KALP YETMEZLİĞİ OLAN HASTALARA BAKIM VEREN AİLE ÜYELERİNDE BAKIM VERME YÜKÜ İLE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 3, 84 - 95, 31.12.2025

Mehmet Ağaslan , Gülşah Kumaş

https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1787624

Öz

Arka plan: Kalp yetersizliği (KY), sadece hastaların sağlığını olumsuz etkilemekle kalmayan, aynı zamanda aile bakım verenler üzerinde önemli fiziksel, duygusal ve sosyal yük oluşturan kronik ve ilerleyici bir durumdur. Bakım verenlerin yaşadığı yük ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin anlaşılması, destekleyici müdahalelerin geliştirilmesi ve bütüncül bakım sonuçlarının iyileştirilmesi için önemlidir.
Amaç: Bu araştırmada KY hastalarına bakım veren aile üyelerinde bakım verme yükü ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde gerçekleştirilmiştir. Bir devlet hastanesinin kardiyoloji kliniklerinde yatarak tedavi gören 138 KY hastasına bakım veren aile üyeleri dahil edilmiştir. Araştırma Temmuz 2024-Eylül 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında “Bakım Veren Tanıtıcı Formu”, “Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBVYÖ)” ve “Kalp Yetersizliğinde Aile Bakım Verici Yaşam Kalitesi Ölçeği (KYABVYKÖ)” kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Ölçek puanları arasındaki yordayıcı ilişkiyi değerlendirmek amacıyla basit doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Bakım verenlerin ZBVYÖ puan ortalaması 36,36±20,79 ve KYABVYKÖ puan ortalaması 55,73±14,60 olarak belirlenmiştir. Bakım verenlerin bakım yükü ile yaşam kalitesi arasında negatif yönlü güçlü düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (S.ß:-0,815; p<0,001). Ayrıca ZBVYÖ puanları KYABVYKÖ puanlarındaki değişimi %71,5 oranında açıklamaktadır (R2: 0,715).
Sonuç: Araştırmada bakım verenlerin bakım yükü düzeylerinin ortalamanın altında, yaşam kalitesi düzeylerinin ise ortalamanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Bulgular, bakım yükü arttıkça yaşam kalitesinin güçlü ve anlamlı biçimde azaldığını ortaya koymuştur. Ayrıca, bakım yükü yaşam kalitesindeki değişimin büyük bir bölümünü açıklamaktadır. Bu sonuç, bakım yükünün azaltılmasına yönelik müdahalelerin, bakım verenlerin yaşam kalitesini artırmada kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kalp yetersizliği , bakım verme yükü , yaşam kalitesi

Etik Beyan

Çalışma başlamadan önce, bir üniversitenin Girişimsel Olmayan Klinik Araştırma Etik Kurulu tarafından onay alınmıştır (Karar No: 2024/069, Toplantı No: 143). Çalışmada kullanılan ölçekler için orijinal yazarlarından izin alınmıştır. Çalışma, Helsinki Deklarasyonu ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Tüm katılımcılardan, araştırmaya katılmadan önce sözlü ve yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Teşekkür

Yazarlar tüm katılımcılara teşekkür eder.

THE RELATIONSHIP BETWEEN CAREGIVER BURDEN AND QUALITY OF LIFE AMONG FAMILY MEMBERS CARING FOR PATIENTS WITH HEART FAILURE: A DESCRIPTIVE STUDY

Öz

Background: Heart failure (HF) is a chronic and progressive condition that not only impairs patients’ health but also places a significant physical, emotional, and social burden on family caregivers. Understanding the relationship between caregiver burden and their quality of life is essential for developing supportive interventions and improving holistic care outcomes.
Aim: This study aimed to examine the relationship between caregiving burden and quality of life among family members providing care to patients with HF.
Methods: The study was conducted using a descriptive and cross-sectional design. A total of 138 family members caring for patients hospitalized in the cardiology clinics of a state hospital were included. Data were collected between July 2024 and September 2024 using the “Caregiver Identification Form,” the “Zarit Burden Interview (ZBI),” and the “Family Caregiver Quality of Life Scale in Heart Failure (FCQoL-HF).” Descriptive statistics were used to analyze the data. Simple linear regression analysis was performed to evaluate the predictive relationship between scale scores.
Results: The mean ZCBS score of caregivers was 36.36±20.79, and the mean FCQoL-HF score was 55.73±14.60. A statistically significant strong negative correlation was found between caregiver burden and quality of life (β:-0.815; p<0.001). Additionally, ZBI scores explained 71.5% of the variance in FCQoL-HF scores (R²: 0.715).
Conclusion: The findings indicated that caregivers’ burden levels were below average, while their quality of life was above average. The results demonstrated that as caregiver burden increased, quality of life decreased significantly and strongly. Moreover, caregiver burden accounted for a substantial proportion of the variation in quality of life. These findings highlight the critical importance of interventions aimed at reducing caregiver burden to improve caregivers’ quality of life.

