Empatik Liderliğin İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde Çalışan Sadakatinin Aracı Rolü: Turizm Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı, empatik liderliğin turizm sektöründe çalışan bireylerin işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkisinde çalışan sadakatinin aracı rolünün olup olmadığını belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubu ise Türkiye’nin Antalya İlindeki beş yıldızlı otellerde görev yapan %44.30’u (n=139) kadın, %55.70’i (n=155) erkek olmak üzere toplamda 314 otel çalışanından oluşmaktadır. Çalışma grubunun yaşı 18 ila 61 arasında değişmekte iken yaş ortalaması 33.61’dir (SD=7.98). Araştırmada veriler, demografik bilgi formu ve üç farklı öz-bildirim ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra değişkenler arasındaki ilişkinin saptanması için Pearson Korelasyon Katsayısı ve Bootstrap Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre turizm sektöründeki beş yıldızlı otel çalışanlarının algıladıkları empatik liderliğin, onların işten ayrılma niyetlerini olumsuz yönde etkilediği söylenebilir. Ayrıca otel çalışanlarının algıladıkları empatik liderlik ile işten ayrılma niyetleri arasındaki bu ilişkiye çalışan sadakatinin aracılık ettiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda empatik liderliğin otel çalışanlarının işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkisini açıklamak için çalışan sadakatinin otel çalışanları üzerindeki etkisinden faydalanılabileceği ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Turizm Sektörü
• Otel Çalışanları
• İşten Ayrılma Niyeti
• Empatik Liderlik
• Çalışan Sadakati

The Mediating Role of Employee Loyalty in the Effect of Empathic Leadership on Turnover Intention: A Research in Tourism Sector

Öz

The purpose of this study is to determine whether there is a mediating role of employee loyalty in the effect of empathic leadership on turnover intentions of individuals working in the tourism sector. The study group of the research consists of 314 hotel employees, 44.30% (n=139) female and 55.70% (n=155) male, working in five-star hotels in Antalya, Türkiye. The age of the study group ranged between 18 and 61, with a mean age of 33.61 (SD=7.98). The data were obtained using a demographic information form and three different self-report scales. In addition to descriptive statistics, Pearson Correlation Coefficient and Bootstrap Analysis were used to determine the relationship between variables. According to the results of the research, it can be said that the empathic leadership perceived by five-star hotel employees in the tourism sector negatively affects their turnover intentions. In addition, it was determined that employee loyalty mediates this relationship between empathic leadership perceived by hotel employees and turnover intentions. In this context, it can be stated that the effect of employee loyalty on hotel employees can be utilized to explain the effect of empathic leadership on turnover intentions of hotel employees.

Anahtar Kelimeler

• Tourism Sector
• Hotel Employees
• Turnover Intention
• Empathic Leadership
• Employee Loyalty

Kaynakça

1. Albtoosh, Q.; Ngah, A. H.; Yusoff, Y. M. (2022), “Training satisfaction relative to turnover intention: the mediating role of employee loyalty”, Industrial and Commercial Training, 54:4, 545-565.
2. Baron, R. M.; Kenny, D. A. (1986), “The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations”, Journal of Personality and Social Psychology, 51:6, 1173-1182.
3. Büyüköztürk, Ş. (2014), “Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı”, 19.Basım, Pegem Akademi.
4. Büyüköztürk, Ş.; Kılıç-Çakmak, E.; Akgün, Ö. E.; Karadeniz, Ş.; Demirel, F. (2016), “Bilimsel araştırma yöntemleri”, 21.Basım, Pegem Akademi.
5. Chen, Y. C.; Chen, H. I.; Tsui, P. L.; Chiang, Y. C. (2016), “Contributing causes of employee loyalty of service personnel in ınternational hotels”, International Journal of Organizational Innovation, 9:1, 107-118.
6. Chiok Foong Loke, J. (2001), “Leadership behaviours: Effects on job satisfaction, productivity and organizational commitment”, Journal of Nursing Management, 9:4, 191–204.
7. Cohen, J. (1988), “Statistical power analysis fort he behavioral sciences”, 2.Basım, Erlbaum.
8. Cropanzano, R.; Mitchell, M. S. (2005), “Social exchange theory: An interdisciplinary review”, Journal of Management, 31:6, 874–900.

