Türkiye'de Enflasyon Muhasebesi Uygulamalarının Değerlendirilmesi: Yapısal Zorluklar ve Stratejik Öneriler

Öz

Bu çalışmada, enflasyonun finansal raporlama üzerindeki etkisi ve enflasyon muhasebesinin finansal tabloların güvenilirliğini nasıl artırabileceği araştırılmaktadır. Türkiye gibi yüksek enflasyonlu ekonomilerde enflasyon, varlık değerlemelerini, amortisman hesaplamalarını ve vergi değerlendirmelerini etkileyerek finansal bilgileri çarpıtmakta ve sonuç olarak hatalı analizlere ve optimum olmayan kararlara yol açmaktadır. Bu çarpıtmalar şeffaflığı, karşılaştırılabilirliği ve mali disiplini baltalamaktadır. Bu çalışma, adil değerlerin yansıtılamaması ve uygunsuz maliyet dağıtımı gibi enflasyon muhasebesindeki temel zorlukları belirlemekte ve fiyat endeksi ayarlamaları, varlık yeniden değerlemesi, revize edilmiş amortisman yöntemleri ve vergi sistemi reformları gibi pratik çözümler önermektedir. Bu önlemlerin uygulanması, firmaların daha doğru, karşılaştırılabilir ve karar alma açısından önemli finansal bilgiler sunmalarına yardımcı olabilir. Genel olarak çalışma, enflasyonist ortamlarda finansal netliği sağlamada ve daha güçlü ekonomik karar almayı desteklemede enflasyona uyarlanmış muhasebe uygulamalarının kritik rolünün altını çizmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Enflasyon Muhasebesi
• Finansal Raporlama
• Türkiye

Assessing Inflation Accounting Practices in Türkiye: Structural Challenges and Strategic Proposals

Öz

This paper examines the impact of inflation on financial reporting and explores how inflation accounting can improve the reliability of financial statements. In high-inflation economies like Türkiye, inflation distorts financial information by affecting asset valuations, depreciation calculations, and tax assessments—ultimately leading to inaccurate analyses and suboptimal decisions. These distortions undermine transparency, comparability, and fiscal discipline. The paper identifies major challenges in inflation accounting, such as the failure to reflect fair values and improper cost allocation, and proposes practical remedies including price-index adjustments, asset revaluation, revised depreciation methods, and tax system reforms. Implementing these measures can help firms present more accurate, comparable, and decision-relevant financial information. Overall, the study underscores the critical role of inflation-adjusted accounting practices in ensuring financial clarity and supporting sound economic decision-making in inflationary contexts.

Anahtar Kelimeler

• Inflation Accounting
• Financial Reporting
• Türkiye

Kaynakça

1. Acar, D., & Tugay, O. (2005). Enflasyon düzeltmesi ve uygulama düzeyinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (26), 81-94.
2. Açık, S. (2006). Enflasyonun finansal tablolar üzerindeki etkilerini giderici bir tedbir olarak enflasyon muhasebesi ve Türkiye’deki yasal düzenlemeler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 345-360.
3. Akçay, S. (2024). Türkiye’de yeniden yüksek enflasyon nedeniyle enflasyon muhasebesi süreci ve bir uygulama. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), 104-123.
4. Akpınar, Y., Ciğer, A., Karyağdı, N. G., & Kaya, A. (2024). Enflasyon Muhasebesi Uygulamasının İşletmelerin Finansal Yapıları Üzerine Etkileri: Oran Analizi ile İnceleme. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 16(31), 360-376. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.1510455
5. Akyol, M. (2023). Enflasyon ve Enflasyon Muhasebesi Çerçevesinde Bilançolara Etkiye Dair Genel Bakış. Financial Analysis/Mali Cozum Dergisi, 33(175).
6. Altınışık, İ. (2019). Enflasyonun işletmeler üzerindeki etkisi ve bu etkileri gidermeye yönelik yöntemler. Türkiye: Iksad Publications.
7. Anlı, S., & Yaşar, E. (2025). Muhasebe Meslek Mensuplarının Enflasyon Muhasebesi Uygulamalarına Yönelik Görüşleri. The Journal of Academic Social Science, 164(164), 331-343. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.80875
8. Arsoy, A. P., & Gucenme, U. (2009). The development of inflation accounting in Turkey. Critical Perspectives on Accounting, 20(5), 568-590. https://doi.org/10.1016/j.cpa.2008.01.006

