Milli Parklarda Uzun Devreli Gelişme Planı Hazırlanması Yöntem ve Teknikleri

Öz

Yapılan bu çalışmanın amacı, kanun ile “Milli Park” ve/veya “Tabiat Parkı” alanlarında hazırlanması zorunlu olan “Uzun Devreli Gelişme Planları”nın (UDGP) hazırlanma sürecindeki yöntem ve teknikleri incelemek, “Mutlak Koruma, Kontrollü Kullanım ve Aktif Kullanım” alanlarını Ankara, Kızılcahamam, Soğuksu Milli Parkı örneği üzerinden açıklamaktır. Araştırma kapsamında öncelikle Türkiye’de Milli Parklar üzerine kurulan yasal çerçeve ve gereklilikler değerlendirilmiştir. İkinci aşamada ise Soğuksu Milli Parkı UDGP analiz, sentez ve planlama raporları incelenmiştir. Yerinde yapılmış olan araştırma ve saptama çalışmaları incelenerek ve UDGP planın dışında yapılan uygulamalar değerlendirilerek geleceğe yönelik öneriler geliştirilmiştir. UDGP hazırlanması, disiplinler arası bir çalışma ile mevsimsel saptamaları gerektiren, bir buçuk - iki yıla yayılan uzun dönemli ve zorlu bir süreç gerektirmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışma sürece yönelik önemli bir planlama ve uygulama çerçevesi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Milli Park,koruma,planlama,ekoloji

Methods and Techniques in Preparation of Secular Decade Strategic Plan for National Parks

Abstract

The aim of this study is to examine the methods and techniques for the preparation of “Secular Decade Strategic Plans” (SDSP) that are obligatory for the “National Park” and/or “Natural Park” areas and explain “Ecological Reserve, Controlled Use, and Active Use” areas over the example of Soğuksu National Park in Kızılcahamam, Ankara. In the scope of the research, firstly legislative framework and requirements for National Parks in Turkey were evaluated; secondly, Secular Decade Strategic Plan (SDSP) analysis, synthesis, and planning reports of Soğuksu National Park were examined. In the last chapter, the future proposal was developed based on the site surveys and the ongoing implementations. Preparing an SDSP requires an interdisciplinary work and seasonal determinations for a long process from 1.5 to 2 years. In this framework, the study provides an important framework for planning and implementing the process.

Keywords

• National Park,conservation,planning,ecology

Kaynakça

1. Adıgüzel, N. ve Vural, M. (1995). “Kızılcahaham Soğuksu Mili Parkı (Ankara) Vegetasyonu,” Turkish Journal of Botany, 19: 213-234.
2. Akata, I. (2004). “Ankara-Kızılcahamam Soğuksu Milli Parkı Makromantar Florası,” Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi.
3. Akça, Y. (2000). “Kızılcahamam-Soğuksu Milli Parkı Değerlerinin Toplum Talepleri Yönünden İncelenmesi,” Bitirme Ödevi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Bartın Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği Bölümü.
4. Atabey, E., Saraç, G. “Çamlıdere (Ankara) Taşlaşmış Ağaç Fosil Ormanı,” Erişim: http://www.Jmo.Org.Tr/Jmogundem/Jeolojikmiras/Camlidere.Asp. Son erişim tarihi Temmuz 2018.
5. Atalay, İ. (1990). Vejetasyon Coğrafyasının Esasları, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları.
6. Bat, C. (2007). Soğuksu Milli Parkı Jeolojik Yapısına İlişkin Ön Rapor.
7. Bilgin, C., Can, O., Arıhan, O., Karaçetin, E., Can, Ö. K. (2004). Kara Akbaba ile Barışık Ormancılık Faaliyetleri, Kuş Araştırmaları Derneği, Hollanda Tarım, Doğa ve Gıda Kalite Bakanlığı.
8. Bozloğan, R. (2005). Sürdürülebilir Gelişme Düşüncesinin Tarihsel Arka Planı. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (50), 1011–1028. Erişim adresi: http://dergipark.gov.tr/download/article-file/9155. Son erişim tarihi Temmuz 2018.

