EN
TR
TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR
Öz
Telomer uzunluğu yaşlanma ile ilişkili olduğu bilinen, genetik ve çevresel faktörlerden etkilenen bir biyogöstergeçtir. Telomer uzunluğunun belirlenmesinde etkili olan en önemli faktörlerden biri olan beslenme bir çevresel faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Oksidasyon ve inflamasyon süreçlerini etkileyerek telomerlerin uzamasına veya kısalmasına yol açabilmektedir. Anti-inflamatuvar olduğu bilinen tam tahıllar, yağlı tohumlar ile antioksidan bakımından yüksek içeriğe sahip meyveler ve sebzeler, antioksidan özelliği olan vitaminler, mineraller ve polifenoller telomerlerin uzamasına veya korunmasına yardımcı olabilirler. İnflamasyonu ve oksidasyonu arttırabilen bazı besin grupları ve besin öğeleri ise telomerlerin kısalmasına yol açabilmektedir. Bu derlemenin amacı beslenme ve telomer uzunluğunun ilişkisi ve telomerleri etkileyen potansiyel mekanizmaları incelemektir. Tam tahıllarda bulunan posa ve biyolojik aktif bileşenler, sebze ve meyvelerde bulunan antioksidanlar ve balıkta bulunan omega-3 gibi bileşenler telomerlerin uzamasına yardımcı olurken, özellikle işlenmiş ette bulunan nitrat ve nitrit gibi bileşenler telomerlerin kısalmasına yol açmaktadır. Telomer uzunluğunun diyetsel faktörler açısından korunmasında meyve ve sebzeden zengin, uygun seviyelerde kurubaklagil ve kuruyemiş içeren, kırmızı et bakımından sınırlı ve sağlıklı yağlar içeren bir diyet tüketimi oldukça önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Shay JW. At the end of the millennium, a view of the end. Nat Genet. 1999;23(4):382–3.
- 2. Rafie N, Hamedani SG, Barak F, Safavi SM, Miraghajani M. Dietary patterns, food groups and telomere length: a systematic review of current studies. Eur J Clin Nutr. 2017;71(2):151–8.
- 3. Paul L. Diet, nutrition and telomere length. J Nutr Biochem. 2011;22(10):895–901.
- 4. Ahmed W, Lingner J. Impact of oxidative stress on telomere biology. Differentiation. 2018;99:21–7.
- 5. Cawthon RM. Telomere length measurement by a novel monochrome multiplex quantitative PCR method. Nucleic Acids Res. 2009;37(3):e21–e21.
- 6. Fitzpatrick AL, Kronmal RA, Gardner JP, Psaty BM, Jenny NS, Tracy RP, et al. Leukocyte telomere length and cardiovascular disease in the cardiovascular health study. Am J Epidemiol. 2007;165(1):14–21.
- 7. Révész D, Milaneschi Y, Verhoeven JE, Penninx BWJH. Telomere length as a marker of cellular aging is associated with prevalence and progression of metabolic syndrome. J Clin Endocrinol Metab. 2014;99(12):4607–15.
- 8. Salpea KD, Talmud PJ, Cooper JA, Maubaret CG, Stephens JW, Abelak K, et al. Association of telomere length with type 2 diabetes, oxidative stress and UCP2 gene variation. Atherosclerosis. 2010;209(1):42–50.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
25 Ağustos 2023
Gönderilme Tarihi
21 Aralık 2022
Kabul Tarihi
9 Ağustos 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Arslan, N., & Köksal, E. (2023). TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(2), 69-78. https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1220144
AMA
1.Arslan N, Köksal E. TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR. Gazi Sağlık Bil. 2023;8(2):69-78. doi:10.52881/gsbdergi.1220144
Chicago
Arslan, Neslihan, ve Eda Köksal. 2023. “TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (2): 69-78. https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1220144.
EndNote
Arslan N, Köksal E (01 Ağustos 2023) TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 2 69–78.
IEEE
[1]N. Arslan ve E. Köksal, “TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR”, Gazi Sağlık Bil, c. 8, sy 2, ss. 69–78, Ağu. 2023, doi: 10.52881/gsbdergi.1220144.
ISNAD
Arslan, Neslihan - Köksal, Eda. “TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 8/2 (01 Ağustos 2023): 69-78. https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1220144.
JAMA
1.Arslan N, Köksal E. TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR. Gazi Sağlık Bil. 2023;8:69–78.
MLA
Arslan, Neslihan, ve Eda Köksal. “TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 2, Ağustos 2023, ss. 69-78, doi:10.52881/gsbdergi.1220144.
Vancouver
1.Neslihan Arslan, Eda Köksal. TELOMER UZUNLUĞU VE BESLENME İLİŞKİSİ: POTANSİYEL MEKANİZMALAR. Gazi Sağlık Bil. 01 Ağustos 2023;8(2):69-78. doi:10.52881/gsbdergi.1220144