BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI

Büşra Karataşer

TR EN

BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI

Öz

Petrol, tarihin en erken dönemlerinden itibaren kullanılmaktadır. Bilim ve tekniğin gelişmesiyle birlikte petrol artık ateşleme ile çalışan motorun icat edilmesine sebep olmuştur. Petrolün bir enerji kaynağı olarak kullanılması ise 20. yüzyıla uzanmaktadır. Osmanlı Devleti’nde petrol kullanımı 17. yüzyıldan itibaren yaygınlaşmıştır. Standart Oil Petrol Şirketi Osmanlı toprakları dahilinde kurulmuş bir petrol şirketidir. Şirket Osmanlı topraklarında varlığını çeşitli depolar kurarak göstermek istemiştir. Gaz ve benzinin zorunlu ihtiyaçlarda kullanılması dönemin koşulları da eklendiğinde Babıali’yi ülke topraklarına gaz ve benzin sağlamak için şirketle anlaşmalar yapmıştır.Petrolün , temel ihtiyaçlardan olan, aydınlanma, ısınma gibi konularda kullanılması sebebiyle zaman geçtikçe önemi artmıştır. Özellikle Birinci Dünya Savaşı döneminde petrol kullanımı artmıştır. Artan petrol ihtiyacı Amerikan Petrol şirketi Standard Oil’in Osmanlı topraklarını petrol depolarıyla kuşatmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada, Standard Oil Petrol Şirketi’nin Osmanlı topraklarında yayılma ortamı bulduğu özellikle Birinci Dünya Savaşı koşullarında Osmanlı Devleti’nde nüfuzunu nasıl artırmaya çalıştığı ve Babıali’nin bu duruma bakışı incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Petrol,Standart Oil,Osmanlı

Kaynakça

Acar, Necmettin, (2013) “Petrolün Stratejik Önemi ve Mezopotamya Petrol Kaynaklarının Paylaşımında Calouste Sarkis Gülbenkyan’ın Rolü” (1890-1928) , The Journal Of Academic Social Science Studies, Volume 6, Isue 4 April,
Alkin, Kerem, Atman, Sabit,(2006), Küresel Petrol Stratejilerinin Jeopolitik Açıdan Dünya ve Türkiye Üzerindeki Etkileri, İstanbul Ticaret Odası Yayın No:2006-48, İstanbul.
Acun, Niyazi, (1949), Dünya Petrol Tarihi ve Türk Petrolü,İstanbul:Saka Matbaası.
Çebi, Hakan Yılmaz, (2004),Bu Topraklarda Petrol Var, İstanbul: Okul Yayıncılık.
Doğanay, Hayati, (1998). Enerji Kaynakları, Ekonomik Coğrafya 2, Erzurum:Şafak Yayınevi.
Ediger, Volkan, Ş, Osmanlı’da Neft ve Petrol :Enerji Ekonomi Politiği,Ankara:ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayıcılık,2007.
Engdahl, William, (2008).Petrol, Para, İktidar, Anglo Amerikan Politikası ve Yeni Dünya Düzeni, 1. Baskı, Çev. Ertuğrul Bilal, İstanbul: Alfa Yayınları.
Karal, Enver Ziya, 8.C Osmanlı Tarihi, Birinci Meşrutiyet ve İstibdat Devirleri (1876-1907),Ankara:TTK,1962,
Mantran, Robert, (1990), 17. Yüzyılın İkinci Yarısında İstanbul, Ankara: Türk Tarih Kurumu, C:2 .
Okumuş, Ali, Osmanlı Coğrafyası’nda Petrol Mücadelesi Klaust S. Gülbenkyan ve Türk Petrol Şirketi, İstanbul:Taş Mektep Yayınları, 2015.

