Mimarlıkta Temsil ve Tasarım Araçları Olarak Haritalar

Öz

Bu makalede, haritanın mimarlıkta yalnızca temsil değil aynı zamanda tasarım aracı olduğu ortaya koyulmaktadır. Bununla birlikte, harita genellikle temsil aracı olarak görülmektedir. Ancak haritanın mimari tasarım sürecinde araçsallaştırılması onun bir tasarım aracı olmasını ve tasarımı oluşturmasını sağlamaktadır. Böylece yaratıcı haritalar ortaya çıkmıştır. Makalede yaratıcı haritalar zihinsel, kuramsal, şekilsel, anlatımsal, algısal, imgesel, işlevsel, dizinsel, ilişkisel ve etkileşimsel haritalar olarak tartışılmaktadır. Zihinsel haritalar, kentsel ve mimari mekânın yalnızca fiziksel değil aynı zamanda zihinsel bir oluşum olarak ele alınmasını sağlamıştır. Kuramsal haritalar, mekânın kuramsal ve tasarımsal oluşumunu ortaya koymaktadır. Şekilsel haritalar, bu oluşumu kentsel boşluk ve doluluk ilişkisine dayandırmıştır. Anlatımsal haritalar, tasarımların bir dizi anlatıya ve olaya göre oluşmasına ortam hazırlamaktadır. Algısal haritalar, mekân algısının ve tasarım anlayışının değişmesine yol açmaktadır. İmgesel haritalar, tasarımları etkisi ve hayal gücü yüksek olan imgelerle oluşturmaktadır. İşlevsel haritalar, tasarımların işlevler arasında kurulan ilişkilere göre oluşmasını sağlamaktadır. Dizinsel haritalar, tasarımları oluşturan işlevsel, biçimsel ya da bağlamsal ilişkileri bilgisayar teknolojileri aracılığıyla bir dizi veri haline getirmiştir. İlişkisel haritalar, dizinlenen veriler arasında çok değişken ilişkilerin olduğunu; tasarımı bu ilişkilerin oluşturduğunu göstermiştir. Etkileşimsel haritalar ise tasarımı oluşturan ilişkilerin değişmesine ve değişen ilişkilere göre tasarımın yeniden şekillenmesine aracılık etmiştir. Bu nedenle, makalede haritayı mimarlık alanında yalnızca bir temsil aracı olmaya indirgeyen bakış açısının değişmesi gerektiği belirtilmektedir. Mimarlıkta harita, temsil ve tasarım aracı olduğunda yaratıcı bir araç haline gelmektedir.  

Anahtar Kelimeler

• Harita
• Haritalama
• Mimari Temsil
• Mimari Tasarım
• Yaratıcı Harita

Maps as the Tools of Representation and Design in Architecture

Abstract

It is suggested in this paper that map is both a tool of representation and design in architecture. But it is mainly used as a tool of representation. However, it becomes a tool of design by being instrumentalized during the architectural design process. Creative maps, therefore, emerge in architecture. These maps are discussed as mental, theoretical, narrative, formal, imaginative, functional, indexical and relational maps in the paper. Mental maps enable urban and architectural space to be considered not only as physical but also mental designs in architecture. Theoretical maps reveal conceptual and formal codes of designs. Formal maps lead designs to be created through the solid and void relations in the city. Narrative maps promote designs to be formed by a sequence of narrations and events. Imaginative maps enhance the imaginary effects of designs through effective and creative images. Functional maps pave the way for designs to be created according to the different relations between different functions. Indexical maps turn functional, formal or environmental relations into a sequence of data by using computer technologies. And finally, relational maps indicate that there are various relations between the indexed data. Architectural designs are created due to all these relations. So, it is revealed in the paper that the conventional perspective on the maps restricted them to be only a tool of representation should change in architecture. Architectural maps become creative when they are used as the tools of representation and design.

