BEYİN CERRAHİSİ KLİNİĞİNDE UYGULAMA YAPAN HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN RUH SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Amaç: Beyin cerrahisi kliniğinde, klinik uygulamaya yapan ve yapmış olan hemşirelik öğrencilerinin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, bir üniversitesinin hemşirelik bölümü 2., 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada evrene ulaşılmış ve beyin cerrahisi kliniğinde uygulamaya çıkmış 304 öğrenci ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırma verileri, “Katılımcı Bilgi Formu” ve “Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği” aracılığıyla Kasım 2023- Mayıs 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin analizi sürecinde, tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Demografik özellikler ile ölçek puanları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için bağımsız t testi, Mann Witney U testi ve ANOVA testlerinden yararlanılmıştır. Bu çalışmada istatistiksel anlamlılık için p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmada katılımcıların yaş ortalaması 21.78 ±1.80 (20.00-31.00) bulunup öğrencilerin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyinin toplam ölçek puanı ortalamasına yakın olduğu (58.57±5.32) saptanmıştır. Öğrencilerin sınıf düzeylerine göre ruh sağlığı okuryazarlığı toplam ölçek puanı değerlendirildiğinde (2. sınıf: 57.20±5.01; 3. sınıf: 57.89±5.26; 4. sınıf: 59.74±5.30) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Farklılık oluşturan grubun 4. sınıfta yer alan öğrencilerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Sonuç ve Öneri: Araştırmada, öğrencilerin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyi puanlarının toplam ölçek puanı ortalamasına yakın olduğu olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin ruh sağlığı okuryazarlık düzeylerinin 4. sınıfta arttığı görülmekle birlikte 2. ve 3. sınıflarda düşük olduğu bulunmuştur. 2. ve 3. sınıfta yer alan öğrencilerin ölçek puanlarının düşük olması nedeni ile eğitim programında yeni ve farklı yöntemlerin kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Beyin ve sinir sistemi
• cerrahi
• hemşirelik
• öğrenci
• ruh sağlığı okuryazarlığı

Determining the Mental Health Literacy Levels of Nursing Students Practicing in the Neurosurgery Clinic

Abstract

The aim of this research was to determine the mental health literacy level of nursing students who have been in clinical practice in a neurosurgery clinic. The research is a descriptive study. The population of the research consisted of 2nd, 3rd, and 4th-year students of the nursing department at a university. The study was conducted with 304 students who accepted to participate in the research and had clinical practice experience in the neurosurgery clinic. The data were collected using the “Participant Information Form” and the “Mental Health Literacy Scale.” Descriptive statistics were used in the analysis of the obtained data. To evaluate the relationship between demographic characteristics and scale scores, independent t-test, Mann-Whitney U test, and ANOVA test were used. In this study, p<0.05 was accepted as statistical significance. The average age of the participants was found to be 21.78 ±1.80 (range: 20.00-31.00), and the mental health literacy level of the students was found to be moderate (58.57±5.32). When evaluating the total mental health literacy scale scores according to the students' grade levels (2nd year: 57.20±5.01; 3rd year: 57.89±5.26; 4th year: 59.74±5.30), a statistically significant difference was found between them. The group that created the difference was caused by students in the 4th grade. The study determined that the students' mental health literacy levels were at a moderate level. Based on the results, it was observed that mental health literacy levels increased in the 4th year but were lower in the 2nd and 3rd years. It is recommended to use new and different methods in the educational program.

Keywords

• Brain and nervous system
• surgery
• mental health literacy
• nursing

Kaynakça

1. 1. Sierpowska J, Rofes A, Dahlslatt K, Mandonnet E, Ter Laan M, Polczynska M, et al. The Aftercare Survey: Assessment and intervention practices after brain tumor surgery in Europe. NeuroOncology Practice. 2022; 9(4): 328-37.
2. 2. Tuncer MR. Beyin ve Sinir Cerrahisinde Kanıta Dayalı Rehberler. Ankara: Buluş Tasarım ve Matbaacılık Hizmetleri; 2024.
3. 3. Parsons M, Dietrich J. Assessment and Management of Cognitive Symptoms in Patients With Brain Tumors. American Society of Clinical Oncology Educational Book. 2021; 41: 90-9.
4. 4. Ostrom QT, Price M, Neff C, Cioffi G, Waite KA, Kruchko C, et al. CBTRUS Statistical Report: Primary Brain and Other Central Nervous System Tumors Diagnosed in the United States in 2015-2019. Neuro-Oncology. 2022; 24(Suppl 5): v1-v95.
5. 5. Şentürk B, Ünlü F, Dündar S, Kavak Ergün A, Sevinç A, Tütüncü S. 2020 Verileri. In: Türkiye Kanser İstatistikleri [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Kanser Daire Başkanlığı; 2025.
6. 6. Pieczynska A, Pilarska A, Hojan K. Predictors of functional outcomes in adults with brain tumor undergoing rehabilitation treatment: a systematic review. European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine. 2022; 58(5): 666-74.
7. 7. Pan-Weisz TM, Kryza-Lacombe M, Burkeen J, Hattangadi-Gluth J, Malcarne VL, McDonald CR. Patient-reported health-related quality of life outcomes in supportive-care interventions for adults with brain tumors: A systematic review. Psychooncology. 2019; 28(1): 11-21.
8. 8. Goebel S, Mederer D, Mehdorn HM. Surgery-Related Coping in Surgery Patients with Intracranial Tumors. World Neurosurg. 2018; 116: e775-e82.

