Türkiye’de Motosiklet Pistlerinin Teknik ve Yönetimsel Özelliklerinin Karşılaştırmalı İncelenmesi: Kahramanmaraş’a Önerilen Motor Sporları Tesisi İçin Bir Ön Değerlendirme

Yıl 2026, Cilt: 1 Sayı: 2, 33 - 56, 17.01.2026

Arif Selim Eren , Mehmet Ali Orhan , Ayşe Eryer , Ayşe Yılmaz İrgin , Melike Sevinç

Öz

Motosiklet günümüzde giderek artan bir ilgi ile ulaşım araçları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Buna bağlı olarak da motosikletin kullanıldığı motor sporları da her geçen gün daha çok ilgi çekmektedir. Bu çalışma, Türkiye’deki dört motor sporları tesisinin (Intercity İstanbul Park, Afyon Motor Sporları Merkezi, İzmit Körfez Yarış Pisti ve İzmir Ülkü Park) teknik, yönetimsel, finansal ve hizmet kriterleri açısından TOPSIS yöntemiyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek bu bulgulardan hareketle Kahramanmaraş’ta kurulması planlanan olası bir motor sporları merkezi için çalışmada yer alan ölçütlere göre politika önerilerinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Kriter ağırlıkları literatür taramaları doğrultusunda teknik %30, yönetimsel %25, finansal %25 ve hizmet %20 olarak belirlenmiştir. Bulgulara göre, Intercity İstanbul Park en yüksek performansı gösterirken, Afyon Motor Sporları Merkezi doğru planlama ve sürdürülebilir finansal modeliyle ikinci olmuştur. İzmit Körfez Pisti eğitim ve sosyal katkılarıyla öne çıkarken, İzmir Ülkü Park teknik sınırlılıklar nedeniyle son sırada yer almıştır. Sonuç olarak çalışma ile motor sporları tesislerinin başarısında teknik yeterlilik kadar yönetimsel yapı, finansal çeşitlilik ve toplumsal fayda boyutunun da belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. Afyonkarahisar örneği, doğru planlama ve çok paydaşlı yönetişim ile küçük şehirlerin dahi ulusal ve uluslararası ölçekte başarılı tesisler oluşturabileceğini göstermiştir. Bu bulgular Kahramanmaraş’ta kurulması planlanan motor sporları merkezi için teknik olarak güçlü, finansal açıdan sürdürülebilir ve toplumsal olarak bütünleşik bir model geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Motor Sporları , Spor Tesisleri Yönetimi , TOPSIS , Kahramanmaraş

Comparative Analysis of the Technical and Administrative Characteristics of Motorcycle Tracks in Turkey: A Preliminary Assessment for a Proposed Motorsports Facility in Kahramanmaraş

Öz

Motorcycles are a growing trend and hold a significant place among transportation vehicles. Consequently, motorsports involving motorcycles are attracting increasing interest. This study aims to comparatively evaluate four motorsports facilities in Turkey (Intercity Istanbul Park, Afyon Motorsports Center, İzmit Gulf Race Track, and İzmir Ülkü Park) using the TOPSIS method in terms of technical, administrative, financial, and service criteria. Based on these findings, it aims to develop policy recommendations for a potential motorsports center planned for Kahramanmaraş, based on the criteria presented in the study. Criteria weights were determined as 30% technical, 25% administrative, 25% financial, and 20% service based on literature review. According to the findings, Intercity Istanbul Park demonstrated the highest performance, while Afyon Motorsports Center came in second with its sound planning and sustainable financial model. İzmit Gulf Race Track stands out for its educational and social contributions, while İzmir Ülkü Park ranked last due to technical limitations. In conclusion, the study demonstrated that the success of motorsports facilities is determined not only by technical competence but also by administrative structure, financial diversification, and social benefits. The Afyonkarahisar example demonstrates that with sound planning and multi-stakeholder governance, even small cities can create successful facilities on a national and international scale. These findings indicate the need to develop a technically robust, financially sustainable, and socially integrated model for the planned motorsports center in Kahramanmaraş.

