EXAMINATION OF THE RELATION BETWEEN NUTRITIONAL LITERACY AND EATING HABITS IN YOUNG ATHLETES

Abstract

This study was conducted to examine the relationship between nutritional literacy and eating habits of adolescent athletes.The universe of this cross-sectional study consists of licensed athletes between the ages of 10-19 in the Provincial Directorate of Youth and Sports in Malatya. The sample size was found to be 119 people with a 95% confidence interval. The number of athletes participating in the study was 120 (68 female, 52 male). A questionnaire form consisting of 3 sections was used as the data collection tool. The first part of the survey consists of socio-demographic items, the second part consists of the Adolescent Nutrition Literacy Scale (ANLS), and the third part consists of the Adolescent Nutrition Habits Checklist Survey (AFHC). SPSS 28.0 program was used to evaluate the statistical analyzes. When the sports categories were classified, it was determined that 70.8% were individual athletes and 29.2% were team athletes. The total nutritional literacy score of individual athletes was found to be higher than that of team athletes. A statistically significant relationship was found between the total score of the ANLS and the subscales (p<0,001). It was observed that as the adolescent eating habits score increased, interactive and critical nutrition literacy scores also increased. Based on these findings, it is necessary to increase nutritional literacy in individuals who do sports and to support healthy eating habits, especially in young athletes. Research suggests that policymakers and public health practitioners consider new public health strategies that focus on increasing nutrition literacy in adolescents.

Keywords

• Adolescent
• food habits
• nutrition literacy
• sports nutrition

GENÇ SPORCULARDA BESLENME OKURYAZARLIĞI İLE YEME ALIŞKANLIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma, adölesan sporcuların beslenme okuryazarlığı ile yeme alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipte yapılan bu çalışmanın everenini Malatya’da Gençlik Spor İl Müdürlüğü bünyesindeki 10-19 yaş arası lisanslı sporcular oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü %95 güven aralığı ile 119 kişi olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan sporcu sayısı ise 120 (68 kadın, 52 erkek)’dir. Veri toplama aracı olarak 3 bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anketin birinci bölümünü sosyo-demografik maddeler, ikinci bölümünü Adölesan Beslenme Okuryazarlık Ölçeği (ABOÖ), üçüncü bölümünü ise Adölesan Beslenme Alışkanlıkları Kontrol Listesi Anketi (ABAKL) oluşturmaktadır. İstatistiksel analizlerin değerlendirilmesinde SPSS 28.0 programı kullanılmıştır. Çalışmaya katılan sporcuların, spor kategorileri sınıflandırıldığında %70,8’i bireysel sporcu, %29,2’si ise takım sporcusu olduğu belirlenmiştir. Bireysel sporcuların beslenme okuryazarlığı toplam puanı takım sporcularına göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). ABAÖ toplam puanı ile alt ölçekler arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Adölesan beslenme alışkanlıkları puanı arttıkça etkileşimli ve kritik beslenme okuryazarlığı puanlarının da arttığı görülmüştür. Bu bulgulardan yola çıkarak spor yapan bireylerde beslenme okuryazarlığının arttırılmasının sağlanması ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının özellikle genç sporcularda desteklenmesi gerekmektedir. Araştırmalar, politika yapıcıların ve halk sağlığı uygulayıcılarının adölesanlarda beslenme okuryazarlığı artırmaya odaklanan yeni halk sağlığı stratejilerini göz önüne almalarını önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Adölesan
• beslenme okuryazarlığı
• sporcu beslenmesi
• yeme alışkanlıkları

Kaynakça

1. 1. Türkmen AS, Kalkan I, Filiz E. Adaptation of adolescent nutrition literacy scale into Turkish: a validity and reliability study. International Peer-Reviewed Journal of Nutrition Research. 2017; 10: 1–16.
2. 2. Nelson MC, Story M, Larson NI, Neumark-Sztainer D, Lytle LA. Emerging adulthood and college-aged youth: an overlooked age for weight-related behavior change. Obesity. 2008; 16(10): 2205.
3. 3. Braun M, Brown B. Nutrition in adolescence. 2011. Doi: 10.1016/B978-0-12-373951-3.00030-2
4. 4. Carrara A, Schulz PJ. The role of health literacy in predicting adherence to nutritional recommendations: A systematic review. Patient Education and Counseling. 2018; 101(1): 16–24.
5. 5. Laska MN, Larson NI, Neumark-Sztainer D, Story M. Does involvement in food preparation track from adolescence to young adulthood and is it associated with better dietary quality? Findings from a 10-year longitudinal study. Public Health Nutrition. 2012; 15(7): 1150–1158.
6. 6. Delaney L, Smith JP. Childhood health: trends and consequences over the life-course. The Future of Children. 2012; 22(1): 43.
7. 7. Ersoy G, Sağlık HA. Beslenmesi. Klasmat Matbaacılık. 2000.
8. 8. Ersoy G, Alper R, Kargül A. Yüzücü beslenmesi. Yüzme, Atlama ve Su Topu Federasyonu Yayını. 1987; 48.

