Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi

Oğuzhan Çalışkan; Kazım Gündüz; Safder Bayazıt

doi:10.13002/jafag4504

Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, Hatay’da yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan Sarı Alıç genotipinin morfolojik, biyolojik ve meyve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada morfolojik özelliklerden ağaç şekli, büyüme gücü, sürgün uzunluğu (cm), sürgün kalınlığı (mm), yaprak uzunluğu (cm), yaprak genişliği (cm), yaprak alanı (cm2); biyolojik özelliklerden çiçek durumu, çiçek tipi, çiçekteki taç ve çanak yaprak sayısı (adet), çiçek pozisyonu, erkek organ sayısı (adet), dişi organ sayısı (adet), meyve tutma oranı (%), çiçek tozu canlılığı (%), çimlenme oranı (%), anterdeki ve çiçekteki çiçek tozu üretim miktarı (adet); meyve kalite özelliklerinden meyve ağırlığı (g), meyve eni (mm), meyve boyu (mm), çekirdek sayısı (adet), çekirdek ağırlığı (g), yenilebilir meyve oranı (%), suda çözünebilir kuru madde içeriği (SÇKM %), pH ve titre edilebilir asit içeriği (TEA %) değerlendirilmiştir. Beş yıllık ortalama verilere göre, Sarı Alıç genotipinin ortalama meyve ağırlığı 15.03 g, meyve eni 32.03 mm, meyve boyu, 26.88 mm olarak ölçülmüştür. Ayrıca, her meyvede ortalama 2.4 adet çekirdek bulunduğu ve bu çekirdeğin ağırlığının ortalama 0.7 g olduğu belirlenmiştir. SÇKM içeriği %15.0, pH 3.2 ve TEA içeriği %1.4 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, Sarı Alıç genotipinin sahip olduğu meyve kalite özellikleri ile taze tüketim için oldukça uygun olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Balta MF, Karakaya O ve Kaptan Ekici G (2015). Çorum’da yetişen alıçların (Crataegus spp.) fiziksel özellikleri. Ordu Univ. Bil. Tek. Derg. 5:35-41.
Baytop T (1997). Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları 578, Ankara.
Çalışkan O, Gündüz K, Serçe S, Toplu C, Kamiloğlu Ö, Şengül M ve Ercişli S (2012). Phytochemical characterization of several hawthorn (Crataegus spp.) species sampled from the Eastern Mediterranean region of Turkey. Phcog Mag. 8: 16-21.
Çalışkan O (2012). Mediterranean Hawthorn Fruit (Crataegus spp.) Species and Potential Usage. The Mediterranean Diet. An Evidence-Based Approach (Eds. Preddy, VR., Watson, RT.), p.621-628.
Çalışkan O, Bayazit S ve Gündüz K (2016a). Türkiye’de alıç yetiştiriciliği. I. Ulusal Alıç Çalıştayı, 4-5 Kasım 2016, Malatya.
Çalışkan O, Bayazit S ve Gündüz K (2016b). Hawthorn species from Turkey and potential usage for horticulture. VII. International Scientific Agriculture Symposium, 06-09 October, Jahorina, Bosnia and Herzegovina.
Dokuzoguz M (1953). Bazı önemli elma ve armut çeşitlerinin sitolojik yapıları ve bununla çiçek tozu çimlenmesi, meyvelerde çekirdek teşekkülü ve meyve tutumu arasındaki münasebetler. Ankara Üniversitesi Basımevi.
Dönmez AA (2004). The genus Crataegus L. (Rosaceae) with special reference to hybridisation and biodiversity in Turkey. Turk J Bot. 28: 29–35.