Anahtar Kelimeler

Motor Sports , Sports Facilities Management , TOPSIS , Kahramanmaraş

Kaynakça

• Akyüz, A. (2008). Spor sponsorluğu ve imaj transferi: F1 Petrol Ofisi Türkiye Grand Prix’si üzerine bir araştırma [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Marmara Üniversitesi Tez Arşivi.
• Altan, İ. ve Yıldırım, M. (2019). Sigorta Sektörünün Finansal Performansının Entropi Ağırlıklandırmalı TOPSIS Yöntemiyle Analizi ve Değerlendirilmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(1), 345-358.
• Altun, N. (2019). Kent Parklarında Yenilikçi Yaklaşımlar; İzmir Park Örneği. Journal Of Landscape Research and Practıces (JOLARP), 1(1), 34-39.
• An, M. N. (2015). Quality management for public transport in motorcycle dependent cities.
• Ardahan, F. ve Güleç, S. (2020). Rekreasyonel Amaçlı Motor Kullanıcılarının Profilleri: Türkiye Örneği. ISPEC International Journal of Social Sciences ve Humanities, 4(3), 212-240.
• Armah, A. K. ve Li, J. (2024). Factors İnfluencing ICT İmplementation İn Motorcycle Goods Transport: The Mediating Role Of Business Efficiency, İnfrastructure And Motorcycle Benefits. The International Journal Of Logistics Management, 35(5), 1577-1603.
• Asker, A. (2010). Türkiye’nin Formula 1 Rüyasi: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 31, 96-97.
• Bańkowski, A. ve Frej, D. (2023). The Safety Of Motorcycle Users. Archiwum Motoryzacji, 101(3), 32-49.
• Crundall, D., Stedmon, A. W., Crundall, E. ve Saikayasit, R. (2014). The Role Of Experience And Advanced Training On Performance İn A Motorcycle Simulator. Accident Analysis And Prevention, 73, 81-90.
• Çakmak, F. (2020). Formula 1 pilotları İstanbul Park’ı virajlarıyla tanıyor. Anadolu Ajansı, Erişim tarihi: 01.10.2025, https://www.aa.com.tr/tr/spor/formula-1-pilotlari-istanbul-parki-virajlariyla-taniyor/1973846
• Çevik, H. ve Şimşek, K. Y. (2020). The Effect Of Event Experience Quality On The Satisfaction And Behavioral İntentions Of Motocross World Championship Spectators. International Journal Of Sports Marketing And Sponsorship, 21(2), 389–408.
• D’Artibale, E., Laursen, P. B. ve Cronin, J. B. (2018). Human Performance İn Motorcycle Road Racing: A Review Of The Literature. Sports Medicine, 48(6), 1345-1356.
• Demir, H., Sanli, F. B., Gur, M., & Goksel, C. (2011). A Sustainable and Economically Recycling Real Estate Development Project: A Case Study for Istanbul Park. In Survival and Sustainability: Environmental concerns in the 21st Century (pp. 315-327). Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg.
• Emre, Y., Öztürk, İ. ve Tür, E. (2023). Investigation Of Knowledge And Attitudes Of Turkish Spectators Towards Formula 1 Turkey Grand Prix. In Proceedings of the 4th International Scientific and Practical Conference “Scientific Goals and Purposes in XXI Century”, 331–335.
• Eren, A.S. ve Balkar, O. (2018). Alanya'da Turizm Altyapısının İncelenmesi ve TOPSIS ile Optimum Otelin Tespiti. Social Science Development Journal, 3(9).
• Eren, A.S. ve Gün, M.S. (2022). TOPSIS Yöntemi İle Yeni Kurulması Planlanan Tavuk Çiftliği İçin Bazı Tavuk Irklarından Uygun Olanın Belirlenmesi: Kahramanmaraş’ta Bir Alan Çalışması. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 2(2), 1-11.
• Eryılmaz, S. S. ve Cengiz, H. (2012). Mega Etkinliklerin Kent Mekânına Ekonomik Yansımaları: Formula 1 Örneği. Sigma Journal of Engineering and Natural Sciences, 4(2), 77–96.
• Esbjörnsson, M., Juhlin, O. ve Östergen, M. (2003, November). Motorcycling And Social İnteraction: Design For The Enjoyment Of Brief Traffic Encounters. In Proceedings of the 2003 ACM International Conference on Supporting Group Work (pp. 85-94).