Parlar, Suat, (2003), Barbarlığın Kaynağı Petrol, İstanbul: Anka Kitabevi.
Tabakoğlu, Ahmet , ‘ Sultan II.Abdülhamid Dönemi İktisadi Yapı’ Devr-i Hamid : Sultan II. Abdülhamid. hazırlayanlar Mehmet Metin
Hülagü, Şakir Batmaz, Gülbadi Alan. Kayseri : Erciyes Üniversitesi, 2011. 1. c.
Terzi, Arzu, Bağdat-Musul’da Abdülhamid’in Mirası Petrol ve Arazi, İstanbul : Timaş Yayınları, 2014.
Yergin, Daniel, (1995) Petrol Para ve Güç Çatışmasının Epik Öyküsü, Ankara: İş Bankası Kültür Yayınları.
Akkaya, Ayşe, (2016). Geçmişten Günümüze, Ortadoğu’da Petro Savaşları ve Devlet Sistemlerine Etkileri, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi,Konya.
Başa, Derviş, (2013). Uluslararası Petrol Politikasının Osmanlı Devletinin Yıkılmasına Etkisi, KSÜ SBE Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Bayat, Murat,(2002), Petrol Krizlerinin Türkiye ile Ortadoğu Ülkeleri Arasındaki Ekonomik İlişkilere Etkisi, Marmara Üniversitesi SBE, İstanbul, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Çark Ferah, (2016), 19. Yüzyıl Osmanlı Devletinde Neft ve Petrol Üretimi ve İmtiyazları, Marmara Üniversitesi SBE Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Mut, Ramazan, (2010) ,Ortadoğu’da Ekonomi- Politik Bir Kırılma Noktası: 1973 Petrol Krizi, Marmara Üniversitesi Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Taşpınar, Hakan,(2009), Amerika Birleşik Devletlerinin Petrol Politikası Ortadoğu Örneği’ Pamukkale Üniversitesi SBE, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Acar, Necmettin, (2013), “Petrolün Stratejik Önemi ve Mezopotamya Petrol Kaynaklarının Paylaşımında Calouste Sarkis Gülbenkyan’ın Rolü” (1890-1928) , The Journal Of Academic Social Science Studies, Volume 6, Isue 4 April, 8-16
Avcı, Erkan, Türkiye ve Irak İçin Petrol ile Doğalgazın anlamı ve Bu iki Devletin Fosil Yakıt Politikaları, http://www.usbed.org/yayinlar/T%C3%BCrkiye_ve_Irak_Icin_Petrol_Ile_Dogalgazin_Anlami_ve_Bu_Iki_Devletin_Fosil_Yakit_Politikalari.pdf, 4-6,Ocak (2014).
Bostan, İdris, (1990)“ Osmanlı Topraklarında Petrolün Bulunuşu ve İskenderun’da İlk Petrol İşletme Çabaları”,Coğrafya Araştırmaları, C.1S.2, 130-140.
Karataşer, Büşra,”II.Abdülhamid Döneminde Petrol Yatakları İçin Verilen Mücadele” Internatıonal Congress of Energy,Economy and Policy Congress, 2017,İstanbul.
Quataert,,Donald, “ 19.yy Osmanlı Devletinde Madencilik” Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi,C:4, İstanbul:İletişim Yayınları,1985.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Büşra Karataşer
0000-0002-3208-657X

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2018

Kabul Tarihi

13 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 13 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA47YK88PD

APA

Karataşer, B. (2018). BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(2), 343-363. https://izlik.org/JA47YK88PD

AMA

1.Karataşer B. BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI. SBAD. 2018;13(2):343-363. https://izlik.org/JA47YK88PD

Chicago

Karataşer, Büşra. 2018. “BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 13 (2): 343-63. https://izlik.org/JA47YK88PD.

EndNote

Karataşer B (01 Aralık 2018) BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 13 2 343–363.

IEEE

[1]B. Karataşer, “BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI”, SBAD, c. 13, sy 2, ss. 343–363, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47YK88PD

ISNAD

Karataşer, Büşra. “BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 13/2 (01 Aralık 2018): 343-363. https://izlik.org/JA47YK88PD.

JAMA

1.Karataşer B. BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI. SBAD. 2018;13:343–363.

MLA

Karataşer, Büşra. “BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2018, ss. 343-6, https://izlik.org/JA47YK88PD.

Vancouver

1.Büşra Karataşer. BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI. SBAD [Internet]. 01 Aralık 2018;13(2):343-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47YK88PD

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI

BABIÂLİ’NİN AMERİKAN PETROL ŞİRKETİ STANDARD OIL’E BAKIŞI

Öz

Anahtar Kelimeler

WIEW of BABIÂLİ on THE AMERICAN OIL COMPANY STANDARD OIL

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster