OSMANLI DONANMA GEMİLERİ İÇİN VİRANŞEHİR (SAFRANBOLU) SANCAĞINDAN KERESTE TEMİNİ (1800-1850)

Osmanlı Devleti’nde donanma, kara ordusunun yanında devletin uzun süre ayakta kalmasını sağlayan önemli askeri bir unsur olmuştur. İlk deniz gücüne sahip oluşundan 1850’lere kadar donanmayı kürekli ve yelkenli gemiler oluşturmuş, bu tarihlerden itibaren yerini buharlı gemilere bırakmıştır. Uzun bir süre kürekli ve yelkenli gemilerin kullanılması, gemilerin ana maddesi olan kereste ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Osmanlı Devleti zengin ormanlara sahip olduğundan donanma gemileri için gerekli olan keresteyi temin etmekte zorlanmamıştır. İstanbul ve İzmit gibi tersanelerin ihtiyacı olan kerestenin temin edildiği ormanlar zamanla azalınca, kereste tersanelere daha uzak ormanlardan temin edilmeye başlanmıştır. Viranşehir sancağı 19. yüzyılın başından ortasına kadar tersaneler için kereste temin edilen yerlerin başında gelmiştir. Başta Ereğli olmak üzere Bartın, Amasra ve İstanbul gibi tersanelerde yapılan gemiler için bölgeden yoğun olarak kereste temin edilmiştir. Özellikle 19. yüzyılın ikinci çeyreği, kerestenin bölgeden en çok temin edildiği dönemdir. Kereste, gemi yapımında kullanıldığı yere bağlı olarak isimlendirilmiş ve kesimi de ona göre yapılmıştır. Kerestenin düzgün ve sağlam bir şekilde limanlara nakledilmesine de çok önem verilmiştir. Hangi tür kerestenin ve ne miktarda kesileceği sancak ve kazalara hisse edilerek temin edilmiştir. Viranşehir kazalarından temin edilen keresteler Filyos nehri kullanılarak Bartın ve Ereğli tersanelerine, Akçaşehir ve İstanbul gibi daha uzaktaki tersanelere de gemiler ile nakledilmiştir.