9. Ekim, T., Koyuncu, M., Vural, M., Duman, Z. Aytaç, Adıgüzel, N. (2000). Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı (Eğrelti ve Tohumlu Bitkiler) Red Data Book of Turkish Plants (Pteridophyta ve Spermatophyta), Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, Ankara: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yayınları.
10. Erol O. (1954). Ankara ve Civarının Jeolojisi Hakkında Rapor, MTA Raporu 2491, Ankara.
11. IUCN. (1980). World Conservation Strategy: Living Resource Conservation for Sustainable Development. Gland: IUCN, UNEP, WWF.
12. Karakurum, E., Batur, T., Kılınç, İ., Aytemiz, T., Dilcimen, S., Oğuz, H. (1989). Soğuksu Milli Parkı 5 Yıllık Plan Raporu (1989-1994), Orman Bakanlığı, Parklar ve Tabiat Anıtları Şubesi.
13. Ankara - Kızılcahamam-Soğuksu Milli Parkı, (n.d.) Erişim adresi: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?p=3369046#3369046. Son erişim tarihi Temmuz 2018.
14. Pallemaerts, M. (1993). International Law From Stockholm to Rio: Back to the Future?, London: Earthscan Publications Limited.
15. Orman Genel Müdürlüğü, 19.2.1959 tarih ve 6.KS.11-6885/13 sayılı Soğuksu Milli Parkı ilanına ilişkin yazısı, 1959.
16. Öngür, T. (1977). "Kızılcahamam GB’sinin Volkanolojisi ve Petroloji İncelemesi," Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 20: 1-12.
17. Öngür. T. (1976). Kızılcahamam Çamlıdere, Çeltikçi, Kazan Dolayının Jeoloji Durumu ve Jeotermal Enerji Olanakları, MTA Raporu, Ankara.
18. Özbek, G. (2001). "Kızılcahamam – Soğuksu Milli Parkı’nın Halkla İlişkiler Açısından İncelenmesi," Bitirme Tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Bartın Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği Bölümü.
19. Tatlı. S. (1975). Kızılcahamam D Alanının Jeolojisi Jeotermal Enerji Olanakları, MTA Raporu.
20. TC. Başbakanlık Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (2002). Kızılcahamam İstasyonu Ortalama, Ekstrem Sıcaklık, Yağış ve Rüzgar Değerleri Verileri (Aylık-Yıllık).
21. T.C. Bakanlar Kurulu 7.11.1985 Tarih ve 85/10036 Sayılı Kararı, 1985.
22. T.C. Resmi Gazete. Milli Parklar Kanunu (1983, 9 Temmuz). Türkiye: T.C. Resmi Gazete (Sayı: 18132 (Mükerrer). Erişim adresi: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2873.pdf. Son erişim tarihi Temmuz 2018.
23. UN. (1972). Report of the United Nations Conference on the Human Environment, (June), 80.
24. UN. (1992). United Nations Conference on Environment & Development, Agenda 21. Reproduction, (June), 351. https://doi.org/10.1007/s11671-008-9208-3.
25. UN. (2000). United Nation Millennium Declaration. https://doi.org/0055951.
26. Uyar, G. (1999). Kızılcahamam Soğuksu Milli Parkı Karayosunları (Musci) Florası, Doktora Tezi Ankara Üniversitesi.
27. WCED. (1987). "Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future (The Brundtland Report)." Medicine, Conflict and Survival, 4, 300. https://doi.org/10.1080/07488008808408783.
28. Yaklaş, S. (2005). "Ankara-Kızılcahamam Işık Dağı Karayosunları (Musci) Florası," Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Biyoloji ABD.
29. Yıkmaz, R. F. (2011). Sürdürülebilir Kalkınmanın Ölçülmesi ve Türkiye için Yöntem Geliştirilmesi. Ankara: DPT. Erişim: http://sgb.aile.gov.tr/data/5434f337369dc31d48e42dc8/surdurulebilir_kalkinma.pdf.
30. Yurtteknik Harita İmar İnş. Tur. Ltd. Şti. ve UTTA Planlama, Projelendirme, Danışmanlık Ltd. Şti. İşortaklığı (2007). Soğuksu Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Planı Sentez ve Değerlendirme Raporu.