9. Arzova, S. B., & Şahin, B. Ş. (2022). Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Süreçleri ve Enflasyon Muhasebesinin Finansal Tablolara Etkisi. Financial Analysis/Mali Cozum Dergisi, 32(170), 13-31.
10. Aydın, C., Esen, Ö., & Bayrak, M. (2016). Inflation and economic growth: A dynamic panel threshold analysis for Turkish Republics in transition process. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 229, 196-205. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.07.129
11. Aydin, C., & Esen, Ö. (2017). Inflationary threshold effects on the relationship between unemployment and economic growth: Evidence from Turkey. International Journal of economic perspectives, 11(2), 88-97.
12. Ball, R. (2024). Accounting for Inflation: The Dog That Didn't Bark. Abacus, 60(1), 1-12. https://doi.org/10.1111/abac.12308
13. Bilici, N. (2003). Enflasyonun mali tablolar üzerindeki etkilerini azaltmak için Türkiye’de uygulanan önlemler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1-2), 65-85.
14. CFI (2024). Inflation Accounting. Corporate finance institute. (Erişim Tarihi: 24.01.2025), https://corporatefinanceinstitute.com/resources/accounting/inflation-accounting/
15. Chambers, R. J. (2020). Accounting for inflation. In G.W. Dean, M.C. Wells (Eds.), Forerunners of Realizable Values Accounting in Financial Reporting (pp. 268-303). Routledge.
16. Çankaya, F., & Dinç, E. (2004). 5024 Sayılı Kanun'la getirilen enflasyon muhasebesi uygulaması ve doğurduğu sorunlar. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(3-4), 369-384.
17. Çelik, A. (2003). Fiyatlar seviyesindeki değişmelerin mali tablolara etkileri ve enflasyon muhasebesi: enflasyon muhasebesi yöntemlerinden fiyatlar genel seviyesi modeli uygulaması. Uzmanlık Yeterlik Tezi. Ankara: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
18. Doğan, Ö. (2023). Enflasyon Muhasebesi ile İlgili Yasal Düzenlemelerin Finansal Raporlama Çerçeveleri Kapsamında Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 190-209.
19. Epstein, B. J, & Jermakowicz, E. K. (2010). WILEY Interpretation and Application of International Financial Reporting Standards. John Wiley & Sons.
20. Esen, Ö., & Akın, A. (2023). Asymmetric effects of inflation and inflation uncertainty on output growth: Evidence from Turkey based on threshold autoregressive (TAR) model. Symmetry: Culture and Science, 34(1), 27-44. https://doi.org/10.26830/symmetry_2023_1_027
21. Esen, Ö., Yıldırım, D. Ç., & Akyurt, E. (2025). How Inflation and its Uncertainty Affect Stock Returns: Insights from Borsa Istanbul. Trends in Business and Economics, 39(2), 117-128. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1572654
22. Finrota (2024). What is Inflation Accounting?. (Erişim Tarihi: 24.01.2025), https://www.finrota.com/en/blog/enflasyon-muhasebesi-nedir
23. Hacırüstemoğlu, R. (1992). Enflasyonun muhasebeye etkisi. Marmara İletişim Dergisi, 1(1), 85-88.
24. Hussein, A. M., Mohsin, A. O. M., & Hussein, M. A. (2024). The impact of inflation on financial statement data. World Economics and Finance Bulletin, 30, 151-161.
25. IFRS (2021). IAS 29 Financial Reporting in Hyperinflationary Economies. IFRS Foundation. (accessed on 20.12.2025), https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/publications/pdf-standards/english/2021/issued/part-a/ias-29-financial-reporting-in-hyperinflationary-economies.pdf
26. INAA (2023). The Impact of Inflation on Accounting Firms. (Erişim Tarihi: 26.01.2025), https://www.inaa.org/the-impact-of-inflation-on-accounting-firms/
27. İleri, H., & Altınışık, İ. (2004). Enflasyon Düzeltmesinin Gerekliliği Enflasyon Muhasebesinin Uygulanabilirliği ve Muhasebeciler Üzerinde Yapılan Bir Araştırma: Karaman Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 7(1-2), 39-52.