9. 9. Lanini I, Amass T, Calabrisotto CS, Fabbri S, Falsini S, Adembri C, et al. The influence of psychological interventions on surgical outcomes: a systematic review. Journal of Anesthesia, Analgesia and Critical Care. 2022; 2(1): 31.
10. 10. Antoni MH, Moreno PI, Penedo FJ. Stress Management Interventions to Facilitate Psychological and Physiological Adaptation and Optimal Health Outcomes in Cancer Patients and Survivors. Annual Review of Psychology. 2023; 74: 423-55.
11. 11. Oztas B. Determination of mental health literacy levels of health professionals. Journal of Psychiatric Nursing. 2021.
12. 12. Manwell LA, Barbic SP, Roberts K, Durisko Z, Lee C, Ware E, et al. What is mental health? Evidence towards a new definition from a mixed methods multidisciplinary international survey. BMJ Open. 2015; 5(6): e007079.
13. 13. World Health Organization. Risks to mental health: An overview of vulnerabilities and risk factors. Geneva: World Health Organization; 2012:2-14.
14. 14. World Health Organization. Mental health action plan 2013–2020. Geneva: World Health Organization; 2013:6-44.
15. 15. Jorm A. We need to move from ‘mental health literacy’ to ‘mental health action’. Mental Health & Prevention. 2020; 18: 100322.
16. 16. Özer D, Şahin Altun Ö. Ruh Sağlığı Okuryazarlığı: Farkındalık ile Toplum Ruh Sağlığını Güçlendirme. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry. 2022; 14(2): 284-9.
17. 17. Tonsing KN. A review of mental health literacy in Singapore. Social Work in Health Care. 2018; 57(1): 27-47.
18. 18. Akdoğan E, Kar Şen G, Onan N. Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (RSOÖ): Türkçe Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik. Unika Journal of Health Sciences. 2023; 3(2): 490-507.
19. 19. Tay JL, Tay YF, Klainin-Yobas P. Mental health literacy levels. Archives of Psychiatric Nursing. 2018; 32(5): 757-63.
20. 20. Josephs CA, Shaffer VO, Kucera WB. Impact of Mental Health on General Surgery Patients and Strategies to Improve Outcomes. The American Surgeon. 2023; 89(6): 2636-43.
21. 21. Finze A, Deleanu L, Weiss C, Ratliff M, Seiz-Rosenhagen M. Depression in brain tumor patients-early detection and screening. Support Care Cancer. 2023; 31(6): 339.
22. 22. Thakur D, Dhandapani M, Ghai S, Mohanty M, Dhandapani S. Intracranial Tumors. Clinical Journal of Oncology Nursing. 2019; 23(3): 315-23.
23. 23. Tankumpuan T, Utriyaprasit K, Chayaput P, Itthimathin P. Predictors of physical functioning in postoperative brain tumor patients. Journal of Neuroscience Nursing. 2015; 47(1): E11-21.
24. 24. Ozer D, Sahin Altun O. Nursing students' mental health literacy and resilience levels: A cross-sectional study. Archives of Psychiatric Nursing. 2024; 51: 222-7.
25. 25. Öztaş B, Ünal N, Ölçer Z, Çal A, Öge G. Üniversite Öğrencilerinin Ruh Sağlığı Okuryazarlık Düzeyi. In: 6. Uluslararası ve 10. Ulusal Psikiyatri Hemşireliği Kongresi Kitabı [Internet]. İzmir: Ege Üniversitesi; 2022. Available from: https://phdernegi.org/kongre-ozet-kitaplari/.
26. 26. Duran Gül K, Akpinar H. The relationship between nursing students' mental health literacy levels and holistic nursing competencies. Journal of Health Sciences and Medicine. 2023; 6(6): 1147-53.
27. 27. O'Connor M, Casey L. The Mental Health Literacy Scale (MHLS): A new scale-based measure of mental health literacy. Psychiatry Research. 2015; 229(1-2): 511-6.
28. 28. Oteri V, Martinelli A, Crivellaro E, Gigli F. The impact of preoperative anxiety on patients undergoing brain surgery: a systematic review. Neurosurgical Review. 2021; 44(6): 3047-57.
29. 29. Aghajanian S, Shafiee A, Teymouri Athar MM, Mohammadifard F, Goodarzi S, Esmailpur F, et al. Impact of Depression on Postoperative Medical and Surgical Outcomes in Spine Surgeries: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Clinical Medicine. 2024; 13(11): 3247.
30. 30. Parnell TA. Health literacy in nursing: Providing person-centered care. New York: Springer Publishing Company; 2015.