9. Çokluk, Ö.; Şekercioğlu, G.; Büyüköztürk, Ş. (2014), “Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları”, 3.Basım, Pegem Akademi.
10. Deci, E. L.; Ryan, R. M.; Gagné, M.; Leone, D. R.; Usunov, J.; Kornazheva, B. P. (2001), “Need satisfaction, motivation, and wellbeing in the work organizations of a former eastern bloc country: A cross-cultural study of self-determination”, Personality and Social Psychology Bulletin, 27:8, 930–942.
11. Dede, Y. E.; Koçoğlu-Sazkaya, M. (2018), “The mediating role of employee loyalty between employee empowerment and employee innovative behavior: A study from Teknopark Istanbul”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8:1, 55-82.
12. Dedeoğlu, B. B.; Çelik, S.; İnanır, A.; Altay, H. (2016), “Etik liderlik, örgütsel bağlılık ve iş tatmini arasındaki ilişkide: Cinsiyet ve çalışma süresinin farklılaştırıcı (moderate) rolü”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 14:4, 45-70.
13. Demirci, B.; Seçilmiş, C. (2020), “Restoran işletmelerinde rol stresi ve lider-üye etkileşiminin işten ayrılma niyetine etkisi”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 31:3, 228-238.
14. Ding, D.; Lu, H.; Song, Y.; Lu, Q. (2012), “Relationship of servant leadership and employee loyalty: The mediating role of employee satisfaction”, IBusiness, 4, 208-215.
15. Drescher, M. A.; Korsgaard, M. A.; Welpe, I. M.; Picot, A.; Wigand, R. T. (2014), “The dynamics of shared leadership: Building trust and enhancing performance”, Journal of Applied Psychology, 99:5, 771–783.
16. Edmondson, A. C.; Lei, Z. (2014), “Psychological safety: The history, renaissance, and future of an interpersonal construct”, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1, 23–43.
17. Ensari, M.; Bektaş, G.; Nal, M. (2022), “The intermediate role of employee loyalty in the effect of paternalist leadership on work engagement: A research in the health sector”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13:3, 1009-1017.
18. Ertas, N. (2015), “Turnover intentions and work motivations of millennial employees in federal service”, Public Personnel Management, 44:3, 401–423.
19. Gallup, Inc. (2016), “How millennials want to work and live”, Washington, DC: Gallup Press.
20. Gül, İ.; Gedik, Ö.; Canbaz, M.; Saraçlı, S. (2023), “Hizmetkâr liderlik ve yenilikçi davranış arasındaki ilişkide çalışan sadakatinin aracı rolünün PLS-SEM ile incelenmesi”, Nicel Bilimler Dergisi, 5:1, 29-50.
21. Gürbüz, S. (2019a), “AMOS ile yapısal eşitlik modellemesi”, 1.Basım, Seçkin Yayıncılık.
22. Gürbüz, S. (2019b), “Sosyal bilimlerde aracı, düzenleyici ve durumsal etki analizleri”, 1.Basım, Seçkin Yayıncılık.
23. Han, G.; Jekel, M. (2011), “The mediating role of job satisfaction between leader‐member exchange and turnover intentions”, Journal of Nursing Management, 19:1, 41-49.
24. Harman, H. H. (1960), “Modern factor analysis”, University of Chicago Press.
25. Hayes, A. F. (2018), “Partial, conditional, and moderated moderated mediation: Quantification, inference, and interpretation”, Communication Monographs, 85:1, 4-40.
26. Hirschman, A. O. (1970), “Exit, voice, and loyalty: Responses to decline in firms, organizations, and states”, Cilt 25, Cambridge: Harvard University Press.
27. Homburg, C.; Stock-Homburg, R. (2001), “Der Zusammenhang zwischen Mitarbeiter-und Kundenzufriedenheit: Eine dyadische Analyse”, Zeitschrift für Betriebswirtschaft, 71:7, 789-806.
28. Ilies, R.; Arvey, R. D.; Bouchard, T. J., Jr. (2006), “Darwinism, behavioral genetics, and organizational behavior: A review and agenda for future research”, Journal of Organizational Behavior, 27:2, 121–141.
