TR
EN
Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi
Öz
Bu araştırma, tüketicilerin ev yapımı yemek satın alma motivasyonlarını incelemeyi ve söz konusu motivasyon yapıları doğrultusunda farklı tüketici segmentlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında çevrecilik, faydacılık, bütüncül gıda kalitesi, fiziksel sağlık, kültürel benlik, duygusal benlik, promosyon duyarlılığı, avantajlı fiyat algısı ve ürün bulunabilirliği değişkenleri analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında nicel araştırma deseni benimsenmiş; elde edilen veriler kümeleme analizi ile çözümlenmiş ve segmentler arasındaki farklılıklar Scheffé çoklu karşılaştırma testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, ev yapımı yemek satın alma davranışının tek boyutlu bir yapıdan ziyade sağlık, kalite, ekonomik fayda ve kimlik temelli motivasyonların etkileşimiyle şekillendiğini göstermektedir. Analizler sonucunda üç farklı tüketici segmenti belirlenmiş ve segmentlerin motivasyon yapılarının anlamlı biçimde farklılaştığı tespit edilmiştir. Özellikle fiziksel sağlık, çevrecilik, bütüncül gıda kalitesi ve avantajlı fiyat boyutlarında kümeler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuçlar, sağlık bilinci ve kalite algısının güçlü belirleyiciler olduğunu; bununla birlikte ekonomik unsurların karar sürecinde kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca bazı boyutlarda tutum ile satın alma eğilimi arasında farklılaşmalar gözlemlenmiş, bu durum sürdürülebilir tüketim bağlamında olası bir tutum–davranış boşluğuna işaret etmektedir. Genel olarak araştırma, ev yapımı yemek satın alma davranışının işlevsel, ekonomik ve kimlik temelli motivasyonların etkileşimiyle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, sürdürülebilir gıda pazarında değer temelli ve farklılaştırılmış pazarlama stratejilerinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmanın etik kurul izni; Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Araştırmaları Etik Kurulunun 27.01.2026 tarih ve 01 oturumunda 01.09 Karar no ile onaylanmıştır.
Kaynakça
- Aguirre Sánchez, L., Roa-Díaz, Z. M., Gamba, M., Grisotto, G., Moreno Londoño, A. M., Mantilla-Uribe, B. P., Rincón Méndez, A. Y., Ballesteros, M., Kopp-Heim, D., Minder, B., Suggs, L. S. and Franco, O. H. (2021). What influences the sustainable food consumption behaviours of university students? A systematic review. International Journal of Public Health, 66: 1604149. https://doi.org/10.3389/ijph.2021.1604149
- Ali, J., & Nath, T. (2013). Factors Affecting Consumers’ Eating-Out Choices in India: Implications for the Restaurant Industry. Journal of Foodservice Business Research, 16(2), 197–209. https://doi.org/10.1080/15378020.2013.782243
- Alvarado, R., Ortiz, C., Jiménez, N., Ochoa-Jiménez, D. and Tillaguango, B. (2021). Ecological footprint, air quality and research and development: the role of agriculture and international trade. Journal of Cleaner Production, 288: 125589. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.125589
- Bacon L. & Krpan D. (2018). (Not) Eating for the environment: The impact of restaurant menu design on vegetarian food choice. Appetite, 125, 190-200. https://doi.org/10.1016/j.appet.2018.02.006
- Baudry, J., Touvier, M., Allès, B., Péneau, S., Méjean, C., Galan, P., Hercberg, S., Lairon, D. and Kesse-Guyot, E. (2016). Typology of eaters based on conventional and organic food consumption: results from the NutriNet-Santé cohort study. British Journal of Nutrition, 116(4): 700–709. DOI: 10.1017/S0007114516002427
- Belk, R. W. (1988). Possessions and the extended self. Journal of Consumer Research, 15(2), 139-168. https://www.jstor.org/stable/2489522
- Binkley, J. K. (2019). Nutrition and Food Choice: Home vs. restaurants. Journal of Consumer Affairs, 53(3), 1146–1166. https://doi.org/10.1111/joca.12221
- Birleşmiş Milletler. (BM). (2019). https://www.un.org/es/desa/world-population-prospects-2019-highlights (Erişim Tarihi: 15.12.2025)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tüketici Davranışı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
25 Nisan 2026
Kabul Tarihi
16 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 1
APA
Aliçavuşoğlu, Ç. (2026). Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 21(1), 389-420. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1937568
AMA
1.Aliçavuşoğlu Ç. Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi. SBAD. 2026;21(1):389-420. doi:10.48145/gopsbad.1937568
Chicago
Aliçavuşoğlu, Çiğdem. 2026. “Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 (1): 389-420. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1937568.
EndNote
Aliçavuşoğlu Ç (01 Haziran 2026) Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 1 389–420.
IEEE
[1]Ç. Aliçavuşoğlu, “Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi”, SBAD, c. 21, sy 1, ss. 389–420, Haz. 2026, doi: 10.48145/gopsbad.1937568.
ISNAD
Aliçavuşoğlu, Çiğdem. “Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 21/1 (01 Haziran 2026): 389-420. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1937568.
JAMA
1.Aliçavuşoğlu Ç. Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi. SBAD. 2026;21:389–420.
MLA
Aliçavuşoğlu, Çiğdem. “Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 21, sy 1, Haziran 2026, ss. 389-20, doi:10.48145/gopsbad.1937568.
Vancouver
1.Çiğdem Aliçavuşoğlu. Ev Yemeği Tüketiminin Çevresel Sürdürülebilirliğe Etkisi: Motivasyon Temelli Bir Segmentasyon Analizi. SBAD. 01 Haziran 2026;21(1):389-420. doi:10.48145/gopsbad.1937568