Ercişli S, Yanar M, Şengül M, Yıldız H, Topdas EF, Taşkın T, Zengin Y ve Yılmaz KU (2015). Physico-chemical and biological activity of hawthorn (Crataegus spp. L.) fruits in Turkey. Acta Sci. Pol. Hortorum Cultus 14: 83-93.
Erfani-Moghadam Mozafari M and Fazeli A (2016). Genetic variation of some hawthorn species based on phenotypic characteristics and RAPD marker. Boitech. and Biotech. Equipment 30: 247-253.
Eti S (1990). Çiçek tozu miktarını belirlemede kullanılan pratik bir yöntem, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 5: 49-58.
Eti S (1991). Bazı meyve tür ve çeşitlerinde değişik in vitro testler yardımıyla çiçek tozu canlılık ve çimlenme yeteneklerinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 6:69-80.
Franco-Mora O, Aguirre-Ortega S, Morales-Rosales EJ, Gonzales-Huerta A and Gutierrez-Rodríguez F (2010). Caracterización morfológica y bioquímica de frutos de tejocote (Crataegus mexicana DC.) de Lerma y Ocoyoacac, México.Ciencia (Toluca),p. 61-66.
Gaaliche B, Majdoub A, Trad M and Mars M (2013). Assessment of pollen viability, germination, and tube growth in eight Tunisian caprifig (Ficus carica L.) cultivars. ISRN Agronomy ID 207434: 4.
Guo T J and Jiao PJ (1995). Hawthorn (Crataegus) resources in China. HortScience 30: 1132–1134.
Gündoğdu M, Özrenk K, Ercişli Kan T, Kodad O and Hegedus A (2014). Organic acids, sugars, vitamin c and pomological characteristics of elevan hawthorn species (Crataegus spp.) from Turkey. Biological Research 47: 1-5.
Karadeniz T ve Kalkışım Ö (1996). Edremit ve Gevaş ilçelerinde yetişen alıç (Crataegus azarolus L.) tiplerinin meyve özellikleri ve ümitvar tiplerin seçimi. Yüzüncüyıl Üniv. Ziraat Fak. Derg. 6: 27-33.
Ljubuncic P, Portnaya I, Cogan U, Azaizeh H and Bomzon A (2005). Antioxidant activity of Crataegus aronia aqueous extract used in traditional Arab medicine in Israel. J. Ethnopharma. 101: 153–161.
Özcan M, Hacıseferoğulları H, Marakoğlu T and Arslan D (2005). Hawthorn (Crataegus spp.) fruit: some physical and chemical properties. J. Food Eng. 69: 409–413.
Özderin S and Fakir H (2015). Some botanical properties of hawthorn (Crataegus L. spp.) taxa natural distributed in the western Anatolia part of Turkey. Int. J. Agric. Innov. and Res. 4: 567-572.
Park YK, Hwang SI, Lee M, H and Jang YS (2010). Fruit characteristics and variation of phenolic compounds in the fruit of hawthorn (Crataegus pinnatifiada Bunge) selected from Korea and Chinese cultivars. Korean J. PlantRes. 23: 223-227.
Payne JA and Krewer GW (1990). Mayhaw: A new fruit crop for the south. p. 317-321. In: J. Janickand J.E. Simon (eds.), Advances in newcrops. TimberPress, Portland, OR.
SAS Institute (2005). SAS Online Doc, Version 9.1.3. SAS Inst.,Cary, NC, USA.
Silva RH, Agabeylio VC, Takatsu AL, Kameda SR, Grassl C, Chehin AB, Medrano WA, Calzavara MB, Registro S, Andersen ML, Machado RB, Carvalho RC, Ribeiro A, Tufik S and Frussa-Filho, R (2004). Role of hippocampaloxidative stress in memory deficit sinduced by sleep deprivation in mice. Neuropharmacology 46: 895–903
Stanley RG and Linskens, HF (1974). Pollen biology, biochemistry, management. Springer, Berlin/Heidelberg/ New York. P.67.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Oğuzhan Çalışkan ^* Bu kişi benim
Türkiye

Kazım Gündüz Bu kişi benim
Türkiye

Safder Bayazıt Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2018

Gönderilme Tarihi

25 Ekim 2017

Kabul Tarihi

28 Ekim 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 35 Sayı: Ek Sayı

DOI

https://doi.org/10.13002/jafag4504

IZ

https://izlik.org/JA67KT47HH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çalışkan, O., Gündüz, K., & Bayazıt, S. (2018). Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University, 35(Ek Sayı), 69-74. https://doi.org/10.13002/jafag4504

AMA

1.Çalışkan O, Gündüz K, Bayazıt S. Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. 2018;35(Ek Sayı):69-74. doi:10.13002/jafag4504

Chicago

Çalışkan, Oğuzhan, Kazım Gündüz, ve Safder Bayazıt. 2018. “Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi”. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University 35 (Ek Sayı): 69-74. https://doi.org/10.13002/jafag4504.

EndNote

Çalışkan O, Gündüz K, Bayazıt S (01 Ekim 2018) Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University 35 Ek Sayı 69–74.

IEEE

[1]O. Çalışkan, K. Gündüz, ve S. Bayazıt, “Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi”, Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University, c. 35, sy Ek Sayı, ss. 69–74, Eki. 2018, doi: 10.13002/jafag4504.

ISNAD

Çalışkan, Oğuzhan - Gündüz, Kazım - Bayazıt, Safder. “Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi”. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University 35/Ek Sayı (01 Ekim 2018): 69-74. https://doi.org/10.13002/jafag4504.

JAMA

1.Çalışkan O, Gündüz K, Bayazıt S. Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. 2018;35:69–74.

MLA

Çalışkan, Oğuzhan, vd. “Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi”. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University, c. 35, sy Ek Sayı, Ekim 2018, ss. 69-74, doi:10.13002/jafag4504.

