Yapı Bilgisi Eğitiminde Detaylandırma İlkeleri: Mimarlık Okullarına Bir Bakış

Öz

Mimar adaylarının, mimarlık eğitimi aracılığıyla mesleki yetkinlik kazanabilmeleri sağlanmaktadır. ‘Yapı Bilgisi Eğitimi’ ile de bu aşamada karşılaşılmaktadır. Bu eğitim sürecinde, herhangi bir yapının elemanlarına ve detaylarına dair genelden özele bilgiler mimar adaylarına aktarılmaktadır. Bilginin aktarım yöntem ve araçları coğrafyalara, okullardaki müfredatlara, öğrenen ve öğreten kümelerine göre değişebilmektedir. Yapılan bu çalışma ile bahsedilen konulardaki benzerlik ve farklılıklar üzerine bir sorgulama yapılmıştır. Avrupa Birliği ülkelerinde verilen mimarlık eğitimindeki standartları belirleyen topluluklarda yer alan okullar çalışma kapsamında incelenmek üzere belirlenmiştir. Bulgaristan, Macaristan ve Türkiye’de yer alan okullardaki yapı bilgisi eğitimleri ile bu derslerdeki detaylandırma ilkeleri literatür araştırması aracılığıyla ele alınmıştır. Çalışmada, ülkelerdeki mimarlık eğitim süreçlerinin aktarılmasının ardından okul bünyesindeki yapı bilgisi alanından farklı dersler seçilerek ders kapsamları, içerik-işleniş-değerlendirme yöntemleri incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında: Bulgaristan ve Macaristan’da mimarlık eğitim sürecinin beş yıl olduğu ve uygulama yetkisi alınabilmesi için farklı süreçlerden geçilmesi gerektiği, zorunlu mesleki deneyim programları sayesinde mimar adaylarının mesleğe yönelik deneyimlerinin artırılmasının sağlandığı görülmüştür. Yine aynı ülkelerdeki okullarda anabilim dalı yerine bölüm kurgusunun bulunduğu, öğrenenlere eğitim süreçlerinde farklı alternatiflerin sunulduğu ve yapı bilgisi alanında çok sayıda özelleşmiş derslerin bulunduğu gibi sonuçlara erişilmiştir. Türkiye’de ise eğitim süresinin daha kısa olduğu ve uygulama yetkisi alınabilmesi için ek bir deneyime ihtiyaç duyulmadığı tespit edilmiştir. Çalışma ile, üç ülkede de mimarlık eğitimi süreçlerinde geliştirilmesi gereken durumların bulunduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Mimarlık eğitimi
• Yapı bilgisi eğitimi
• Yapı ve yapım teknolojileri
• Eğitimde teknoloji
• Detaylandırma ilkeleri

Detailing Principles in Building Science Education: An Overview of Architecture Schools

Abstract

Architectural students are enabled to gain professional competence through architectural education. 'Building Science Education' is encountered at this stage. In this educational process, information about the elements and details of any building, from general to specific, is conveyed to the architect students. The methods and tools of knowledge transfer can vary according to geography, school curricula, and the groups of learners and teachers. This study investigates the similarities and differences in these areas. Schools belonging to the communities that determine the standards for architectural education in European Union countries were selected for examination within the scope of the study. Building science education in schools located in Bulgaria, Hungary, and Türkiye, and the detailing principles in these courses, were examined through a literature review. After presenting the architectural education processes in these countries, different courses from the field of building science within the schools were selected, and their scope, content, processing, and evaluation methods were examined. In light of the data obtained: it was observed that in Bulgaria and Hungary, the architectural education process is five years long, and different processes must be completed to obtain practice authorization, and that the professional experience of architect students is increased through mandatory professional experience programs. The study also revealed that in schools in these same countries, departments are structured instead of majors, students are offered different alternatives in their educational processes, and there are numerous specialized courses in the field of building science. In Türkiye, it was found that the duration of education is shorter and no additional experience is needed to obtain practical training authorization. The study showed that there are areas for improvement in architectural education processes in all three countries.

Keywords

• Architectural education
• Building science education
• Building and construction technologies
• Technology in education
• Detailing principles

Kaynakça

1. ACE-Bulgaria. (2021). Architects' Council of Europe: How To Become an Architect in this Country? https://www.ace-cae.eu/access-to-the-profession/how-to-become-an-architect/bulgaria/ Erişim tarihi: 12.01.2021.
2. ACE-Hungary. (2021). Architects' Council of Europe: How To Become an Architect in this Country? https://www.ace-cae.eu/access-to-the-profession/how-to-become-an-architect/hungary Erişim tarihi: 12.01.2021.
3. Bakır, İ., & Sungur, M. (2010). Mimarlığın İçi/Dışı. Mimarlık Eğitiminin Dünü Bugünü Yarını, Konya.
4. BME-BC1. (2022). BME Building Contrustions I Course Details. http://www.epszerk.bme.hu/index.php?id=C0602 Erişim tarihi: 13.06.2022.
5. BME-BC2. (2022). BME Building Contrustions II Course Details. http://www.epszerk.bme.hu/index.php?id=C0603 Erişim tarihi: 13.06.2022.
6. BME-BC3. (2022). BME Building Contrustions III Course Details. http://www.epszerk.bme.hu/index.php?id=C0604 Erişim tarihi: 13.06.2022.
7. BME-BC4. (2022). BME Building Contrustions IV Course Details. http://www.epszerk.bme.hu/index.php?id=C0605 Erişim tarihi: 13.06.2022.
8. BME. (2022). Budapest University of Technology and Economics Faculty of Architecture. http://www.epszerk.bme.hu/index.php Erişim tarihi: 25.04.2022.