• Evans, J., O'Brien, J. ve Ch Ng, B. (2018). Towards A Geography Of İnformal Transport: Mobility, İnfrastructure And Urban Sustainability From The Back Of A Motorbike. Transactions of the Institute of British Geographers, 43(4), 674-688.
• French, M. T., Gumus, G. ve Homer, J. F. (2009). Public Policies And Motorcycle Safety. Journal Of Health Economics, 28(4), 831-838.
• Gronau, W., Hokamp, J. G. ve Scherhag, K. (2025). Motorcycle Tourism and Sustainability. In Niche Tourism and Sustainability: Perspectives, Practices and Prospects, 25-37.
• Gumel, G. B., Adam, I. M. ve Rilwan, I. A. (2017). Impact Of Commercial Motorcycle Transport İn Raising Income: Evidence From Jigawa State, Nigeria. CARD International Journal of Social Sciences and Conflict Management, 2(3), 74-91.
• Hossain, M., Shahid, M. S., & Park, S. (2023). The business models of frugal enterprises for sustainable development in a constrained environment. IEEE Transactions on Engineering Management, 71, 3448-3463. Intercity İstanbul Park. (n.d.). Hakkımızda. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025, https://intercitypark.com/hakkimizda
• Jääskeläinen, J. (2024). Sustainability and stakeholder theory in motorsports: a content study of the FIA environmental reports and the FIA environmental strategy 2020-2030.
• Jenkins, J. T. ve Peters, K. (2016). Rural Connectivity In Africa: Motorcycle Track Construction. In Proceedings of the Institution of Civil Engineers-Transport, 169(6), 378-386.
• Karagöz, D. (2006). Etkinlik Turizmi Ve Etkinlik Turizmi Bağlamında Yabancı Ziyaretçi Harcamalarının Ekonomiye Etkisi: Formula 1 2005 Türkiye Grand Prix Örneği [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Anadolu Üniversitesi Tez Arşivi.
• Koppenjan, J. F., & Enserink, B. (2009). Public–private partnerships in urban infrastructures: Reconciling private sector participation and sustainability. Public administration review, 69(2), 284-296. Körfez Yarış Pisti. (n.d.). Ana sayfa. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025, https://korfezyarispisti.org/
• Law, T. H., Ng, C. P., Poi, A. W. H., Guo, B. ve Hu, Q. (2023). Motorcycle-To-Car Ownership At Different Urbanization Levels: Road Mobility, Accessibility, And Income Inequality. Transportation research part D: transport and environment, 122, 103879.
• Leonelli, L. ve Limebeer, D. J. N. (2020). Optimal control of a road racing motorcycle on a three-dimensional closed track. Vehicle system dynamics, 58(8), 1285-1309.
• Maloney, M. ve Terkun, K. (2002). Road warrior booty: Prize structures in motorcycle racing. Contributions to Economic Analysis ve Policy, 1(1), 1015.MXGP. (n.d.). Afyon [Track information]. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025, https://www.mxgp.com/tracks/afyon
• Ntramah, S., Peters, K., Jenkins, J., Mugisha, M. M., Chetto, R., Owino, F., Hayombe, P. O., Opiyo, P., Santos, R. T. ve Johnson, T. (2023). Safety, health and environmental impacts of commercial motorcycles in Sub-Saharan African cities. Urban, Planning and Transport Research, 11(1), 2259233.
• Ömürbek, N. ve Mercan, Y. (2014). “İmalat Alt Sektörlerinin Finansal Performanslarının TOPSIS ve ELECTRE Yöntemleriyle Belirlenmesi” Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 237-266 Özbay, M. E. (2008). Formula 1’in Türkiye’de düzenlenme süreci, ekonomik etkileri, bu etkilerin algılanması ve İstanbul Park izleyici memnuniyeti [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü]. Marmara Üniversitesi Tez Arşivi.
