ÇAĞDAŞ FARS EDEBİYATINDA KONULARIN VE NAZMIN DEĞİŞİMİ [ Meşrutiyet Devrinde Fars Edebiyatı ]

Bir milletin edebiyat tarihini ve bir edebiyatın yaşadığı üslup değişmelerini anlamak için o milletin siyasi, içtimai ve sosyal inkılap zamanlarını, tarihi devirlerini bilmek gerekir. Ancak bu suretle, bir milletin edebiyat tarihi içeresinde yaşadığı değişim ve farklılıkları, yükselişleri, duraklama ve çöküşleri anlayıp değerlendirebiliriz. İran siyasi tarihinde yaşanmış “meşrutiyet inkılabı” ve onunla birlikte yaşanan “meşrutiyet devri” de öyledir. Meşrutiyet inkılabı nasıl İran’ın sosyal bünyesinde bir bitişi, bir başlangıcı ve yeni gelişimlere açılan bir ufku temsil ediyorsa, İran’ın dil ve edebiyatında da aynı etkileri temsil etmektedir. Meşrutiyet, Eski Edebiyatı sona erdirdi, Yeni Edebiyatı başlattı ve Modern Edebiyata zemin hazırladı. İran halkının dilinde önemli değişim ve yenileşmelere yol açtığı gibi, edebi zevkini de kökten değiştirdi. Ondan sonra artık Fars edebiyatı için, bir “Meşrutiyetten önceki İran edebiyatı”, bir de “Meşrutiyetten sonraki İran edebiyatı” sınıflaması meydana geldi.