28. Karapınar, A., & Ayanoğlu, Y. (2005). Enflasyon Düzeltmesi Uygulamasının Meslek Mensuplarına Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, (16), 1-16.
29. Karasioğlu, F., & Erdemir, N. K. (2005). Enflasyon muhasebesi uygulamalarında temel işlemler üzerine bir çalışma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2005(2), 145-167.
30. Kennedy, C. (1978). Inflation accounting: retrospect and prospect. Economic Policy Review, 4(78), 58-64.
31. KGK (2017). Introductory Booklet: Public Oversight, Accounting and Auditing Standards Authority of Turkey. Ankara: KGK publishing. (Erişim tarihi: 02.02.2025), https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/Diger/KGK_Tanitim_Kitapcigi_Ingilizce_2017.pdf
32. KGM (2018). TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama. (accessed on 20.12.2025), https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/DynamicContentFiles/T%C3%BCrkiye%20Muhasebe%20Standartlar%C4%B1/TMSTFRS2018Seti/TMS/TMS_29_2018.pdf
33. KGM (2024). Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Hakkında Uygulama Rehberi. (accessed on 20.12.2025), https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/TDS/TMS_29_Uygulama_Rehberi.pdf
34. Kırkulak, B., & Balsarı, Ç. K. (1997). Enflasyon muhasebesi ve hisse senedi getirileri: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) üzerine bir uygulama. İMKB Dergisi, 11(42), 19-36.
35. Köroğlu, Ç., & Uçma, T. (2005). Enflasyonun Mali Tablolar Üzerine Etkisi ve Enflasyon Düzeltmesinin İşletmelere Uygulanması. Mevzuat Dergisi, 8(90). (Erişim Tarihi: 20.01.2024), https://www.mevzuatdergisi.com/2005/06a/04.htm
36. Moyer, R. C., McGuigan, J. R., & Kretlow, W. J. (2012). Contemporary Financial Management (12th ed.). USA: South-Western College Learning.
37. Mullane, J. (2023). How Inflation Increases Affect Accounting and Finance Teams. Accounting Today. (Erişim Tarihi: 24.01.2025), https://www.accountingtoday.com/opinion/how-inflation-increases-affect-accounting-and-finance-teams
38. Nam, C. W., & Radulescu, D. M. (2004). Does Debt Maturity Matter for Investment Decisions?. CESifo Working Papers, W.P. No. 1124. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.514204
39. Nobes, C., & Parker, R. H. (2002). Comparative international accounting. London: Prentice-Hall and Pearson Education Limited.
40. Olarewaju, O., Mbambo, M. A., & Ngiba, B. (2020). Effects of inflation accounting on organizational decisions and financial performance in South African retail stores. Problems and Perspectives in Management, 18(4), 85-95. http://dx.doi.org/10.21511/ppm.18(4).2020.08
41. Özdemir, Ö. (2023). Evaluation of applications used in inflation accounting regulations. Journal of Business Administration and Social Studies, 7(1), 56-68.
42. Özkan, T. (2005). Enflasyon Muhasebesi Uygulamasının Firmaların Finansal Yapıları Üzerine Etkileri. Muhasebe ve Denetime Bakış, (15), 49-72.
43. Özulucan, A. (2002). Enflasyonun muhasebe verileri üzerindeki etkileri, Türkiye Muhasebe Standardı-2 ve Sermaye Piyasası Kurulu Seri: XI-No: 20 çerçevesinde önerilen enflasyon muhasebesi yöntemi ve enflasyon muhasebesine geçişte alınabilecek önlemler. Yönetim ve ekonomi dergisi, 9(1), 25-42.
44. Peker, A. A. (2023). Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standartları Çerçevesinde Enflasyon Muhasebesi: Borsa İstanbul Üzerine Bir Uygulama. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 1(1), 31-48.
45. Penman, S. H. (2012). Financial Statement Analysis and Security Valuation (5th ed.). McGraw-Hill Higher Education.
46. Reyhan, Y. (2025). Enflasyon Muhasebesi Uygulamalarinda Parasal Olmayan Kalemlerin Düzeltilmesi Ve Muhasebeleştirilmesi. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 6(1), 24-47. https://doi.org/10.51969/klusbmyo.1686849
