TOKAT YAZMA USTASI YASEMİN ERTEN VE MOTİFLERİ
Öz
El Sanatları insanların bulunduğu koşullara ve ihtiyaçlarına binaen ortaya çıkmıştır. Bu haliyle el sanatları bu ihtiyaçların karşılanması amacıyla sürekli üretim yapılan bir alan haline gelmiş ve bu süreklilik kültürel değerleri oluşturmuştur. Osmanlı Döneminde yazmacılık önemli zanaat dallarından birisi olmuştur. Bu meslek dalı Tokat’ta halen küçük atölyelerde yaşatılmaya çalışılmaktadır. Çalışmada yazmacılığın Tokat’taki serüveni ve yazmacılık sanatında yaygın kullanılan motifler belirlenmiş ve Tokat Yazmacılığını hem geleneksel hem de güncel motiflerle sürdüren Yasemin Erten’in ürünleri çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışma Geleneksel el sanatlarının önemli dallarından biri olan yazmacılığın ve bu işin ustalarının güncel yorumlamaları kapsamında tanıtılması açısından gelenekselden güncele taşınan bir sürecin açıklamasını içermektedir.
Araştırmada bilgi toplamak için literatür tarama ve görüşme yöntemleri seçilmiştir. Çalışmada Yazma ustası Yasemin Erten ile yüz yüze görüşülmüştür. Kendisi ve çalışmaları hakkında bilgi alınmıştır. Ayrıca örnek çalışmalarının fotoğrafları çekilerek bulgular kısmında değerlendirilmiştir. Çalışmada yazmacılık sanatının Anadolu’da ve Tokat’taki gelişimi de irdelenmiştir.
Genellikle Yazmacılıkta güncel yorumlamaların motiflere yansımasını gösteren bu çalışma Tokat’ta Yazmacılık sanatını atölyesinde sürdüren bir ustanın çalışmaları ile sınırlandırılmıştır. Tokat yazmacılık sanatında güncel motiflerin tespitine yönelik bir çalışma yapılmamış olması nedeniyle bu sanatı icra eden bir ustanın üretimleri araştırma kapsamına alınmıştır. Bu kapsamda maddi kültür ürünlerinin belgelenmesi, kültürel değerlerin korunması ve gelecek nesillere kaynaklık etmesi hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Yazmacılık, Tokat, Geleneksel Yazma Sanatı, Çağdaş Motifler.
Destekleyen Kurum
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tokat Yazması ve Geleneksel El Sanatları Uygulama ve Araştırma Merkezi
Kaynakça
- Açar, M. F. (2014), “Geleneksel Türk El Sanatlarından Tokat Ahşap Baskı Yazmacılık Sanatı Ve Yaşayan Ustaları”, Yüksek Lisans Tezi, Kütahya.
- Akurgal, E. (1995), “Hatti ve Hitit Uygarlıkları”, İstanbul: Net Turistik Yayınları.
- Akyıl, S. (2003), “Yazmacılık Sanatı”, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13: 1-5.
- Altın, Alper. “Divriği Ulu Camisi ve Darüşşifası’ndaki Figürlü Süslemeler”. Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi (SEMA) 7(Aralık 2022), 132-153.
- Arslan, Muhammet (2017). Anadolu’da Selçuklu Çağı Cami ve Mescit Mimarisi (Plan-Mimari-Süsleme). Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
- Barışta, Ö. (1988), “Kastamonu’da Yazmacılık”, Erdem Atatürk Kültür Merkezi Dergisi, 10: 195-211.
- Barışta, Ö. (2005), “Türkiye Cumhuriyeti Dönemi Halk Plastik Sanatları”, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
- Çatalkaya, G. (2016), “Geleneksel Yazmacılık Teknikleri ile Özgün Baskı Tasarımları”, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Demirci, M. S. (2015), “Elvan Yazmaları Diyarı Tokat”, Tokat: Tokat Belediyesi Kültür Yayınları.
- Geleneksel Tokat El Sanatları (2015), “Geçmiş Zamanın Gölgesinde Bir Avuç Alın Teri”, Haz. Ulu M. E.; Arslan, A.; Keskin E.; Arslan T. Tokat El Sanatları Koruma ve Geliştirme Derneği.
