TR
EN
Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923
Öz
Fransa ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ilişkiler 16. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Fransızlara verilen imtiyazlar çerçevesinde geliştirilen bu ilişkiler, özellikle Sanayi Devrimi sonrasında hızlanmaya başlamıştır. Bu doğrultuda 1802, 1838 ve 1861 yıllarında imzalanan üç antlaşma, iki ülke arasındaki ticari ilişkinin yönünün belirlenmesinde etkili olmuştur. Çünkü bu antlaşmalar sayesinde Fransa, Osmanlı İmparatorluğu’ndan önemli ticari imtiyazlar elde etmiştir. Ayrıca 1840-1923 yılları arasında iki ülke arasındaki dış ticaret hacmi artmış ve ticareti yapılan ürünler çoğalmıştır. Ancak tüm bu ticari yakınlaşmalara rağmen Fransa’nın toplam dış ticaret hacmi içerisinde Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli bir paya sahip olmadığı görülmektedir. Bu nedenle iki ülke arasındaki ticarette genel olarak belirli ürünler ön plana çıkmıştır. Bu açıklamalar doğrultusunda bu çalışmanın amacı, Fransa ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ilişkileri 1840-1923 dönemi için incelemektir. İki ülke arasındaki ticari ilişkilere ait bilgiler (dış ticaret rakamları, ticareti yapılan ana ürün grupları, en çok ticareti yapılan ürünler ve ticaretin yapıldığı güzergâhlar) Fransa Gümrükler Genel Müdürlüğü raporlarından elde edilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda; Fransa’nın dış ticaret hacminde Osmanlı İmparatorluğu’nun payının yıllar içerisinde %1’in altına düştüğü, Osmanlı İmparatorluğu’ndan özellikle endüstriyel hammadde ithal eden Fransa’nın karşılığında mamul mal ihraç ettiği, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Fransa’nın Osmanlı İmparatorluğu’na silah ihracatında önemli bir artış olduğu ve Fransa’nın Osmanlı İmparatorluğu’ndan ciddi miktarda şarap ithal ettiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Carles, G. (1906). La Turquie Economique. Paris: Librairie Chevalier et Riviere.
- Collas, B. C. (1861). La Turquie en 1861. Paris.
- Çapar, O. (2020). Osmanlı Devleti’nde Fransız Sermayesi (1838-1914). İstanbul: Doğu Kütüphanesi.
- Direction Générale Des Douanes (1841). Tableau Général du Commerce de la France. Avec Ses Colonies et Les Puissances Étrangéres, Pendant L’Année 1840. Paris.
- Direction Générale Des Douanes (1842). Tableau Général du Commerce de la France. Avec Ses Colonies et Les Puissances Étrangéres, Pendant L’Année 1841. Paris.
- Direction Générale Des Douanes (1843). Tableau Général du Commerce de la France. Avec Ses Colonies et Les Puissances Étrangéres, Pendant L’Année 1842. Paris.
- Direction Générale Des Douanes (1844). Tableau Général du Commerce de la France. Avec Ses Colonies et Les Puissances Étrangéres, Pendant L’Année 1843. Paris.
- Direction Générale Des Douanes (1845). Tableau Général du Commerce de la France. Avec Ses Colonies et Les Puissances Étrangéres, Pendant L’Année 1844. Paris.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dış Ticaret, Dış Ticaret Politikaları, Uluslararası İktisat (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
26 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
31 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 1
APA
Develi, E. S. (2026). Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 21(1), 219-256. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1751533
AMA
1.Develi ES. Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923. SBAD. 2026;21(1):219-256. doi:10.48145/gopsbad.1751533
Chicago
Develi, Erdem Selman. 2026. “Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 (1): 219-56. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1751533.
EndNote
Develi ES (01 Haziran 2026) Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 1 219–256.
IEEE
[1]E. S. Develi, “Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923”, SBAD, c. 21, sy 1, ss. 219–256, Haz. 2026, doi: 10.48145/gopsbad.1751533.
ISNAD
Develi, Erdem Selman. “Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21/1 (01 Haziran 2026): 219-256. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1751533.
JAMA
1.Develi ES. Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923. SBAD. 2026;21:219–256.
MLA
Develi, Erdem Selman. “Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 21, sy 1, Haziran 2026, ss. 219-56, doi:10.48145/gopsbad.1751533.
Vancouver
1.Erdem Selman Develi. Fransız Gümrük Kayıtları Işığında Fransa-Osmanlı İmparatorluğu Ticari İlişkileri: 1840-1923. SBAD. 01 Haziran 2026;21(1):219-56. doi:10.48145/gopsbad.1751533