Anahtar Kelimeler

Heart failure , caregiver burden , quality of life

Etik Beyan

Prior to the commencement of the study, approval was obtained from the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee of a university (Decision No: 2024/069, Meeting No: 143). Permission was obtained from the original authors for the scales used in the study. The study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. Verbal and written informed consent was obtained from all participants prior to their involvement in the research.

Destekleyen Kurum

There is no supporting organisation.

Teşekkür

The authors would like to thank all the participants.

Kaynakça

• 1. Khan MS, Shahid I, Bennis A, Rakisheva A, Metra M, Butler J. Global epidemiology of heart failure. Nat Rev Cardiol 2024;21:717–734.
• 2. Akdeniz Ş, Özer Z. Effect of Planned Education Based on Orem’s Self-Care Deficit Theory on Symptom Management, Self-Care Power, and Health Behaviors in the Patients Diagnosed with Heart Failure. Turk J Cardiovasc Nurs 2021; 12:100–109.
• 3. Kim K-A, Park J-S, Seo K-W, Choi E-Y, Ahn J-A. Factors affecting the quality of life of family caregivers of patients with heart failure: A cross-sectional study. Medicine (Baltimore) 2022;101:e30042.
• 4. Degertekin M, Erol Ç, Ergene O, et al. Heart failure prevalence and predictors in Turkey: HAPPY study. Arch Turk Soc Cardiol 2012; 40:298–308.
• 5. Hu X, Dolansky MA, Hu X, Zhang F, Qu M. Factors associated with the caregiver burden among family caregivers of patients with heart failure in southwest China. Nurs Health Sci 2016;18:105–112.
• 6. Çavuşoğlu Y, Çelik A, Altay H, Nalbantgil S, Özden Ö, Temizhan A, et al. Heart failure with preserved ejection fraction: Epidemiology, pathophysiology, phenotypes, diagnosis and treatment approaches [in Turkish]. Arch Turk Soc Cardiol. 2022;50(Suppl 1):S1–S34.
• 7. Gök Metin Z, Helvacı A. The Correlation Between Quality of Life, Depression, Anxiety, Stress, and Spiritual Well-Being in Patients with Heart Failure and Family Caregivers. Turk J Cardiovasc Nurs 2020;11:60–70.
• 8. Türker E, Akay S. Caregiver Burden and Stress Levels among Family Members Caring for Heart Failure Patients. Turk J Cardiovasc Nurs 2024;15:33–40.
• 9. Gok Metin Z, Helvacı A. Perceived Caregiver Burden and Associated Factors Among Family Caregivers Providing Care for Heart Failure Patients. Turk J Cardiovasc Nurs 2019;10:59–66.
• 10. Yıldız H, Karakahya R. A qualitative study on the problems of family members caring for cardiac patients [in Turkish]. J Soc Health. 2022;2:30–43.
• 11. Yeşil T, Uslusoy EÇ, Korkmaz M. The caregiver burden and quality of life of caregivers of individuals with chronic disease [in Turkish]. Gumushane Univ J Health Sci. 2016;5:54–66.
• 12. Yildiz E, Dedeli O, Pakyuz SC. Evaluation of care burden and quality of life among family caregivers of patients with cancer [in Turkish]. J Educ Res Nurs. 2016;13:216–226.
• 13. Cui P, Yang M, Hu H, Cheng C, Chen X, Shi J, Li S, Chen C, Zhang H. The impact of caregiver burden on quality of life in family Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 2025: 10(3): 84-95.
• 14. Subih, M., AlBarmawi, M., Bashir, D. Y., Jacoub, S. M., & Sayyah, N. S. Correlation between quality of life of cardiac patients and caregiver burden. PLoS One, 2020; 15(8), e0237099.
• 15. Zarit SH, Reever KE, Bach-Peterson J. Relatives of the Impaired Elderly: Correlates of Feelings of Burden1. The Gerontologist 1980; 20:649–655.