9. 9. Aktaș N, Özdoğan Y. Gıda ve Beslenme Okuryazarlığı. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi. 2016; 20(2); 146-153.
10. 10. Brooks N, Begley A. Adolescent food literacy programmes: A review of the literature. Nutrition & Dietetics. 2014; 71(3): 158–171.
11. 11. Velardo S. The nuances of health literacy, nutrition literacy, and food literacy. Journal of Nutrition Education and Behavior. 2015; 47(4): 385–389.e1.
12. 12. Ndahura, N.B., Nutrition literacy status of adolescent students in Kampala district, Uganda [Master's thesis]. Oslo: Høgskolen i Oslo og Akershus; 2012.
13. 13. Thomas HM, Irwin JD. Cook It Up! A community-based cooking program for at-risk youth: overview of a food literacy intervention. BMC Research Notes. 2011; 4: 1–7.
14. 14. Keser A, Cıracıoğlu E, Yıldırım F. Health and nutrition literacy. Health Literacy. 1st edition. Ankara: Ankara University Printing House. 2015.
15. 15. Koca B, Arkan G. The relationship between adolescents’ nutrition literacy and food habits, and affecting factors. Public Health Nutrition. 2021; 24(4): 717–728.
16. 16. Türkiye İstatistik Kurumu. Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri 2022. Türkiye İstatistik Kurumu Yayınları. 2022.
17. 17. Johnson F, Wardle J, Griffith J. The adolescent food habits checklist: reliability and validity of a measure of healthy eating behaviour in adolescents. European Journal of Clinical Nutrition. 2002; 56(7): 644–649.
18. 18. Arıkan I, Topal S, Yiğit R, Göktaş Z, Gökler ME. The adaptation of the adolescent food habits checklist to Turkish young adults. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2012; 11: 49–56.
19. 19. Özdenk S. Genç sporcuların beslenme okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesi (Sinop ili örneği). Uluslararası Spor Bilimleri Öğrenci Çalışmaları. 2020;2(2):121–129.
20. 20. Kalkan I. The impact of nutrition literacy on the food habits among young adults in Turkey. Nutrition Research and Practice. 2019; 13(4): 352–357
21. 21. Skolmowska D, Głąbska D, Guzek D. Differences in Adolescents’ Food Habits Checklist (AFHC) scores before and during pandemic in a population-based sample: Polish adolescents’ COVID-19 experience (PLACE-19) study. Nutrients. 2021; 13(5): 1663.
22. 22. Hantira NY, El-Ghitany EM, Abou-ElWafa HS, Abdel-Wahab MM. Food knowledge, habits, practices, and addiction among adolescents: a cross-sectional investigation. Cureus. 2023; 15(10).
23. 23. Taleb S, Itani L. Nutrition literacy among adolescents and its association with eating habits and BMI in Tripoli, Lebanon. Diseases. 2021; 9(2): 25.
24. 24. Kalkan I, Türkmen AS, Filiz E. Dietary habits of Turkish adolescents in Konya, Turkey. New Trends and Issues Proceedings on Advances in Pure and Applied Sciences. 2016; 7: 190–196.
25. 25. Müllertz ALO, Christensen R, Fagt S, Biltoft-Jensen A. A cross-sectional study of the association between food literacy and dietary intake among Danish adolescents. Appetite. 2024; 200: 107526.
26. 26. Chung LY. Food literacy of adolescents as a predictor of their healthy eating and dietary quality. Journal of Child and Adolescent Behavior. 2017; 5(3): 1–2.
27. 27. Hoseini R, Hoseini Z. Investigating nutritional literacy of male student athletes contributed in 2018 Iran university games. Journal of Health Literacy. 2019; 4(1): 53–59.