Keywords

• Architectural Representation
• Map
• Mapping
• Architectural Design
• Creative Map

Kaynakça

1. Acar, Y. (2019). Bilginin haritalanması: Bilgi, ilişkilendirme ve temsil. In E. Alanyalı Aral (Ed.), İlişkisel bir eylem olarak haritalama (pp. 19-25). Ankara: Mimarlar Odası Yayınları.
2. Alanyalı Aral, E. (2018). Mimarlıkta yaratıcı haritalama: Yaşanmış mekânı görünür kılmak üzerine. Mimarlık, 399(1), 1-6.
3. Alanyalı Aral, E. (2019). Giriş. In E. Alanyalı Aral (Ed.), İlişkisel bir eylem olarak haritalama (pp. 1-2). Ankara: Mimarlar Odası Yayınları.
4. Amoroso, N. (2012). Creative mapping. Canadian Architect. Retrieved from https://www.canadianarchitect.com/creative-mapping/
5. Baudrillard, J. (1988). Simulacra and simulations. In M. Poster (Ed.), Selected writings (pp. 166-184). California: Stanford University Press.
6. Baudrillard, J. & Nouvel, J. (2011). Tekil nesneler. İstanbul: Yem Yayınları.
7. Buzan, T. (2006). The mind map book. Londra: BBC Books.
8. Corner, J. (2011). The agency of mapping: Speculation, critique and invention. In M. Dodge, R. Kitchin, C. Perkins (Eds.), The Map Reader: Theories of Mapping Practice and Cartographic Representation (pp. 89-101). New York: Wiley & Sons.

9. Dean, P. (2007). Rethinking representation. Rotterdam: Episode Publishers.
10. Deleuze, G. & Guattari, F. (1980). A thousand plateaus (B. Massumi, Trans.). Minneapolis: University of Minnesota Press.
11. Derrida, J. (1972). Dissemination (B. Johnson, Trans.). London: The Athlone Press.
12. Harley, J. B. (1989). Deconstructing the map. Cartographica, 26(2), 1-20.
13. Jencks, C. (2000). Architecture 2000 and beyond. New York: Wiley & Sons.
14. Kipnis, J. (2001). Perfect acts of architecture. New York: The Museum of Modern Art Publications.
15. Kitchin, R. & Dodge, M. (2007). Re-thinking maps. Progress in Human Geography, 31(3), 331–344.
16. Kitchin, R., Dodge, M. & Perkins, C. (2011). Conceptualising mapping. In M. Dodge, R. Kitchin, C. Perkins (Eds.), The Map Reader: Theories of Mapping Practice and Cartographic Representation (pp. 1-7). New York: Wiley & Sons.
17. Lynch, K. (1960). The image of the city. London: The MIT Press.
18. Lynn, G. (2013). Embryologic houses. In M. Carpo (Ed.), The digital turn in architecture 1992–2012 (pp. 125-130). New York: Wiley & Sons.
19. MVRDV. (2019). Metacity / Datatown. Retrieved from https://www.mvrdv.nl/projects/147/metacity-%2F-datatown-
20. Office for Metropolitan Architecture. (2019). Yokohama masterplan. Retrieved from https://oma.eu/projects/yokohama-masterplan
21. Paez, R. (2019). Operative mapping: Map as design tools. Barcelona: Actar Publishing.
22. Rowe, C. & Coetter, F. (1978). Collage city. London: The MIT Press.
23. Saieh, N. (2012). Venice Biennale 2012: Gateway / Norman Foster. Retrieved from https://www.archdaily.com/268890/venice-biennale-2012-gateway-norman-foster
24. Schumacher, P. (2011). The autopoeisis of architecture vol. I. New York: Wiley & Sons.
25. Tawa, M. (1998). Mapping: Design. Architectural Theory Review, 3(1), 35-45.
26. Tschumi, B. (2001). The Manhattan Transcripts. In J. Kipnis (Ed.), Perfect acts of architecture (pp. 58-109). New York: The Museum of Modern Art.
27. Woods, L. (2008). Protoarchitecture: Analogue and digital hybrids. In B. Sheil (Ed.), Architectural Design (pp. 1-6). New York: AD Publishers.