29. Karataş, Z.; Tagay, Ö.; Uzun, K. (2022), “Kıskanç olmak mı olmamak mı? Akademik pencereden bir bakış”, F. Savi-Çakar, M. Kılınç, C. Çiftçibaşı, M. Karabal (Ed.), 6th International education and innovative sciences congress full text book içinde, ss. 95-119, IKSAD GLOBAL Publications.
30. Kline, R. B. (2015), “Principles and practice of structural equation modeling”, 4.Basım, Guilford Publications.
31. Khuong, M. N.; Tien, B. D. (2013), “Factors influencing employee loyalty directly and indirectly through job satisfaction – A study of banking sector in Ho Chi Minh City”, International Journal of Current Research and Academic Review, 1:4, 81-95.
32. Kock, N.; Mayfield, M.; Mayfield, J.; Sexton, S.; De La Garza, L. M. (2019), “Empathetic leadership: How leader emotional support and understanding influences follower performance”, Journal of Leadership & Organizational Studies, 26:2, 217-236.
33. Koç, H. (2009), “Örgütsel bağlılık ve sadakat ilişkisi”, Electronic Journal of Social Sciences, 8:28, 203-207.
34. Lin, R. S. J.; Hsiao, J. K. (2014), “The relationships between transformational leadership, knowledge sharing, trust and organizational citizenship behavior”, International Journal of Innovation, Management and Technology, 5:3, 171-174.
35. MacKinnon, D. P.; Lockwood, C. M.; Williams, J. (2004), “Confidence limits for the indirect effect: Distribution of the product and resampling methods”, Multivariate Behavioral Research, 39:1, 99-128.
36. Maslach, C.; Leiter, M. P. (2016), “Burnout”, Encyclopedia of Mental Health, Second Edition, 222–227.
37. Matzler, K.; Renzl, B. (2006), “The relationship between interpersonal trust, employee satisfaction, and employee loyalty”, Total Quality Management and Business Excellence, 17:10, 1261-1271.
38. Mayfield, M.; Mayfield, J. (2016), “The effects of leader motivating language use on employee decision making”, International Journal of Business Communication, 53:4, 465-484.
39. McHugh, M.; Brennan, S. (1992), “Organization development and total stress management”, Leadership & Organization Development Journal, 13:1, 27–32.
40. Mertler, C. A.; Vannatta, R. A. (2016), “Advanced and multivariate statistical methods: Practical application and interpretation”, 6.Basım, Pyrczak Publishing.
41. Meyer, J. P.; Stanley, D. J.; Herscovitch, L.; Topolnytsky, L. (2002), “Affective, continuance, and normative commitment to the organization: A meta-analysis of antecedents, correlates, and consequences”, Journal of Vocational Behavior, 61:1, 20–52.
42. Mobley, W. H.; Horner, S. O.; Hollingsworth, A. T. (1978), “An evaluation of precursors of hospital employee turnover”, Journal of Applied Psychology, 63:4, 408–414.
43. Moynihan, D. P.; Landuyt, N. (2008), “Explaining turnover intention in state government: examining the roles of gender, life cycle, and loyalty”, Review of Public Personnel Administration, 28:2, 120-143.
44. Negoro, M. C. W.; Wibowo, A. (2021), “Empathetic leadership, job satisfaction and intention to leave among millennials in a start-up industry: Needs’ satisfaction as a mediating variable”, Journal of Indonesian Economy and Business, 36:2, 136-154.
45. Örücü, E.; Özafşarlıoğlu, S. (2013), “Örgütsel adaletin çalışanların işten ayrılma niyetine etkisi: Güney Afrika Cumhuriyetinde bir uygulama”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10:23, 335-358.
46. Öztürk, H.; Demirtaş, Ö. (2022), “Etik liderlik davranışlarının çalışan sadakati aracılığıyla işe adanmışlık üzerindeki etkisi: Bir alan çalışması”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25:1, 192-200.
47. Podsakoff, P. M.; MacKenzie, S. B.; Paine, J. B.; Bachrach, D. G. (2000), “Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research”, Journal of Management, 26:3, 513-563.