• 16. İnci F, Erdem M. Adaptation, validity and reliability of the Caregiver Burden Scale into Turkish [in Turkish]. J Anatolia Nurs Health Sci. 2008;11:85–95.
• 17. Nauser JA, Bakas T, Welch JL. A new instrument to measure quality of life of heart failure family caregivers. J Cardiovasc Nurs 2011;26:53–64.
• 18. Dülgeroğlu C, Gürkan A. Reliability and validity of Family Caregiver Quality of Life Scale in heart failure. 2017. Turk J Thorac Cardiovasc Surg. https://doi.org/10.5606/tgkdc.dergisi.2018.1499.
• 19. Durante A, Greco A, Annoni AM, Steca P, Alvaro R, Vellone E. Determinants of caregiver burden in heart failure: does caregiver contribution to heart failure patient self-care increase caregiver burden? Eur J Cardiovasc Nurs 2019;18:691–699.
• 20. Kars Fertellı̇ T. The Relationship between Caregivers’ Burden of Care and Psychological Well-Being Levels of Heart Failure Patients. Int. J. Caring Sci. 2023;16.
• 21. Sarıtaş SÇ, Işık K. Determining the Care Burden and Anxiety Levels of Caregivers of Elderly Patients with Heart Failure. Turk J Cardiovasc Nurs 2017; 8:55–62.
• 22. Bilgehan T, İnkaya B. Care burden and affecting factors of caregivers of palliative patients [in Turkish]. J Anatolia Nurs Health Sci. 2021;24:51–58.
• 23. Öner Öİ, Karabulutlu EY. Caregiving burden and perceived social support of caregivers of oncology patients [in Turkish]. Perspect Palliat Home Care. 2024;2:116–126.23.
• 24. Parvizi M, Ay S. The assessment of care burden and influencing factors on family caregivers for cancer patients. J Clin Nurs 2024;33:3923–3932.
• 25. Zhao C, Lu X, Li Y, Juan L, Yuling G. Predictors of quality of life in primary caregivers of patients with heart failure: A model of health literacy and caregiving burden. Heart Lung 2024;78–83.
• 26. Hu X, Hu X, Su Y, Qu M. Quality of Life Among Primary Family Caregivers of Patients with Heart Failure in Southwest China. Rehabil Nurs Off J Assoc Rehabil Nurses 2018;43:26–34.
• 27. da Silva Nogueira Neves C, Moreira NB, Socha SR, Pavão SL, Israel VL. Biopsychosocial determinants of quality of life in informal caregivers of stroke survivors. J Bodyw Mov Ther 2025;42:932–937.
• 28. Polikandrioti M, Tsami A. Factors Affecting Quality of Life of Caregivers of Patients with Heart Failure. Healthcare 2025;13:1363.
• 29. Durante A, Greco A, Annoni AM, Steca P, Alvaro R, Vellone E. Determinants of caregiver burden in heart failure: does caregiver contribution to heart failure patient self-care increase caregiver burden? Eur J Cardiovasc Nurs 2019;18:691–699.
• 30. Young S, Walter S, Wang K, Piamjariyakul U, Lewis F. The influence of spirituality on caregiver burden and quality of life in older adult informal caregivers. Geriatr Nur (Lond) 2024;58:127–134.
• 31. Eskimez Z, Tosunöz İK, Öztunç G, Demirci PY, Paydaş S, Kumaş G. Quality of life of caregivers of breast cancer patients receiving chemotherapy [in Turkish]. Sağlık Bilim Derg. 2021;30:21–30.
• 32. Tel H, Demirkol D, Kara S, Aydın D. Care burden and quality of life of caregivers of patients with COPD [in Turkish]. 2019. Thorac Res Pract. Available from: https://doi.org/10.5152/ttd.2012.21.
• 33. Çubuk S. The effect of hope levels on the quality of life of caregivers of cancer patients receiving palliative care [in Turkish]. Master’s thesis, Tokat Gaziosmanpaşa University. 2024.
• 34. Vega-Silva EL, Barrón-Ortiz J, Aguilar-Mercado VV, Salas-Partida RE, Moreno-Tamayo K. Quality of life and caregiver burden in caregivers with patients with complications from type 2 diabetes mellitus. Rev Medica Inst Mex Seguro Soc 2023;61:440–448.