Araştırma Makalesi

“ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE “ŞAD” HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER

Cilt: 15 Sayı: 1 24 Haziran 2020
PDF İndir
TR EN

“ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE “ŞAD” HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER

Öz

Kalankatlı Musa tarafından kaleme alınmış olan Alban Tarihi isimli ortaçağ kaynağı, başta Albanlar olmak üzere Romalılar, Ermeniler, İranlılar, Araplar ve Türkler hakkında son derece kıymetli bilgiler barındırmaktadır. Erken ve orta dönem Türk tarihi açısından kıymetli olan bu kaynakta Barsil, Hun, Hazar ve Eftalit gibi pek çok Türk topluluğunun faaliyetlerinden söz edilmiştir. Bizans-İran-Türk ilişkilerinin oldukça yoğun olduğu bir dönemde, bölgedeki gelişmeleri aktaran Alban Tarihi, bazı Türk yönetici unvanları sunmaktadır. Bunlar arasında olan, “Kuzey Hükümdarı”, “Cebu Hakan” ve “Şad”, Batı Köktürklerinin Hazar ötesindeki faaliyetlerinde aktif bir rol üstlenmiş olarak gözükmektedir. Makalemizde, Alban Tarihindeki kayıtları değerlendirerek, Bizans ve Çin kaynakları ile mukayeseli bir biçimde, Kuzey Hükümdarı, Cebu ve Şadın kim oldukları sorusuna cevaplar aramaya çalışacağız.

Anahtar Kelimeler

Alban Tarihi,Kalankatlı Musa,Batı Köktürkler,Hazarlar,Cebu Hakan

Kaynakça

  1. Artamanov, M. İ. (2004), Hazar Tarihi, İstanbul, Selenge Yayınları
  2. Babayar, Gaybullah (2007), Köktürk Kağanlığı Sikkeleri Kataloğu, Ankara, TİKA Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı
  3. Bosworth, C. E. (1987), “Arrān”, Encyclopædia Iranica, II/5, pp. 520-522
  4. Chavennes, E. (2013), Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri, İstanbul, Selenge Yayınları
  5. Czégledy, Károly (1985), Magyar Őstörténetı Tanulmányok, Budapest
  6. Dobrovits, Mihály (2003), “The nomadic ally of Heraclius”, Chronica, Vol-3
  7. Dunlop, D. M. (2008), Hazar Yahudi Tarihi, Çeviren: Zahide Ay, İstanbul, Selenge Yayınları
  8. Étienne, de la Vaissiére (2013), “Ziebel Qaghan Identified”, Constructing the 7th Century, ed. C. Zuckermann, Paris, pp. 741-748.
  9. Étienne, de la Vaissière (2011), “İlk Türk Hakanlıklarının Tarihi Üzerine Yeni Bilgiler”, Ötüken’den İstanbul’a Türkçenin 1290 Yılı (720-2010) Sempozyumu, 3-5 Aralık 2010, İstanbul, ss. 233-240
  10. Gedikli, Yusuf (2015), “463-682 Arasında Kuzey Kafkasya Hun Beyliğinden ve Hazar Türklerinden Alban Tarihi’nin Kaydettiği Türkçe Sözcükler”, Türk Dünyası Araştırmaları, Sayı: 217, ss. 219-238.

Kaynak Göster

APA
Üren, U. (2020). “ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE “ŞAD” HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(1), 1-10. https://izlik.org/JA67YA84ME
AMA
1.Üren U. “ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE “ŞAD” HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER. SBAD. 2020;15(1):1-10. https://izlik.org/JA67YA84ME
Chicago
Üren, Umut. 2020. ““ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE ‘ŞAD’ HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 15 (1): 1-10. https://izlik.org/JA67YA84ME.
EndNote
Üren U (01 Haziran 2020) “ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE “ŞAD” HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 15 1 1–10.
IEEE
[1]U. Üren, ““ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE ‘ŞAD’ HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER”, SBAD, c. 15, sy 1, ss. 1–10, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67YA84ME
ISNAD
Üren, Umut. ““ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE ‘ŞAD’ HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 15/1 (01 Haziran 2020): 1-10. https://izlik.org/JA67YA84ME.
JAMA
1.Üren U. “ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE “ŞAD” HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER. SBAD. 2020;15:1–10.
MLA
Üren, Umut. ““ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE ‘ŞAD’ HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 15, sy 1, Haziran 2020, ss. 1-10, https://izlik.org/JA67YA84ME.
Vancouver
1.Umut Üren. “ALBAN TARİHİ” ADLI KAYNAKTAKİ BATI KÖKTÜRK YÖNETİCİLERİ: “KUZEY HÜKÜMDARI”, “CEBU HAKAN” VE “ŞAD” HAKKINDA DEĞERLENDİRMELER. SBAD [Internet]. 01 Haziran 2020;15(1):1-10. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67YA84ME