HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Cilt: 11 Sayı: 2 1 Haziran 2016
Doğan Bozdoğan , Serhat Kurt
PDF İndir
EN TR

HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Kamu harcamalarının önemli finansman kaynaklarından birisi vergilerdir. Devletler sahip oldukları vergilendirme yetkisini özellikle vergi gelirlerini artırma ve vergi gelirlerinde meydana gelebilecek kayıp ve kaçakları önleme noktasında kullanmaktadırlar. Bunu yaparken kimi zaman başarılı olunsa da bazı dönemlerde başarısız politikalarla karşılaşılmıştır. Başarısız bir politika olarak adlandırılabilecek ve uygulandığı süreç içerisinde birçok kez değişikliğe uğramış, kimi dönemlerde kaldırılmış ve her zaman tartışmalara neden olmuş uygulamalardan birisi hayat standardı esasıdır. Hayat standardı esası, vergi yükümlüsünün ulaştığı yaşam düzeyini sağlayabilmesi için yaptığı gideri karşılayan bir gelirinin var olabileceği varsayımı altında gerçek gelire ulaşabilmek amacıyla getirilmiş bir vergisel kontrol sistemidir. Bu sistem muhteviyatı itibariyle, anayasal vergileme ilkelerine aykırılığı ve vergiye gönüllü uyum üzerindeki negatif etkileri sebebiyle kısıtlı bir süre uygulama alanı bulmuş ve nihayetinde uygulamadan kaldırılmıştır. Çalışmada hayat standardı esasının eksikleri özellikle anayasal vergilendirme ilkeleri arasında yer alan eşitlik, genellik, adalet ve mali güce göre vergilendirme ilkeleri çerçevesinde belirlenmeye çalışılacak, söz konusu bu uygulamanın vergiye gönüllü uyum üzerine etkisine değinilerek mevcut dönemde uygulanabilirliğine ilişkin bir takım önerilerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Hayat standardı esası,Vergileme ilkeleri,Vergiye gönüllü uyum

Kaynakça

  1. Armağan, R. (2003), “Gelir Vergisinde Hayat Standardı Esası”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8:1, 265-282
  2. Başaran, F. (2001), “Vergilendirme Ahlakı ve Hayat Standardı Esası”, Mükellefin Dergisi, 99, 93-110
  3. BATIREL, F. Ö. (1996), “Vergi Kaçakçılığı ve Vergiye Gönüllü Uyum”, Vergi Dünyası, 175, 52-55.
  4. Erkin, G. (2012), “Vergilendirme Yetkisinin Tabi Olduğu Anayasal İlkeler”, Ankara Barosu Dergisi, 3, 235-249.
  5. Gelir Vergisi Kanunu
  6. Gerek, Ş.; Aydın, r. A. (2010), Anayasa Yargısı ve Vergi Hukuku, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  7. Gök, M,; Biyan, Ö ve S. A. (2013). “Vergilemede Adalet İlkesinin Anayasal Temelleri ve Uygulamaya Yansımaları: Seçilmiş OECD Ülkeleri Açısından Karşılaştırmalı Bir Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34:1 269-292.
  8. Öden, M.; Akkaya, M. (2001), “Hayat Standardı Esasının Anayasaya Uygunluğu Sorunu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 50:2, 1-35.
  9. Öncel, M.; Kumrulu, A. ve N. Ç. (2006), “Vergi Hukuku”, Turhan Kitapevi, Ankara.
  10. Selçuk İ.; Kaynar İ. (2009), “Vergiye Gönüllü Uyum Konusunda Çanakkale İline Yönelik Ampirik Bir Çalışma”, Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F YÖNETİM VE EKONOMİ Dergisi, 16:1,173-190.

Kaynak Göster

APA
Bozdoğan, D., & Kurt, S. (2016). HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(2), 59-76. https://doi.org/10.19129/sbad.298
AMA
1.Bozdoğan D, Kurt S. HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. SBAD. 2016;11(2):59-76. doi:10.19129/sbad.298
Chicago
Bozdoğan, Doğan, ve Serhat Kurt. 2016. “HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 11 (2): 59-76. https://doi.org/10.19129/sbad.298.
EndNote
Bozdoğan D, Kurt S (01 Haziran 2016) HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 11 2 59–76.
IEEE
[1]D. Bozdoğan ve S. Kurt, “HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, SBAD, c. 11, sy 2, ss. 59–76, Haz. 2016, doi: 10.19129/sbad.298.
ISNAD
Bozdoğan, Doğan - Kurt, Serhat. “HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 11/2 (01 Haziran 2016): 59-76. https://doi.org/10.19129/sbad.298.
JAMA
1.Bozdoğan D, Kurt S. HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. SBAD. 2016;11:59–76.
MLA
Bozdoğan, Doğan, ve Serhat Kurt. “HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2016, ss. 59-76, doi:10.19129/sbad.298.
Vancouver
1.Doğan Bozdoğan, Serhat Kurt. HAYAT STANDARDI ESASININ ANAYASAL VERGİLEME İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ VE VERGİYE GÖNÜLLÜ UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. SBAD. 01 Haziran 2016;11(2):59-76. doi:10.19129/sbad.298