The Village Room as a Cultural Space in a Migration Tale Novel

Öz

This article examines the village room from a multidimensional perspective, encompassing its structural features, historical function, connection with cultural memory, and its place within contemporary social transformation. Village rooms, central to traditional village life, are social spaces with a specific seating arrangement where men gather to discuss daily matters. Village rooms are not merely shelter or seating areas; they are also spaces of collective memory, a hallmark of social protocol, where oral culture is kept alive, values are transmitted, and intergenerational experiences are shared. The article emphasizes the importance of village rooms as stages where folk narratives circulate and social norms, moral values, and cultural identity are passed down from generation to generation. It also states that these rooms are not just places for men to gather; they are also central to decision-making processes, a culture of consensus, and a spirit of solidarity in village life. Today, however, due to technological advancements, urbanization, and the influence of television and digital media, a decline in the traditional functions of village rooms is observed. Therefore, the article recommends that village rooms be repurposed through education, folk arts, vocational courses, film screenings, and cultural events in order to ensure cultural continuity. It is considered both as an architectural structure as an element of material culture and as a cultural memory and memory space that is the carrier of spiritual values, and functions as a bridge between the past and the future.

Anahtar Kelimeler

• Village room
• Folklore
• Cultural memory
• A Migration Tale

Proje Numarası

YOK

Bir Göç Masalı Romanında Kültürel Bir Mekân Olarak Köy Odası

Öz

Bu makalede köy odası, yapısal özellikleri, tarihsel işlevi, kültürel bellekle kurduğu bağ ve günümüzdeki toplumsal dönüşüm içerisindeki yeri açısından çok boyutlu olarak ele alınmaktadır. Geleneksel köy yaşamının merkezinde yer alan köy odaları, belli bir oturma düzenine sahip, erkeklerin toplanarak gündelik meseleleri konuştuğu sosyal mekânlardır. Köy odası sadece bir barınma ya da oturma alanları değil; aynı zamanda sözlü kültürün yaşatıldığı, değerlerin aktarıldığı, kuşaklar arası deneyim paylaşımının gerçekleştiği, sosyal protokol özelliği olan kolektif hafıza mekânlarıdır. Makalede, köy odalarının halk anlatılarının dolaşıma girdiği; toplumsal normların, ahlaki değerler ve kültürel kimliğin kuşaktan kuşağa aktarıldığı bir sahne olarak taşıdığı önem vurgulanmaktadır. Ayrıca bu odaların sadece erkeklerin toplandığı yerler olmasının ötesinde, köy yaşamında karar alma süreçlerinin, uzlaşma kültürü ve dayanışma ruhunun merkezinde konumlandığı belirtilmektedir. Günümüzde ise teknolojik gelişmeler, kentleşme, televizyon ve dijital medya etkisiyle köy odalarının geleneksel işlevlerinde azalma gözlemlenmektedir. Bu nedenle makalede, kültürel sürekliliği sağlamak amacıyla köy odalarının eğitim, halk sanatları, meslekî kurslar, film gösterimleri ve kültürel etkinliklerle yeniden işlevlendirilmesi önerilmektedir. Köy odası; hem maddi kültürün bir unsuru olarak mimari bir yapı, hem de manevi değerlerin taşıyıcısı olan bir kültürel bellek ve hafıza mekânı olarak değerlendirilmekte, geçmiş ile gelecek arasında bir köprü olarak işlev görmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Köy odası
• Halk Bilimi
• kültürel bellek
• Bir Göç Masalı

Proje Numarası

YOK

Kaynakça

1. Abdurrezzak, A. O. (2011). Kastamonu köy odalarının sosyal, kültürel ve ekonomik işlevleri üzerine bir araştırma. Hacettepe Üniversitesi yayınlanmamış yüksek lisans tezi.
2. Alsaç, F. (2023). Türkülerin hafızası, mekân ve geleneğin icrası bağlamında Çetinkaya köprüsü. O. Köse (Ed.), Tarihi, sosyal ve kültürel yönleriyle Bafra (Cilt 4, 403-424). Berikan Yayınevi.
3. Aygül, B. (2023). Çadırın gizemi (Yörüklerin anayasası). Aydın: Cemre Ofset.
4. Bozkurt, T. (2016). Konya-Gökyurt (Kilistra) köy odaları. Millî Folklor, 28 (109), 201-216.
5. Bulut, M. (2017). Sivas İlbeyli köy odaları, Marmara Türkiyat araştırmaları dergisi 4/1: 13-31.
6. Çınar, K. (1991). Konya ovası köy yerleşmelerinde misafirhaneler (köy odası). Türk Halk Mimarisi Sempozyumu Bildirileri 5-7 Mart 1990 Konya, 57-74, Ankara: Kültür Bakanlığı Halk Kültürünü Araştırma Dairesi Başkanlığı.
7. Bahadır Han, E. (2009). Türk’ün soy ağacı (Türk şeceresi). (Çev.: Rıza Nur ve Yunus Yiğit). İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayıncılık.
8. Erarslan, İ. (2014). Bir Ahilik geleneği Kırşehir’deki hanedan odaları, Ankara: Gürler Matbaacılık.