Vancouver

1.Oğuzhan Çalışkan, Kazım Gündüz, Safder Bayazıt. Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. 01 Ekim 2018;35(Ek Sayı):69-74. doi:10.13002/jafag4504

Cited By

Assessing the genetic diversity in hawthorn (Crataegus spp.) genotypes using morphological, phytochemical and molecular markers

Genetic Resources and Crop Evolution

https://doi.org/10.1007/s10722-022-01414-6

Şanlıurfa ve Diyarbakır İllerinde Yetişen Alıç (Crataegus spp.) Genotiplerinin Bazı Meyve, Yaprak ve Stoma Özelliklerinin Belirlenmesi

Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.30910/turkjans.1051878

Niksar’da (Tokat) Doğal Olarak Yetişen Alıç (Crataegus spp.) Genotiplerinin Seleksiyonu

Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.30910/turkjans.1102463

Jeotermal Enerjiyle Kurutulan Alıç Meyvesinin (Crataegus tanacetifolia) Dondurmanın Bazı Fizikokimyasal Özelliklerine Etkisi

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.833462

Assessment of phenolic, flavonoid, total antioxidant, and anthocyanin contents of various colored hawthorn fruits for their potential as functional foods

Chemical Papers

https://doi.org/10.1007/s11696-024-03850-3

Elucidation of genetic diversity in hawthorn (Crataegus azarolus L.) accessions naturally growing in the Eastern Mediterranean region of Türkiye using morphological, pomological, and inter simple sequence repeat markers

BMC Plant Biology

https://doi.org/10.1186/s12870-025-06065-0

‘Sultan’: First Hawthorn (Crataegus azarolus L.) Cultivar of Türkiye

Applied Fruit Science

https://doi.org/10.1007/s10341-025-01298-7

Malatya’da (Türkiye) Doğal Olarak Yetişen Alıç Genotiplerinin Bazı Morfolojik Özellikler Bakımından Değerlendirilmesi

Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.55257/ethabd.1612826

Determination of Total Phenolic Content, Phenolic Composition, Antioxidant Capacities and Some Physicochemical Features of Rosehip (Rosa canina) and Hawthorn (Crataegus Orientalis) Wild Fruits Growing in Tunceli

International Journal of Pure and Applied Sciences

https://doi.org/10.29132/ijpas.1574423

Comparative Analysis of Total Phenolic, Antioxidant Activity and Nutrient Element Composition of Fruits and Fruit Stalks of Crataegus spp. grown in Denizli (Türkiye)

Akademik Ziraat Dergisi

https://doi.org/10.29278/azd.1700696

Evaluation of Pomological and Chemical Properties of Naturally Growing Hawthorn (Crataegus spp.) Genotypes

Biologica Nyssana

https://doi.org/10.46793/BiolNyss.16.1.4C

Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi

Sarı Alıç (Crataegus azarolus L.) Genotipinin Morfolojik, Biyolojik ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Assessing the genetic diversity in hawthorn (Crataegus spp.) genotypes using morphological, phytochemical and molecular markers

Şanlıurfa ve Diyarbakır İllerinde Yetişen Alıç (Crataegus spp.) Genotiplerinin Bazı Meyve, Yaprak ve Stoma Özelliklerinin Belirlenmesi

Niksar’da (Tokat) Doğal Olarak Yetişen Alıç (Crataegus spp.) Genotiplerinin Seleksiyonu

Jeotermal Enerjiyle Kurutulan Alıç Meyvesinin (Crataegus tanacetifolia) Dondurmanın Bazı Fizikokimyasal Özelliklerine Etkisi

ALIÇ MEYVESİNDEN SANAYİYE UYGUN ALIÇ PÜRESİ ÜRETİMİ

Batı Akdeniz Bölgesi Crataegus L. Taksonlarının Bazı Morfolojik ve Biyokimyasal Özellikleri

Crataegus monogyna ve Crataegus azarolus türlerinde morfolojik fidan özellikleri

Multivariate Analysis Revealed the Morphological Variability Among Crataegus Species

‘Sultan’ alıç çeşidinde yükselti ve yetiştirme sezonunun meyve kalite özelliklerine etkileri

Biological Activities of Extracts of Red and Yellow Hawthorn Fruits in Different Solvents

Assessment of phenolic, flavonoid, total antioxidant, and anthocyanin contents of various colored hawthorn fruits for their potential as functional foods

Elucidation of genetic diversity in hawthorn (Crataegus azarolus L.) accessions naturally growing in the Eastern Mediterranean region of Türkiye using morphological, pomological, and inter simple sequence repeat markers

‘Sultan’: First Hawthorn (Crataegus azarolus L.) Cultivar of Türkiye

Malatya’da (Türkiye) Doğal Olarak Yetişen Alıç Genotiplerinin Bazı Morfolojik Özellikler Bakımından Değerlendirilmesi

Determination of Total Phenolic Content, Phenolic Composition, Antioxidant Capacities and Some Physicochemical Features of Rosehip (Rosa canina) and Hawthorn (Crataegus Orientalis) Wild Fruits Growing in Tunceli

Comparative Analysis of Total Phenolic, Antioxidant Activity and Nutrient Element Composition of Fruits and Fruit Stalks of Crataegus spp. grown in Denizli (Türkiye)

Evaluation of Pomological and Chemical Properties of Naturally Growing Hawthorn (Crataegus spp.) Genotypes