47. Say, S. (2025). Enflasyonun Temel Finansal Tablolar Üzerindeki Etkisi ve Enflasyon Muhasebesi. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(1), 43-56. https://doi.org/10.61349/iesbad.1667141
48. Selimefendigil, S. (2023). Decision usefulness and inflation accounting: The case of Turkey. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 25(4), 465-497.
49. Shoven, J. B., Bulow, J. I., Fellner, W., & Gramlich, E. M. (1976). Inflation accounting and nonfinancial corporate profits: Financial assets and liabilities. Brookings Papers on Economic Activity, 1976(1), 15-66. https://doi.org/10.2307/2534046
50. Stojanova, P., Popovski, N., & Petreska, L. (2022). Financial Reporting in Terms of Inflation Accounting. International Dialogue: East-West, 9(1), 129-137.
51. TCMB (2023). Financial Statements as of December 31, 2023 Together with Independent Auditor’s Report. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/e2639765-a090-40a5-8000-5b59bd3f8aa3/TCMB+-31.12.2023++Yasal+(%C4%B0ngilizce).pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-e2639765-a090-40a5-8000-5b59bd3f8aa3-oYL0oa4
52. TÜRMOB (2024). 2024 yılı birinci geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmayacak (VUK-176/2024 14 sayılı sirküler). (Erişim tarihi: 02.02.2025), https://www.turmob.org.tr/sirkuler/detailPdf/ab2fa728-cbb5-40d8-b781-ae3108dde206/2024-yili-birinci-gecici-vergi-doneminde-enflasyon-duzeltmesi-yapilmayacak Tweedie, D., & Whittington, G. (2009). The debate on inflation accounting. NY.: Cambridge University Press.
53. Ünlü, İ. L. (2003). Enflasyon Düzeltmesi (Vergi için Enflasyon Muhasebesi). Ankara: TÜRMOB Yayınları. (Erişim Tarihi: 01.02.2025), https://www.turmob.org.tr/ekutuphane/detailPdf/3be7d54d-5752-4061-a7d8-63744d173d3a/enflasyon-duzeltmesi
54. Varol, N. (2022). Inflation accounting in terms of tax legislation and accounting standards in Turkey. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (93), 19-30.
55. Vergiport (2023). TMS/TFRS’ler ile BOBİ FRS’leri Uygulayan İşletmelerin Finansal Tablolarının Enflasyona Göre Düzeltilmesi Hakkında Kamu Gözetimi Kurumu Duyurusu. (Erişim tarihi: 02.02.2025), https://vergiport.com/blog/tmstfrsler-ile-bobi-frsleri-uygulayan-isletmelerin-finansal-tablolarinin-enflasyona-gore-duzeltilmesi-hakkinda-kamu-gozetimi-kurumu-duyurusu
56. Wali, K., Darwish, B. K., & Velasco, R. (2024). Inflation adjustments of financial statements: Implication to price index and performance. International Journal of Academe and Industry Research, 5(1), 22-42. https://doi.org/10.53378/353040
57. Whittington, G. (1987). Inflation Accounting. In The New Palgrave Dictionary of Economics (pp. 1-3). London: Palgrave Macmillan.
58. Wolk, H. I., Dodd, J. L., & Rozycki, J. J. (2016). Accounting theory: conceptual issues in a political and economic environment. USA: SAGE Publications, Inc, https://doi.org/10.4135/9781506300108
59. Yaylalı, İ. (2025). Enflasyon Muhasebesi Uygulaması ile İlgili Meslek Mensupları Üzerine Bir Araştırma: Batman-Siirt Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 16(46), 473-486. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1554551
60. Yenisu, E. (2022). Enflasyonun finansal tablolara etkisi ve enflasyon muhasebesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(27), 717-741. https://doi.org/10.38155/ksbd.1165484
61. Yıldız, F. (2018). Efficiency of Accounting Information Systems in Turkey and the Need for Inflation Accounting Practices. Accounting and Financial History Research Journal, (14), 202-217.
62. Zamel, A. M., Behery, A. H., & Hefny, D. A. A. (2020). Inflation-Adjusted Accounting Information and the Reliability of Financial Reporting: Empirical Evidence from Egypt. Journal of Business Research, 42(3), 3-44. https://doi.org/10.21608/zcom.2020.132839