Arkeolojik Alanların ve İnsanların Birleştirilmesi: Yorumlama ve Sunum Yaklaşımları Üzerine Örnekler

Öz

Arkeolojik alanlar kültürel ve sosyolojik kültürümüzün en güvenilir kaynaklarından olma özelliği göstermektedirler. Bu sebepten dolayı, bir kere arkeolojik miras yüzyıllar boyu süren karanlıktan sonra gün yüzüne çıktığında, taşıdığı bilgileri insanlara aktarmak için bağ kurmak istemektedirler. Bu bağın, alanın ruhunu yansıtması için bir katalizöre ihtiyacı vardır. Bu katalizör de “yorumlama ve sunum”dur. Arkeolojik alanlarda günümüze kadar kazıp bırakma yaklaşımından, arazi dışından sağlanan sanal turlara kadar birçok sunum yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemler alanın fiziksel sunumunun ötesine geçerek ruhunu da okutmaya yarayan yaklaşımlar sunmaktadır.

Bu çalışmada, farklı ülkelerden üç tane arkeolojik alan, yorumlama ve sunum yöntemleri çerçevesinden incelenmektedir. Bu alanlar, Almanya’daki Colonia Ulpia Traiana (Xanten Arkeoloji Parkı), İtalya’daki Ostia Antica ve Türkiye’deki Çatalhöyük’tür. Birbirinden hem farklı hem de kesişen yöntemlere sahip bu alanlar, arkeolojik alanlarda yorumlama ve sunum kavramlarının insan ve arkeolojik alan arasında iletişim aracı olarak nasıl konumlandığını anlamamıza yardımcı olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yorumlama,sunum,arkeolojik alan,Xanten Arkeolojik Parkı,Ostia Antica,Çatalhöyük,açık hava müzeleri

Affiliation of Archaeological Sites and People: Case Studies on Interpretation and Presentation Approaches

Abstract

Archaeological heritage sites are one of the most trustworthy sources of our cultural and sociological history. Thus, once the archaeological heritage comes to daylight after centuries of darkness, they would like to connect with people immediately to pass the information they have been carrying. Hence, the bonding needs a catalyst in order to reflect the spirit of the place. This catalyst is called “interpretation and presentation”. Many approaches from excavating and presenting to virtual off-site tours have been used from the first archaeological excavation to now. These methods go beyond the physical representation of the site solely but help its audience to comprehend its spirit.

In this study, three archaeological sites from different countries are investigated in terms of their interpretation and presentation methods. These sites are Colonia Ulpia Traiana (Archaeological Park Xanten) in Germany, Ostia Antica in Italy and Çatalhöyük in Turkey. Having both distinct and common methods, these three sites provide an understanding how interpretation and presentation approaches place themselves as a communication tool between people and the archaeological site. 

Keywords

• Interpretation,presentation,archaeological sites,Archeological Park Xanten,Ostia Antica,Çatalhöyük,open air museums

Kaynakça

1. Aldrete, G. S. (2013). Daily life in the Roman city Rome, Pompeii and Ostia. Winnipeg: Media Production Services Unit, Manitoba Education.
2. Archaeological Park Xanten, (n.d.) retrieved from www.apx.lvr.de, last visited on November 2017.
3. Archaeological Park Xanten-2, (n.d.) retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Xanten, last visited on November 2017. Atölye Mimarlık. (n.d.). Retrieved from www.atolyemimarlik.com.
4. Dural, S., & Hodder, I. (2007). Protecting Çatalhöyük memoir of an archaeological site guard. Walnut Creek, CA: Left Coast Press.
5. Grossner, K., Hodder, I., Meeks, E., Engel, C., & Mickel, A. (2012). A living archive for Çatalhöyük. Computer Applications in Archaeology (CAA).
6. Ham, S. H. (1992). Environmental interpretation: a practical guide for people with big ideas and small budgets. North American Press.
7. Hodder, I. (Ed.). (2014). Çatalhöyük excavations: the 2000-2008 seasons. British Institute at Ankara.
8. Kültür Varlıkları, http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR,44423/dunya-miras-listesi.html, last visited on November 2017 Location of Çatalhöyük-1, https://www.researchgate.net/figure/283644589_fig1_Fig-21-Map-of-Turkey-showing-location-of-Catalhoyuk, last visited on November 2017.

9. Location of Çatalhöyük-2, http://www.turkishairlines.com/enne/skylife/makaleler/2006/august/catalhoyuk, last visited on November 2017.
10. Meiggs, R., (1973). Roman Ostia. Oxford: Clarendon Press.
11. Ostia Antica Map, (n.d.) http://www.vroma.org/images/mcmanus_images/ostia_portus.jpg, last visited on November 2017.
12. Ostia Antica Tourist Guide.(2015) www.ostia-antica.org , last visited on November 2017.
13. Ostia Antica, (n.d.) retrieved from http://www.ostia-antica.org/earth.htm, last visited on November 2017.
14. Pye, E., Atalay, S., Camurcuoglu, D., Hodder, I., Moser, S., & Orbasu, A. (2010). Protecting and exhibiting Catalhoyuk. Turkish Academy of Sciences Journal of Cultural Inventory, 8, 155-166.
15. Sivan, R. (1998). In The Conservation of Archaeological Sites in the Mediterranean Region: An International Conference Organized by the Getty Conservation Institute and the J. Paul Getty Museum, 6–12 May 1995 (p. 51). Getty Publications. Thomas Mayer, Thomas Mayer Archive, (n.d.). Retrieved from https://thomasmayerarchive.de, last visited on November 2017.
16. Tilden, F. (1957). Interpreting our heritage: Principles and practices for visitor services in parks, museums, and historic places. University of North Carolina Press.
17. VROMA, (n.d.). Retrived from http://www.vroma.org/