9. Deniz, Ö. Ş., Eren, Ö., Ekinci, S., Başarır, B., Zakar, L., Arslan, G., & Aksel, H. (2017). Mimari Detaylandırma Eğitimi Bağlamında “İnce Yapı Bilgisi” Dersinin Analizi. Tasarım+Kuram, (23), 52–82.
10. ENHSA. (2024). About the European Network of Heads of Schools of Architecture (ENHSA). https://uia.org/s/or/en/1100041970 Erişim tarihi: 20.11.2024.
11. Erciyes. (2021). Erciyes Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Anabilim Dalları. https://mimarlik.erciyes.edu.tr/icerikler/mimarlik-bolum-anabilim-dallari Erişim tarihi: 20.11.2024.
12. Erdoğan, N. Ş., Özdoğan, M., & Korkmaz, S. Z. (2021). Review of architectural education processes applied by Turkey and member countries of the European Unions. IDA: International Design and Art Journal, 3(1), 101-116.
13. Frascari, M. (1984). The tell-the-tale detail. VIA, (7), 23–37.
14. GTÜ-LDK. (2024). GTÜ Mimarlık Kakültesi Mimarlık Bölümü Lisans Ders Kataloğu. https://abl.gtu.edu.tr/ects/?duzey=ucuncu&modul=lisans_derskatalogu&bolum=326&tip=lisans
15. GTÜ-LDP. (2024). GTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Lisans Ders Planı. https://www.gtu.edu.tr/Files/UserFiles/81/LISANS_ORETIM_PLANLARI/PDF_dosyalar/17.09.2018_MMARLIK.pdf
16. GTÜ-YBI. (2024). GTÜ Yapı Bilgisi I Ders Bilgi Formu. https://abl.gtu.edu.tr/ects/?duzey=ucuncu&modul=ders_bilgi_formu&dno=M%C4%B0M%20142&bolum=326&tip=lisans&dil=tr
17. GTÜ-YBII. (2024). GTÜ Yapı Bilgisi II Ders Bilgi Formu. https://abl.gtu.edu.tr/ects/?duzey=ucuncu&modul=ders_bilgi_formu&dno=M%C4%B0M%20241&bolum=326&tip=lisans&dil=tr
18. GTÜ-YUT. (2024). GTÜ Yapı Uygulama Tasarımı Ders Bilgi Formu. https://abl.gtu.edu.tr/ects/?duzey=ucuncu&modul=ders_bilgi_formu&dno=M%C4%B0M%20441&bolum=326&tip=lisans&dil=tr
19. GTÜ. (2024). Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) Tarihçesi. https://www.gtu.edu.tr/kategori/17/0/display.aspx
20. Güzelçoban Mayuk, S. (2015). Yapı Elemanı Tasarım Süreci İçin Bulanık Çok Ölçütlü Bir Değerlendirme Modeli Önerisi. (Doktora Tezi), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
21. Hasol, D. (1975). Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü. İstanbul: YEM Yayınevi.
22. Kutova-Kamenova, G. (2021). UACEG-Building Construction (Yapı Üretimi) Ders Notu Kitabı. Bulgaristan: UACEG.
23. Özdil, T. (2021). Mimarlık Eğitimi Stüdyo Derslerinde Strüktür Algısı. (Yüksek Lisans Tezi), Konya Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
24. Özdoğan, M. (2021). Mimarlık Okullarındaki Yapı Bilgisi Eğitiminin Sanal Gerçeklik Sistemleri ile Bütünleştirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Konya Teknik Üniversitesi, Konya.
25. Şahinler, O., & Kızıl, F. (2004). Mimarlıkta Teknik Resim. Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.
26. Tuna, B. (2016). Türkiye Mimarlık Eğitimi Politikası / Konular–Öneriler. Mimarlık Dergisi, (387).
27. Türkçü, H. Ç. (2010). Yapım İlkeler-Malzemeler-Yöntemler-Çözümler. İstanbul: Birsen Yayınevi.
28. UACEG-AS. (2022). UACEG Architectural Structures Course Details. https://uacg.bg/?p=179&l=2&id=161&f=1&dp=12 Erişim tarihi: 13.06.2022.
29. UACEG-BC. (2022). UACEG Building Contruction Course Details. https://uacg.bg/?p=179&l=2&id=173&f=1&dp=12 Erişim tarihi: 13.06.2022.
30. UACEG-HC. (2022). UACEG Housing Contruction Course Details. https://uacg.bg/?p=179&l=2&id=202&f=1&dp=12 Erişim tarihi: 13.06.2022.
31. UACEG. (2022). University of Architecture, Civil Engineering and Geodesy Faculty of Architecture. https://uacg.bg/?p=163&l=2&f=1 Erişim tarihi: 25.04.2022.
32. UIA. (2021). About the UIA. https://www.uia-architectes.org/webApi/en/about Erişim tarihi: 22.12.2021.
33. Ünlü, A. (2006). Mimarlık ve Eğitim Kurultayı’nın Ardından - Mimarlıkta Uzmanlaşma. Mimarlık Dergisi, (328).
34. Voyatzaki, M. (2002). The Teaching of Construction in Architectural Education: Current Pedagogy and Innovative Teaching Methods. Yunanistan: Art of Text S.A.
35. YÖK. (2021). Bologna Süreci Nedir? https://uluslararasi.yok.gov.tr/uluslararasilasma/bologna/temel-bilgiler/bologna-sureci-nedir Erişim tarihi: 22.12.2021.
36. YTÜ. (2021). Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Mimarlık Fakültesi Anabilim Dalları. http://www.mim.yildiz.edu.tr/mim/3/Bina-Bilgisi-Anabilim-Dal%C4%B1/190 Erişim tarihi: 25.12.2021.