• Poi, A. W. H., Law, T. H., Hamid, H. ve Jakarni, F. M. (2021). Motorcycle To Car Ownership: The Role Of Road Mobility, Accessibility And Income Inequality. Transportation research part D: transport and environment, 90, 102650. Radonjić, R., Janković, A. ve Aleksandrović, B. (2010). The study of the single track vehicles dynamics. Mobility and Vehicle Mechanics, 36, 21-33.
• Reis, P. (2025). The MotoGP's Economic Impact. The Economics of MotoGP: Costs, Financing and the Competitive Balance of a Raising Motorsport, 193.
• Sahin, M., & Simsek, M. (2018). The Status Currency of Sport in Afyonkarahisar, Turkey. Online Submission, 5(1), 262-271.
• Sarıoğlu, B. (2007). İstanbul Park F1 pistinin içerik ve çevre verilerinin üçlü örtüşük formulasyon kapsamında değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü]. İstanbul Teknik Üniversitesi Tez Arşivi.
• Serre, D. (2010). What are matrices. In Matrices: Theory and Applications (pp. 15-30). New York, NY: Springer New York.
• Seyed J. S. R., Khanlari, A., & Estiri, M. (2008). Customer loyalty in the sport services industry: the role of service quality, customer satisfaction, commitment and trust. International Journal of Human Sciences, 5(2). Sharp, R. S. (2014). A method for predicting minimum-time capability of a motorcycle on a racing circuit. Journal of Dynamic Systems, Measurement, and Control, 136(4), 041007.
• Suardi, S., Pawara, M. U., Mahmuddin, F. ve Klara, S. (2024). Enhancing Community Self-Sufficiency: A Case Study of Motorcycle Maintenance Training in North Balikpapan. Indonesian Journal of Maritime Technology, 2(1).
• Sujarittanonta, P. (2021). The Role of Customer Service and Promotions in Shaping Consumer Preferences for Motorcycle Accessories. Journal of Policy Options, 4(4), 9-14.
• Tarhan, A. K. ve Ercoskun, O. (2023). İstanbul park et devam et sisteminin sürdürülebilir ve entegre ulaşıma etkisi. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 6(2), 446-465.
• Toman, P., Svoboda, J. ve Orlický, A. (2020). Assessment of the Motorcycle Rider Behaviour-Experimental Study on the Race Track. In 2020 Smart City Symposium Prague (SCSP) (pp. 1-6). IEEE.
• TOSFED Körfez Yarış Pisti. (2022). Teknik özellikler. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025. https://korfezyarispisti.org/teknik-ozellikler/
• Tunnicliff, D., Watson, B., White, K. M., Lewis, I. ve Wishart, D. (2011). The social context of motorcycle riding and the key determinants influencing rider behavior: a qualitative investigation. Traffic injury prevention, 12(4), 363-376. Underwood, R., Bond, E., & Baer, R. (2001). Building service brands via social identity: Lessons from the sports marketplace. Journal of Marketing Theory and Practice, 9(1), 1-13.
• Uzun, M. (2015). İzmit Körfezi Kıyılarında, Kıyı Jeomorfolojisi-Kıyı Kullanımı İlişkisinin Coğrafi Analizi. Zeitschrift für die Welt der Türken, 7(2).
• Ülkü Park Yarış Pisti. (n.d.). İzmir Ülkü Yarış Pisti [Web arşiv sayfası]. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025, https://web.archive.org/web/20190531132719/http://ulkupark.com/ulkupark-yaris-pisti/ Ülkü Park. (n.d.). Ülküpark Yarış Pisti. Web Archive. https://web.archive.org/web/20190531132719/http://ulkupark.com/ulkupark-yaris-pisti/
• Ünlü, U., Yalçın, N. ve Yağlı, İ. (2017). Kurumsal Yönetim Ve Firma Performansı: Topsıs Yöntemi İle Bıst 30 Firmaları Üzerine Bir Uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 63-81.
• Westin, P. G. (2019). Race Space: The Transformation of Iconic Motorsport Circuits from Public Use to Large Technical System (1950–2010) (Doctoral dissertation, Georgia Institute of Technology). Yağcı, İ. (2023). Afyonkarahisar’ın spor turizmindeki yükselişi: Dünya Motokros Şampiyonası’nın şehre kazandırdıkları. Inno