DOWN SENDROMLU BEBEKLERDE ORAL DUYUSAL İŞLEMLEME VE ASPİRASYON RİSKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Down sendromlu (DS) bebeklerde beslenme ve yutma güçlükleri özellikle yaşamın erken dönemlerinde sıklıkla görülmektedir. Literatürde aspirasyon riski çoğunlukla oral-motor disfonksiyon ile açıklanmış olsa da, son yıllarda oral duyusal işlemleme farklılıklarının da bu riske katkıda bulunabileceği bildirilmektedir. Erken dönemde bu ilişkinin incelenmesi, hem değerlendirme sürecini zenginleştirmek hem de daha güvenli beslenme müdahalelerini planlamak açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, DS 7–35 aylık bebeklerde aspirasyon riskine göre oral duyusal işlemleme profillerini karşılaştırmaktır. Metod: Çalışmaya 38 DS bebek dahil edilmiştir. Aspirasyon riski, çocuk nöroloğu tarafından yapılan klinik değerlendirme ile belirlenmiş ve bebekler riskli (n=20) ve risksiz (n=18) olarak gruplandırılmıştır. Oral duyusal işlemleme, Bebeklik Çağı Duyu Profilinin 42–48. maddeleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Gruplar Mann Whitney U testi ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Riskli grupta 13 (%65) erkek, yaş ortalaması 21.4 ± 4.7 ay; risksiz grupta ise 10 (%55.5) erkek, yaş ortalaması 23.2 ± 4.3 aydır. Riskli grupta oral duyusal işlemleme güçlükleri anlamlı düzeyde daha yüksektir (p = 0.023). Özellikle “salyası akar” (%75), “yiyecek/içeceklerden öğürür” (%70) ve “katı gıdaya geçmekte zorlanır” (%80) maddeleri anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p = 0.034). “Yiyecek seçiciliği” (%60) ve “yiyecekleri ağızda bekletme” (%55) ise riskli grupta daha sık gözlenmesine rağmen anlamlı fark göstermemiştir (sırasıyla, p = 0.565; p = 0.654). Sonuç: Bulgular, aspirasyon riski olan DS bebeklerde oral duyusal işlemleme güçlüklerinin daha belirgin olduğunu göstermektedir. Özellikle salya kontrolü, öğürme ve katı gıdaya geçişte yaşanan sorunlar aspirasyon riskini öngörmede kritik belirleyiciler olabilir. Bu nedenle, erken dönemde beslenme değerlendirmelerinde yalnızca motor beceriler değil, duyusal süreçler de mutlaka dikkate alınmalıdır. Böylece hem güvenli hem de etkili beslenme stratejileri geliştirilmesi mümkün olabilir.

Anahtar Kelimeler

• aspirasyon
• bebek
• down sendromu
• duyu bütünleme
• yutma bozuklukları

INVESTIGATION OF ORAL SENSORY PROCESSING AND ASPIRATION RISK IN INFANTS WITH DOWN SYNDROME

Abstract

Purpose: Feeding and swallowing difficulties are frequently observed in infants with Down syndrome (DS), particularly during early developmental stages. While aspiration risk has traditionally been attributed to oral-motor dysfunction, recent studies suggest that oral sensory processing differences may also play a role. Investigating this relationship in early childhood is essential for improving assessment and designing safer feeding interventions. This study aimed to compare oral sensory processing profiles of DS infants aged 7–35 months according to aspiration risk. Methods: 38 DS infants aged 7–35 months participated. Aspiration risk was determined by a pediatric neurologist through clinical evaluation, and infants were classified as at-risk (n=20) or not-at-risk (n=18). Oral sensory processing was assessed using items 42–48 of the Infant Sensory Profile. Group comparisons were performed with the Mann-Whitney U test. Results: In the at-risk group, 13 infants (65%) were male with a mean age of 21.4±4.7 months; in the not-at-risk group, 10 infants (55.5%) were male with a mean age of 23.2±4.3 months. Oral sensory difficulties were significantly higher in the at-risk group (p=0.023). Specifically, “drooling” (75%), “gagging on food and drinks” (70%), and “difficulty transitioning to solids” (80%) were significantly more frequent (p=0.034). “Food selectivity” (60%) and “holding food in the mouth” (55%) were also more common, but not statistically significant (p=0.565; p=0.654, respectively). Conclusion: The findings indicate that oral sensory processing difficulties are more pronounced in DS infants with aspiration risk. In particular, problems related to drooling control, gagging, and transitioning to solid foods may be critical predictors of aspiration risk. Therefore, early feeding evaluations should take into account not only motor skills but also sensory processes. In this way, it may be possible to develop feeding strategies that are both safer and more effective.

Keywords

• aspiration
• infant
• down syndrome
• sensory integration
• swallowing disorders

Kaynakça

1. Bu çalışma, 9-12 Kasım 2025’te 2. Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi’nde (ICER 2025) sözel bildiri olarak sunulmuştur.