BALKAN ÇÖZÜLMESİ VE OSMANLI CEPHESİNDEN BALKAN DEVLETLERİ ALGISI

Regional ethnic cleansing works accelerated after the Balkan Wars within the context of the eastern question and aiming to eliminate the Turkish element from Europe. These activities did not remain limited with the Balkan Wars, but they also became efficient on Muslim elements in the region throughout the 20th century. In this context, the military systems and equipment infrastructure of the existing states in the Balkans are the issues closely followed by the European states, and the Ottoman Empire being in the first place. The Balkan States, each of which was highly important, were separately discussed by the intellectuals and experts of that period, and various analyses were conducted before and after the Balkan Wars. The possibility of the Ottoman Empire losing the control of the Balkans having vital importance and its results were not initially suggested by the political and military authorities of the Empire. However, comments made after the results obtained and the disintegration which had never been regarded possible took place were found in newspaper columns and memories in the later periods. In this study, weapons, ammunition and territorial dominance of the Balkan States and their general conditions related to military training and systems were discussed within the framework of evaluations made by statesmen of that period. On the other hand, the evacuation of Muslim elements in the Balkans and the conditions of non-Muslims of the Balkan origin in the Ottoman territories were examined within the scope of Ottoman archive documents and the opinions of statesmen and military men of that period.

ġark meselesi kapsamında yer alan ve Türk unsurunun Avrupa‟dan tasfiyesi amacını taĢıyan Balkan SavaĢları sonrasında bölgesel etnik temizlik çalıĢmaları hız kazanmıĢtır. Bu faaliyetler Balkan SavaĢlarıyla sınırlı kalmadığı gibi XX. yüzyılın tamamında bölgedeki Müslüman unsurlar üzerinde kendini hissettirmektedir. Bu bağlamda Balkanlarda mevcut devletlerin askeri sistemleri ve teçhizat bakımından altyapıları baĢta Osmanlı Devleti olmak üzere Avrupalı devletlerin de yakından takip ettiği konulardandır. Her biri son derece öneme haiz Balkan devletleri dönemin aydınları ve uzmanları tarafından ayrı ayrı ele alınarak Balkan SavaĢları öncesi ve sonrasında çeĢitli analizler yapılmaktaydı. Hayati öneme sahip Balkanların kontrolünden çıkması ihtimali ve doğuracağı sonuçlar Osmanlı Devleti‟nin siyasi ve askeri otoriteleri tarafından ilk baĢlarda akla getirilmedi. Ancak alınan sonuçlar ve ihtimal verilmeyen çözülme gerçekleĢtikten sonra yapılan yorumlar gazete sütunlarında ve daha sonraki dönemlerde hatıratlarda yer aldı. Bu çalıĢmada Balkan Devletlerinin silah, mühimmat ve bölge hâkimiyetleri, askeri talim ve sistemleri ile alakalı genel durumları dönemin devlet adamları tarafından yapılan değerlendirmeler çerçevesinde ele alınmıĢtır. Öte yandan karĢılıklı olarak Balkanlarda bulunan Müslüman unsurların tahliyesinin ve Osmanlı topraklarındaki Balkan menĢeili Gayrimüslimlerin durumları Osmanlı ArĢivi vesikaları, dönemin devlet adamları ve askerlerin görüĢleri dahilinde incelenmiĢtir.