Derleme

Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi

Cilt: 9 Sayı: 1 31 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi

Öz

Ketojenik diyet, genel olarak düşük karbonhidratlı, yüksek yağ ve protein içeren diyetlerdir. Günümüzde yaygın uygulama alanları arasında obezite, insülin direnci ve tip-2 diyabet yer alır. Ayrıca ağırlık yönetiminde çok düşük kalorili ketojenik diyet formlarına da başvurulmaktadır. Klasik ketojenik diyetin klinik ortamda uygulanması ve sürdürülebilirliğindeki zorluklar dolayısıyla diyetin besin kompozisyonu ve uygulanışı değiştirilerek modifiye Atkins diyeti, orta zincirli trigliserid diyeti veya düşük glisemik indeks diyeti gibi çeşitli formlara modifiye edilmiştir. Klasik ketojenik diyet beslenme ketozisi oluşturma potansiyeline rağmen kısa vadede ve uzun vadede çeşitli yan etkiler oluşturabilmektedir. Ayrıca, bağırsak mikrobiyotası üzerinde bakteri popülasyonunu etkilediği görülmüştür. Dolayısıyla ketojenik diyetin denetimli uygulanması yan etkileri önleme açısından önemsenmelidir. Metabolik sendrom tanı kriterleri çeşitli kuruluşlar tarafından güncellenmiştir ve günümüzde abdominal obezite, insülin direnci, dislipidemi (yüksek trigliserid veya düşük HDL-kolesterol) ve hipertansiyon kriterlerinden en az üçüne sahip olma durumu ile ifade edilmektedir. Bu çalışma ile ketojenik diyet müdahalesinin metabolik sendrom ve bileşenleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, ketojenik diyetin kısa vadede ağırlık kaybı, bel çevresi ve vücut yağ oranında azalma, açlık glukoz düzeyi, insülin seviyeleri, HbA1c gibi glukoz parametrelerinde iyileşme, lipid profili üzerinde; trigliserid düzeyinde azalma, HDL-kolesterolde artma ile birlikte LDL-kolesterolü potansiyel olarak azaltma etkileri gözlemlenmiş ve kan basıncını değiştirebilme potansiyeli üzerinde durulmuştur. Gözlemlenen çalışmalardan yola çıkarak ketojenik diyetin kısa vadede obezite, tip-2 diyabet ve kardiyovasküler hastalık riski ile mücadelede etkili olabileceği ancak bu diyetlerin uzun vadeli etkinliğini kanıtlamak için daha fazla çalışma yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu derlemenin yazımında desteklerini esirgemeyen Sayın Doç. Dr. Nihal BÜYÜKUSLU hocama teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. 1. Fahed G, Aoun L, Bou Zerdan M, Allam S, Bouferraa, Y, Assi HI. Metabolic syndrome: Updates on pathophysiology and management in 2021. International journal of molecular sciences. 2022;23(2):786. https://doi.org/10.3390/ijms23020786
  2. 2. Simmons RK, Alberti KG, Gale EA, Colagiuri S, Tuomilehto J, Qiao Q, et al. The metabolic syndrome: useful concept or clinical tool? Report of a WHO Expert Consultation. Diabetologia. 2010;53(4):600–605. https://doi.org/10.1007/s00125-009-1620-4
  3. 3. Arslan M, Atmaca A, Ayvaz G, Başkal N, Beyhan Z. Metabolik sendrom kılavuzu. Ankara Türkiye Endokrinol. ve Metab. Derneği. 2009.
  4. 4. Wheless JW. History of the ketogenic diet. Epilepsia. 2008;49(8):3–5. https://doi.org/10.1111/j.1528-1167.2008.01821.x.
  5. 5. Dąbek A, Wojtala M, Pirola L, Balcerczyk A. Modulation of cellular biochemistry, epigenetics and metabolomics by ketone bodies. Implications of the Ketogenic Diet in the Physiology of the Organism and Pathological States. Nutrients. 2020;12(3):788. https://doi.org/10.3390/nu12030788
  6. 6. Pietrzak D, Kasperek K, Rękawek P, Piątkowska-Chmiel I. The therapeutic role of ketogenic diet in neurological disorders. Nutrients. 2022;14(9):1952. https://doi.org/10.3390/nu14091952
  7. 7. Goswami JN, Sharma S. Current perspectives on the role of the ketogenic diet in epilepsy management. Neuropsychiatric disease and treatment. 2019;15:3273–3285. https://doi.org/10.2147/NDT.S201862
  8. 8. Janice L, Raymond L, Kathleen M. Krause's Food & the Nutrition Care Process 14th Edition. Elsevier Health Sciences; 2014. 122-138

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Sağlık Danışmanlığı, Sağlık ve Toplum Hizmetleri, Uygulama Bilimi ve Değerlendirme, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

29 Mart 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

23 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ömür, S. (2024). Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1), 25-40. https://izlik.org/JA37EB86ZR
AMA
1.Ömür S. Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi. Gazi Sağlık Bil. 2024;9(1):25-40. https://izlik.org/JA37EB86ZR
Chicago
Ömür, Sena. 2024. “Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 (1): 25-40. https://izlik.org/JA37EB86ZR.
EndNote
Ömür S (01 Mart 2024) Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 1 25–40.
IEEE
[1]S. Ömür, “Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi”, Gazi Sağlık Bil, c. 9, sy 1, ss. 25–40, Mar. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37EB86ZR
ISNAD
Ömür, Sena. “Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 9/1 (01 Mart 2024): 25-40. https://izlik.org/JA37EB86ZR.
JAMA
1.Ömür S. Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi. Gazi Sağlık Bil. 2024;9:25–40.
MLA
Ömür, Sena. “Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 1, Mart 2024, ss. 25-40, https://izlik.org/JA37EB86ZR.
Vancouver
1.Sena Ömür. Ketojenik Diyetin Metablolik Sendrom ve Bileşenleri Üzerine Etkisi. Gazi Sağlık Bil [Internet]. 01 Mart 2024;9(1):25-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37EB86ZR