Derleme

Az Bilinen Bir Tanı' Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu' : Bir Gözden Geçirme

Cilt: 5 Sayı: 10 19 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Az Bilinen Bir Tanı' Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu' : Bir Gözden Geçirme

Öz

Bu derleme çalışması, Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (DKB) hakkında mevcut literatürü incelemeyi ve bu bozukluğun etiyolojisi, tanı süreçleri, klinik özellikleri ve tedavi yaklaşımlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. DKB, genellikle çocukluk çağı travmaları ve ciddi stres faktörleri ile ilişkilendirilen karmaşık bir ruhsal bozukluktur. Literatürde, DKB'nin yaygınlığı yaklaşık %1 olarak tahmin edilmekte olup, kadınlarda erkeklere göre daha fazla görüldüğü bildirilmektedir. DKB'nin etiyolojisi, genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonunu içermektedir. Çocukluk döneminde yaşanan travmatik olayların, özellikle istismar ve ihmalin, DKB gelişiminde önemli bir rol oynadığı gösterilmiştir. Nöroanatomik çalışmalar, DKB'li bireylerde hipokampus, amigdala ve diğer beyin yapılarında yapısal değişiklikler olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, travma ile ilişkili dissosiyatif bozuklukların biyolojik temellerine dair önemli ipuçları sunmaktadır. DKB'nin teşhisi, Dissosiyatif Deneyimler Ölçeği gibi çeşitli ölçüm araçları kullanılarak yapılmaktadır. Ancak, DKB belirtilerinin diğer psikiyatrik bozukluklarla örtüşmesi nedeniyle, doğru teşhis koymak oldukça zordur. Bu nedenle, DKB'nin tanı sürecinde dikkatli ve kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tedavi açısından, DKB'nin spesifik olarak onaylanmış bir farmakolojik tedavisi bulunmamaktadır. Bunun yerine, tedavi genellikle psikoterapiye dayanmaktadır. Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) ve hipnoz gibi yöntemler, tedavi sürecinde önemli rol oynamaktadır. Bu yöntemler, alter kişiliklerin merkez kişilik ile bütünleştirilmesine ve bireyin işlevselliğinin artırılmasına yardımcı olmaktadır. Sonuç olarak, DKB karmaşık ve zor bir bozukluktur. Bu bozukluğun daha iyi anlaşılması ve tedavi edilmesi için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. Literatürde mevcut bulgular, DKB'nin travmatik deneyimlerle sıkı bir ilişki içinde olduğunu ve genetik, nöroanatomik, psikososyal ve çevresel etkenlerin birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu tür bütüncül bir yaklaşım, DKB'nin anlaşılmasını ve tedavi edilmesini daha etkili kılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. American Psychiatric Association. (1980). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (3rd ed.; DSM-III). American Psychiatric Association.
  2. American Psychiatric Association. (1987). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (3rd ed., rev.; DSM-III-R). American Psychiatric Association.
  3. American Psychiatric Association. (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.; DSM-IV). American Psychiatric Association.
  4. American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed., text rev.; DSM-IV-TR). American Psychiatric Association.
  5. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.; DSM-5). American Psychiatric Association.
  6. Atilan Fedai, Ü., & Asoğlu, M. (2022). Analysis of demographic and clinical characteristics of patients with dissociative identity disorder. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 18, 3035–3044. https://doi.org/10.2147/NDT.S386648
  7. Aydın, E. F., & Laçin, T. K. (2022). A case of dissociative identity disorder and attention deficit hyperactivity disorder comorbidity. European Psychiatry, 65(1), 471. https://doi.org/10.1192/j.eurpsy.2022.1196
  8. Barach, P. M. (1991). Multiple personality disorder as an attachment disorder. Dissociation: Progress in the Dissociative Disorders.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

5 Haziran 2024

Kabul Tarihi

17 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 10

Kaynak Göster

APA
Altunkaya, U., & Hocaoğlu, Ç. (2025). Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 5(10), 45-66. https://doi.org/10.51503/gpd.1496630
AMA
1.Altunkaya U, Hocaoğlu Ç. Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme. GPD. 2025;5(10):45-66. doi:10.51503/gpd.1496630
Chicago
Altunkaya, Umutcan, ve Çiçek Hocaoğlu. 2025. “Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme”. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 5 (10): 45-66. https://doi.org/10.51503/gpd.1496630.
EndNote
Altunkaya U, Hocaoğlu Ç (01 Aralık 2025) Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 5 10 45–66.
IEEE
[1]U. Altunkaya ve Ç. Hocaoğlu, “Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme”, GPD, c. 5, sy 10, ss. 45–66, Ara. 2025, doi: 10.51503/gpd.1496630.
ISNAD
Altunkaya, Umutcan - Hocaoğlu, Çiçek. “Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme”. Gelişim ve Psikoloji Dergisi 5/10 (01 Aralık 2025): 45-66. https://doi.org/10.51503/gpd.1496630.
JAMA
1.Altunkaya U, Hocaoğlu Ç. Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme. GPD. 2025;5:45–66.
MLA
Altunkaya, Umutcan, ve Çiçek Hocaoğlu. “Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme”. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, c. 5, sy 10, Aralık 2025, ss. 45-66, doi:10.51503/gpd.1496630.
Vancouver
1.Umutcan Altunkaya, Çiçek Hocaoğlu. Az Bilinen Bir Tanı’ Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu’ : Bir Gözden Geçirme. GPD. 01 Aralık 2025;5(10):45-66. doi:10.51503/gpd.1496630

Cited By

Gelişim ve Psikoloji Dergisi (GPD) (Journal of Development and Psychology (JODAP)) yılda iki kez yayınlanan uluslararası hakemli ve akademik bir dergidir. e-ISSN 2717-7858