9. Ercilasun, A. B. (2007). Türkiye Türkçesindeki Türkçe sözcüklerin köken bilgisi sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu.
10. Erdal, İ., (2024). Bir göç masalı, İstanbul: Çıra Kültür.
11. Eröz, M. (1991). Yörükler. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
12. Gökalp, Z. (1976). Türk medeniyeti tarihi (Haz: İ. Aka & K. Y. Kopraman). İstanbul: Güneş Matbaacılık.
13. Halbwachs, M., (2017). Kolektif Hafıza. (Çev: Banu Barış). Ankara: Heretik Yayınları.
14. Havıland, W. A., Prıns, H. E. L., Walrath, D.,&Mcbrıde, B. (2008). Kültürel antropoloji, İstanbul: Kızkulesi Yayıncılık.
15. Kaderli, Z. (2010). Deliorman Türk sözel kültüründe adam odaları ve oda geleneği. Türkbilig 20, 107- 126.
16. Kafesoğlu, İ. (1998). Türk Milli Kültürü. (17. Baskı), İstanbul: Ötüken Neşriyat.
17. Karaosmanoğlu, H. ve Demirci, H. S. (2016). Sorgun Cihanşarlı köyünde yok olmaya başlamış ahşap oymadan yapılan köy odaları. I. Uluslararası Bozok Sempozyumu 05-07 Mayıs 2016 Bildiri Kitabı, (4) 361-368.
18. Lotfi, A., Kabiri, S., ve Ghasemlou, H. (2013). Değerler değişimi ve kuşaklararası çatışma. İran Khoy Kenti örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2). 93-113.
19. Levent, L. (2015). Zamanın ruhu ve gençlik. Diyanet İşleri Başkanlığı Aile Dergisi, 5-9.
20. Mahmûd, K. (2005). Divan Lügati’t-Türk. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
21. Nora, P. (2006). Hafıza mekânları. (M. Emin Özcan, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi.
22. Oskay, İ. (2012). Ahilikten günümüze miras köy odaları. (Yaren odaları) Kökez köyü örneği. II. Uşak Sempozyumu (2), 801-810.
23. Örnek, S. V. (2014). Türk halk bilimi. Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
24. Özdemir, N. (2005). Cumhuriyet dönemi Türk eğlence kültürü. Ankara: Akçağ Yayınları.
25. Özkan, A. (2012). Geçmişten günümüze Konya ili Akören ilçesinde bulunan köy odaları. KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergi̇si 14 (22), 1-4.
26. Refik, A. (1930). Anadolu’da Türk aşiretleri (966-1200). İstanbul: Devlet Matbaası.
27. Sevindik, A. (2018). Köy odalarından hareketle bir Orta Anadolu köyünün halk hukuku algısı. Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi 39, 27-48.
28. Tay, L. (2016). Türk halk mimarisinin kamusal yansıması olarak Akseki köy odaları. Cappadocia Journal of History and Social Sciences (CAHIJ), (7), 118–141.
29. Tekkeşin, Z. (2000). Habbâb İbn Eret, şamil islam ansiklopedisi. İstanbul: Şamil Yayınevi.
30. Üçok, H. (2002). Çankırı tarih ve halkiyatı. Ankara: Okuyan Adam.
31. Yakıcı, A. (2010). Somut olmayan kültürel mirasın somut mekânı: konya barana odaları. Milli Folklor 87, 94-100.
32. Yazıcızâde Ali. (2009). Tevârîh-i âl-i selçuk. (Haz. Abdullah Bakır). İstanbul: Çamlıca Yayınevi.