Dükü Ludwig, papalık makamının onayını beklemeksizin Aachen’de Kutsal Roma-Germen (Alman) İmparatoru tacını takmıştır. Bu durum karşısında Papa XXII. Johannes, Ludwig’i imparatorluk iddiasından vazgeçmesi konusunda uyarmış, onun bu uyarıyı dikkate almaması üzerine de onu aforoz etmiştir. Ludwig’in buna cevabı ise geri adım atmak yerine İtalya’ya sefer düzenlemek ve burada imparatorluk iktidarını hâkim kılmaya çalışmak olmuştur. Ayrıca Ludwig çıkardığı yasalarla imparatorluğun papanın onayına değil seçime dayandığını ilan ederek papalığın dünyevi alana müdahalesini yok etmeye çalışmıştır. Makale, Orta Çağ’da papa-imparator çatışmasına örnek teşkil eden Kutsal Roma-Germen İmparatoru IV. Ludwig ve Papa XXII. Johannes’in iktidar mücadelesini, sebepleri ve sonuçlarıyla birlikte ele almaya, dönemin kaynakları ve modern çalışmaların ışığında bu mücadelenin tüm yönlerine ışık tutmaya çalışmıştır.

Anahtar Kelimeler

• IV. Ludwig
• Papa XXII. Johannes
• Licet iuris
• Fidem catholicam.

Kaynakça

1. Ağaoğulları, M.A.; Köker, L. (1991), Tanrı Devletinden Kral-Devlete, Ankara: İmge Kitabevi.
2. Ağaoğulları, M.A.; Köker, L. (1998), İmparatorluktan Tanrı Devletine, Ankara: İmge Kitabevi.
3. Arnold, J. H. (2019), Ortaçağ Tarihi Nedir?, (Çev. Kahraman Şakul), İstanbul: Islık Yayınları.
4. Becker, H.J. (1970), “Das Mandat ‘Fidem catholicam’ Ludwig des Bayern von 1338”, Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters, 26, 454-512.
5. Berg, M. (1987), Der Italienzug Ludwigs des Bayern. Das Itinerarder Jahre 1327-1330, Quellen und Forchungen aus Italienischen Archiven und Bibliotheken, 67, 142-197.
6. Berthold, O. (1960), Kaiser Volk und Avignon Ausgewählte Quellen zur antikurialen Bewegung in Deutschland in der ersten Hälfte des 14. Jahrhunderts, Berlin: Rütten&Loening.
7. Boehmer, F. J.(1843), Johannes Victoriensis und Andere Geschichtsquellen Deutschlands im Vierzehnten Jahrhundert, Stuttgart: J. G. Cotta’scher Verlag.
8. Çoban, B.Z. (2009), Geçmişten Günümüze Papalık, İstanbul: İnsan Yayınları.

9. Durmaz, S. (2011), “Yüksek Ortaçağ’da Papa‐İmparator Çatışması: Kılıç ile Âsâ’nın Savaşı”, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1: 1, 93‐120.
10. Felten, W. (1900), Forschungen zur Geschichte Ludwigs des Bayern, Neuss, Druck von L. Schwann.
11. Friedensburg, W. (1883), Quellen zur Geschichte Kaiser Ludwig's des Baiern, Vol.I, Leipzig: Verlag von Franz Dunckler.
12. Friedensburg, W. (1887), Quellen zur Geschichte Kaiser Ludwig's des Baiern, Vol.II, Leipzig: Verlag von Franz Dunckler.
13. Gigot, E. F. (1913), “Corpus Juris Canonici”, Charles G. Herbermann (Ed.), The Catholic Encyclopedia, New York: The Encyclopedıa Press, Inc, Vol. VI, 586-588.
14. Gillespie, A. (2016), The Causes of War: 1000 CE to 1400 CE, Vol. II, Hart Publishing: Oregon, Oxford, Portland.
15. Krafzik, S. (2011), “Licet iuris – Gefecht um die Macht zwischen Kaiser und Papst “, Journal on European History of Law, 2: 2, 6-10.
16. Laffan, R.G.D. (1930), Select Documents Of European Hıstory 800-1492, New York: Henry Holt And Company.
17. Leidinger, G. (1918), Bayerische Chroniken des XIV. Jahrhunderts, Hannover und Leipzig: Hahnsche Buchhandlung.
18. Menzel, M (1997), “Quellen zu Ludwig dem Bayern”, Zeitschrift für Bayerische Landesgeschichte (ZBLG), 60, 71-86.
19. MGH-Constitutiones et aeta publica imperatorum et regum https://www.dmgh.de/const.htm (Erişim Tarihi: 07.04.2022).
20. Moeller, R. (1914), Ludwig der Bayer und die Kurie im Kampf um das Reich, Berlin: Emil Ebering.
21. Müller, K. (1879), Der Kampf Ludwigs des Baiern mit der römischen Curie. Ein Beitrag zur kirchlichen Geschichte des 14. Jahrhunderts, Vol. I, Tübingen: H.Laupp.
22. Pflugk-Harttung, J. (1900), Der Johanniter- und der Deutsche Orden im Kampfe Ludwigs des Bayern mit der Kurie Leipzig: Verlag von Duncker & Humblot.
23. Preger, W. (1886), “Die Politik des Papstes Johann XXII. İn Bezug auf Italien und Deutschland”, Abhandlungen der Historischen Klasse der Königlich-Bayerischen Akademie der Wissenschaften, 17: 3, 502-593.
24. Preger, W. (1877), “Der kirchenpolitische Kampf unter Ludwig dem Baier und sein Einfluss auf die öffentliche Meinung in Deutschland”, München: Verl. der Akademie14:1, 1-70.
25. Schaper, M. (1888), Die Sachsenhäuser Appellation von 1324, Universität Greifswald, Inaugural -Dissertation zur Erlangung der Doctorwürde eingereicht von der Philosophischen Facultat, Berlin: Buchdr. von C. Rehm.
26. Thomas, H. (1993), Ludwig der Bayer [1282-1347] Kaiser und Ketzer, Germany: Verlag Friedrich Pustet.
27. Tuncer, A. (2018), “Yerel Yönetimlerin Kökeni Bağlamında İtalyan Şehir Devletlerinde Yönetim Ve Aktörler” Journal of Political Administrative and Local Studies, 1: 1, 1-18.
28. Ülgen, P. (2018), “Orta Çağ’daki Kral-Papa Çatışmalarının Din ve Siyasete Etkisne Bir Örnek: III. Alexander ve Friedrich Barbarossa”, Ayşe Atıcı Arayancan (Ed.), Orta Çağ’da Din ve Devlet, İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
29. Van Hove, A. (1913), “Corpus Juris Canonici”, Charles G. Herbermann (Ed.), The Catholic Encyclopedia, New York: The Encyclopedıa Press, Inc, Vol. IV, 391-394.
30. Waley, D.; Dean T. (2021), İtalyan Şehir Cumhuriyetleri, (Çev. Hamit Çalışkan), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
31. Weinrich, L. (1983), Quellen zur Verfassungsgeschichte des Römisch-Deutschen Reiches im Spätmittelalter (1250 – 1500), Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
32. Zeumer, K. (1905), “IV. Ludwigs des Bayern Königswahlgesetz ‘Licet iuris’ vom 6. August 1338”, Neues Archiv der Gesellschaft für Altere Deutsche Geschichtkunde, 30: 1, 85-112.