48. Podsakoff, P. M.; MacKenzie, S. B.; Lee, J. Y.; Podsakoff, N. P. (2003), “Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies”, The Journal of Applied Psychology, 88:5, 879–903.
49. Porter, L. W.; Steers, R. M.; Mowday, R. T.; Boulian, P. V. (1974), “Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians”, Journal of Applied Psychology, 59:5, 603–609.
50. Preacher, K. J.; Kelley, K. (2011), “Effect size measures for mediation models: Quantitative strategies for communicating indirect effects”, Psychological Methods, 16:2, 93-115.
51. Reb, J.; Narayanan, J.; Chaturvedi, S. (2014), “Leading mindfully: Two studies on the influence of supervisor trait mindfulness on employee well-being and performance”, Mindfulness, 5:1, 36–45.
52. Sarıoğlan, M. (2007), “4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin yiyecek içecek departmanlarında işgören devir hızı: Çeşme yöresinde bir uygulama”, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
53. Schumacker, R. E.; & Lomax, R. G. (2016), “A beginner’s guide to structural equation modeling”, 4.Basım, Routledge.
54. Stevenson, A. (Ed.), (2010), “Oxford dictionary of English”, Oxford University Press.
55. Tabachnick, B. G.; Fidell, L. S. (2013), “Using multivariate statistics”, Pearson.
56. Tat, C.; Çevirgen, A. (2020), “Konaklama işletmelerinde lider-üye etkileşiminin örgütsel bağlılık ve iş tatmini üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma”, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4:2, 1216-1233.
57. Thomas, C. H.; Lankau, M. J. (2009), “Preventing burnout: The effects of LMX and mentoring on socialization, role stress, and burnout”, Human Resource Management, 48:3, 417–432.
58. Tortumlu, M.; Uzun, K. (2022), “Çevrimiçi eğitim sürecinde yaşanan sorunların öğretmenlerin işe tutkunluklarına etkisi”, F. SaviÇakar, M. Kılınç, C. Çiftçibaşı, M. Karabal (Ed.), 6th International education and innovative sciences congress full text book içinde, ss. 128-138, IKSAD GLOBAL Publications.
59. Tortumlu, M. (2023), “Empatik liderliğin iş tatmini ve çalışan performansına etkisi”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 535-565.
60. Tseng, L. M.; Wu, J. Y. (2017), “How can financial organizations improve employee loyalty? The effects of ethical leadership, psychological contract fulfillment and organizational identification”, Leadership & Organization Development Journal, 38:5, 679- 698.
61. Tuna, M. (2007), “Personel devir oranı analizi: Ankara’da yer alan yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 18:1, 45-52.
62. Türkyılmaz, A.; Akman, G.; Özkan, C.; Pastuszak, Z. (2011), “Empirical study of public sector employee loyalty and satisfaction”, Industrial Management & Data Systems, 111:5, 675-696.
63. Uzun, K.; Yaprakdal-Uzun, P. (2022), “Öğretmenlerin mesleki tükenmişliklerine alternatif bir çözüm yolu olarak pozitif psikolojinin kullanılması”, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12:3, 2823-2864.
64. Wibowo, W. B.; Bhinekawati, R. (2021), “The İmpact of servant leadership on employee performance mediated by employee loyalty and employee satisfaction: A case study of PT, Garuda Totalindo Jaya”, International Journal of Business Studies, 5:1, 18-31.
65. Wibowo, A.; Paramita, W. (2022), “Resilience and turnover intention: The role of mindful leadership, empathetic leadership, and selfregulation”, Journal of Leadership & Organizational Studies, 29:3, 325-341.
66. Yahaya, R.; Ebrahim, F. (2016), “Leadership styles and organizational commitment: literature review”, Journal of Management Development, 35:2, 190-216.
67. Yuan, Y.; Kong, H.; Baum, T.; Liu, Y.; Liu, C.; Bu, N.; Wang, K.; Yin, Z. (2022), “Transformational leadership and trust in leadership impacts on employee commitment”, Tourism Review, 77:5, 1385-1399.