KORPUS KALLOZUM AGENEZİSİ VE HİDROSEFALİSİ OLAN OLGUDA ERKEN SPONTAN MOTOR HAREKETLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ERKEN FİZYOTERAPİ PROGRAMININ ETKİSİ

Öz

Amaç: Bu çalışmada Korpus Kallozum Agenezisi (KKA) ve hidrosefali tanısı alan bir bebeğin erken spontan motor hareketlerinin (General Movements Asssessment-GMA) detaylı değerlendirilmesi ve erken fizyoterapi programının etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Metod: Olgu 27 yaşındaki annenin 4. Gebeliğinden 2. yaşayan bebek olup, 30 hafta ve 1470 gram doğmuştur. Doğum sonrası 14. günde ventriküloperitoneal şant takılmış ve 54 gün yenidoğan yoğun bakımda izlenmiştir. Sekizinci ayda kraniyosinostoz cerrahisi geçirmiş, cerrahi sonrası günde 23 saat kask kullanmış ancak enfeksiyon nedeniyle süre azaltılmıştır. İnternal strabismus nedeniyle gözlük kullanmaktadır. Olgu üç aylıkken Gelişimsel ve Erken Fizyoterapi ünitesine yönlendirilmiştir. Erken spontan motor hareketlerinin detaylı değerlendirmesi, çekilen video kaydı üzerinden Motor Optimalite Skoru (MOS) formu ile yapılmıştır. Olgu, 15. aya kadar olgu enfeksiyon, cerrahi ve hastanede yatış öyküsü nedeniyle üçer aylık aralıklarla takip edilmiş, bu süreçte aile eğitimi ve ev programı verilmiştir. On beşinci aydan itibaren 12 hafta boyunca haftada 3 gün, 45–60 dakikalık fizyoterapi programına alınmıştır. Müdahale öncesi ve sonrası kaba motor fonksiyon değişimini değerlendirmek için Kaba Motor Fonksiyon Ölçütü (KMFÖ); motor, dil ve kognitif gelişimi değerlendirmek için Bayley Bebek ve Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği-III (Bayley-III) kullanılmıştır. Bulgular: Olgunun 3. ay global GMA değerlendirmesinde fidgety hareketlerinin olmadığı ve MOS skorunun 9 olduğu saptamıştır. KMFÖ toplam skoru tedavi öncesinde %18,9, sonrasında %24,8 olarak bulunmuştur. Bayley- III değerlendirmesinin kognitif, dil ve motor bölümlerinden elde edilen bileşik skor sonuçları sırasıyla tedavi öncesinde 65/89/46, sonrasında 75/90/58 olarak bulunmuştur. Olgunun dönme, bağımsız oturma, koruyucu ekstansiyon reaksiyonu çıkarma, oturmadan ayağa kalkma ve destekli ayakta durma becerilerini kazandığı görülmüştür. Sonuç: KKA ve hidrosefalisi olan olguda görülen atipik GMs, santral sinir sistemi gelişiminin malformasyonları ile ilişkili olabilir. Bu tanıya sahip bebeklerde erken dönemde aile katılımını içeren, bireyselleştirilmiş fizyoterapi programları motor gelişim basamaklarının kazanılmasına yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler

• bebek
• gelişim
• fizyoterapi
• hidrosefali
• korpus kallozum agenezisi

EVALUATION OF EARLY SPONTANEOUS MOTOR MOVEMENTS AND THE EFFECT OF AN EARLY PHYSİOTHERAPY PROGRAM IN A CASE WİTH AGENESİS OF THE CORPUS CALLOSUM AND HYDROCEPHALUS

Abstract

Purpose: This study aimed to conduct a detailed evaluation of early spontaneous motor movements (General Movements Assessment–GMA) and examine the effect of an early physiotherapy program in an infant diagnosed with agenesis of the corpus callosum (ACC) and hydrocephalus. Methods: The case was the second living child of a 27-year-old mother’s fourth pregnancy, born at 30 weeks with a birth weight of 1470 g. A ventriculoperitoneal shunt was inserted on day 14, and the infant remained 54 days in neonatal intensive care. At 8 months, craniosynostosis surgery was performed, and helmet therapy was initiated 23 hours daily but later reduced due to infection. The infant also wore glasses for internal strabismus. At 3 months, referral was made to the Developmental and Early Physiotherapy Unit. A detailed assessment of early spontaneous motor movements was performed using the Motor Optimality Score (MOS) form from recorded video. Owing to medical complications, follow-up was conducted at three-month intervals until 15 months with family education and a home program. From the 15th month, physiotherapy was delivered three times weekly for 12 weeks (45-60 minutes). Pre- and post-intervention assessments included the Gross Motor Function Measure (GMFM) for gross motor and the Bayley Scales of Infant and Toddler Development-III (Bayley-III) for motor, language and cognitive development. Results: At the 3rd-month global GMA evaluation, fidgety movements were absent, with a MOS score of 9. The GMFM total score improved from 18.9% before intervention to 24.8% afterward. Bayley-III composite scores increased from 65/89/46 to 75/90/58 for cognitive, language, and motor domains, respectively. After physiotherapy, the infant achieved rolling, independent sitting, protective extension, sit-to-stand transition, and supported standing. Conclusion: Atypical general movements observed in infant with ACC and hydrocephalus may be related to central nervous system malformations. Early individualized physiotherapy with family participation can support acquisition of motor developmental milestones.

Keywords

• Agenesis of corpus callosum
• development
• hydrocephalus
• infant

Kaynakça

1. Bu çalışma, 9-12 Kasım 2025’te 2. Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi’nde (ICER 2025) sözel bildiri olarak sunulmuştur.