Altın Fiyatları ile Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Araştırılması: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir VAR Analizi
Öz
Altın fiyatları ile döviz kuru arasındaki ilişkinin varlığı, yatırımcıların yatırım kararlarını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmada, altın fiyatı ile döviz kuru arasındaki ilişki zaman serisi analizi kullanılarak araştırılmıştır. Bu amaçla, dinamik zaman serisi modellerinden biri olan VAR modeli kullanılmıştır. Veri seti, aylık frekansta Temmuz 2011 ile Ekim 2023 arasını kapsamaktadır. Serilerin durağanlık özelliklerini test etmek için geleneksel birim kök testleri ADF, PP ve yapısal kırılmalı birim kök, ZA kullanılmıştır. Birim kök test sonuçlarının farklı bulgular göstermesi nedeniyle analizde serilerin fark düzeyleri kullanılmıştır. Tanısal kontroller, otokorelasyon ve değişen varyans olmadığını göstermiştir. Daha sonra sonuçların yorumlanmasında, tahmin edilen VAR modelinden elde edilen etki tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırması kullanılmıştır. Elde edilen sonuç, döviz kuru değişimleri altın fiyatlarını güçlü bir şekilde etkilerken, tam tersi bir ilişki gözlenmediği yönündedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Apergis, N., & Papoulakos, D. (2013). The Australian dollar and gold prices. The Open Economics Journal, 6(1), 1-10.
- Aygün Alıcı, V. & Köseoğlu, M. (2021). Türkiye’de altın fiyatlarını etkileyen faktörlerin ekonometrik analizi. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 5(2), 254-273.
- Barışık, S. & Dursun, E. (2020). Türkiye’de ekonomik güven endeksi ile altın fiyatları ve döviz kuru arasındaki ilişkinin analizi. İksad Journal, 6(23), 370-384.
- Beckmann, J., Berger, T., & Czudaj, R. (2015). Does gold act as a hedge or a safe haven for stocks? A smooth transition approach. Economic Modelling, 48, 16-24.
- Bhunia, A., & Pakira, S. (2014). Investigating the impact of gold price and exchange rates on sensex: an evidence of India. European journal of accounting, finance and business, 2(1), 1-11.
- Cingöz, F. ve Kendirli, S. (2019). Altın fiyatları, döviz kuru ve Borsa İstanbul arasındaki ilişki. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(4), 545-554.
- Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1979) Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root, Journal of the American Statistical Association, 74, 427-431.
- Dickey, D. A. and Fuller, W. A. (1981) Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root, Econometrica, 49, 1057-1072.
- Elmastaş Gültekin, Ö. & Aktürk Hayat, E. (2016). Altın Fiyatını Etkileyen Faktörlerin Var Modeli ile Analizi: 2005-2015 Dönemi. Ege Academic Review, 16(4).
- Enders, W. (2004). Applied econometric time series. Wiley&Suns.
