Araştırma Makalesi

Karantina yapılanmaları: Klazomen tahaffuzhanesi örneği

Cilt: 6 Sayı: 1 30 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

Karantina yapılanmaları: Klazomen tahaffuzhanesi örneği

Öz

Bulaşıcı hastalıkların yayılımını önlemek amacı ile şüpheli görülenlerin ve eşyaların belirli bir süre bekletilmesine “karantina” denilmektedir. Karantina süreçlerinin geçirildiği yapılar Avrupa’da “Lazzaretto” Osmanlı Devleti’nde ise “tahaffuzhane” olarak isimlendirilmektedir. İlk olarak 14. yüzyılda uygulanmaya başlayan karantina süreçleri, 20. yüzyıla kadar Avrupa başta olmak üzere dünyanın birçok noktasında uygulanmasına rağmen, bu işlevin yerine getirildiği mimari yapılanmalar çok az çalışmada ele alınmıştır. Bu yazının amacı, büyük bir kısmı ayakta kalmış Klazomen Tahaffuzhanesi’nin özgün mimari yapılanmasını ortaya çıkarmaktadır. Bu amaçla, öncelikle 14. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar inşa edilmiş karantina yapılanmaları “yer seçimi”, “yerleşim şeması” ve “iç mekân kurgusu” üzerinden ele alınarak karantina işlevine ait yapılanmaların genel mimari özellikleri tanımlanmıştır. Klazomen Tahaffuzhanesi’nin yer aldığı Karantina Ada’sında yapılan incelemelerde elde edilen veriler öncelikle arşiv ve literatür incelemeleri karşılaştırılmış, elde edilen sonuçlar karantina işlevine yönelik mimari yapılanmaların genel özellikleri üzerinden yorumlanarak Klazomen Tahaffuzhanesi’nin 19. yüzyıldaki özgün yapılanması “yer seçimi”, “yerleşim şeması” ve “iç mekân kurgusu” üzerinden tanımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adak, U. (2021). Doğu Akdeniz’de Salgin Hastaliklarla Mücadele: Klazomen (Urla) Tahaffuzhanesi. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 7(2), 131-156.
  2. Ak, M. (2011). 19. Yüzyılda Antalya'da Kolera Salgını. Journal of International Social Research, 4(17).
  3. Aksu, M., Başağaoğlu, İ (2013). “İzmir Urla-Klazomenai Karantina Teşkilatı”, Lokman Hekim, MEÜ Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 2013 Supplement, 8TH Lokman Hekim Days Abstract.
  4. Altan, B. (2019). XIX. Yüzyıl Sonlarında Cizre’de Kolera Salgını ve Yol Açtığı Tahribat. Mukaddime, 10(1), 37-52.
  5. Altun, D. A. (2014). Cumhuriyet Öncesi Dönemde İzmir Hastanelerinin Mekânsal Gelişimi. Tarih İncelemeleri Dergisi, 29(2), 405-443.
  6. Alquimi, M. (2014). New techniques to use dates palm fronds in architectural and product design applications (Doctoral dissertation).
  7. Anoyatis-Pelé, D., Athanasopoulou, I., & Tsiamis, C. (2016). Cartographic Heritage in the Historical Study of Public Health: The Case of Mediterranean Lazzaretos. e-Perimetron, 11(1), 35-46.
  8. Arslan, A., & Polat, H. A. (2017). Travel from Europe to Istanbul in the 19th century and the Quarantine of Çanakkale. Journal of Transport & Health, 4, 10-17.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

29 Ocak 2022

Kabul Tarihi

4 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gazi Gezgin, A. (2023). Karantina yapılanmaları: Klazomen tahaffuzhanesi örneği. GRID - Architecture Planning and Design Journal, 6(1), 133-175. https://doi.org/10.37246/grid.1064964