İstanbul’daki Misyoner Hastanelerinden Geremia (Jeremia) Hastanesi ve Mimarisi
Öz
19. yüzyılda Osmanlı toplum hayatının hemen her
alanında görülen siyasi, sosyal ve kültürel gelişmeler, sanat ve mimaride de
kendini göstermiştir. “Batılılaşma” olarak adlandırılan gelişim sürecinin
mimaride yarattığı bu değişimler, toplum hayatına yeni ihtiyaçlar, yeni yapı
türleri ve kurumlar kazandırmıştır. Tanzimat Devri’nde, yabancılara ve gayri
müslimlere mülk edinme ve cemaatleri için kamusal nitelikli yapılar
yaptırmalarına izin verilmesi sonucunda, Karaköy ve özellikle Beyoğlu
bölgelerinde, kilise, okul, hastane, postane, pansiyon, otel, kafe, tiyatro,
pasaj, mağaza ve pastane gibi binalar inşa edilmiştir. Böylece batılı bir kent
görünümü kazanan İstanbul’da ağırlıklı olan dini mimari yerini giderek sivil
mimariye bırakmaya başlar. Bu uygun ortamda, Amerika ve Fransa gibi ülkelerin
misyoner tarikatları özellikle okul ve hastane gibi yapılar inşa ederler. Bu
çalışmada XIX. yüzyıl İstanbul’unda misyoner tarikatların kurmuş olduğu
hastanelerin bir örneği olan Geremia Hastanesi’nin tarihi, belgelerle
değerlendirilmiş ve yapının mimarisinin özellikleri ile yapıda günümüze kadar
meydana gelen değişiklikler üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Harman Ö. F. (2005), Türkiye’de Misyonerlik Faaliyetleri, İstanbul: Ensar Neşriyat.Marmara R. (2006), Bizans İmparatorluğu’ndan Günümüze İstanbul Latin Cemaati ve Kilisesi (Çev: Saadet Özen), İstanbul: Kitap Yayınevi.Yıldırım, N. (2010), İstanbul’un Sağlık Tarihi, İstanbul: Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yayınları.
- BOA. BEO. (Babıali Evrak Odası) 4084/306256; 4187/314020 BOA. DH. İD. (Dahiliye Nezareti İdari Kısım Belgeleri) 47/2-42; 163/1 BOA. HR. İD. (Hariciye Nezareti İdare) 1803/2; 1803/3; 1803/4; 1803/5 BOA. İ. HR. (İrade Hariciye) 429/33; 431/47 BOA. ŞD. (Şura-yı Devlet Mazbataları) 2810/35; 2820/36; 2824/12 BCA, 30-18-1-2 / 199 - 64 - 17
