PRETERM ÇOCUKLARDA ANNE-BEBEK BAĞLANMASI VE DUYUSAL İŞLEME BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: PİLOT ÇALIŞMA

Öz

Amaç: Prematüre doğum, bebeklerin duyusal işlemleme becerilerini olumsuz etkileyebilen önemli bir risk faktörüdür. Erken dönemde anne-bebek bağlanması ise çocuğun sosyal-duygusal gelişimi açısından kritik rol oynar. Bu pilot çalışmada, preterm ve term bebeklerde anne-bebek bağlanması ile duyusal işlemleme becerilerini karşılaştırmak ve preterm bebeklerde bağlanma ile duyusal işlemleme becerisi arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Metod: Çalışmaya 12 preterm (gebelik yaşı <34 hafta) ve 12 term olmak üzere toplam 24 bebek dahil edilmiştir. Bebekler 4 aylıkken anne-bebek bağlanma düzeyi Anne-Bebek Bağlanma Ölçeği (MIBS) ile değerlendirilmiştir. Duyusal işleme becerileri ise bebekler 12 aylık iken Bebeklerde Duyusal Fonksiyon Testi (TSFI) ile ölçülmüştür. Gruplar arası farklar Mann–Whitney U testi, MIBS ile TSFI arasındaki ilişkiler ise Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Preterm bebekler, taktil basınca tepki (p=0.039), vestibüler uyarana yanıt (p=0.02) alt boyutları ve TSFI toplam puanı (p=0.01) açısından term bebeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük performans göstermiştir. Diğer alt boyutlar açısından ise gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. MIBS skorları, preterm grupta anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0.045); bu sonuç, bağlanma güçlüklerinin preterm bebeklerde daha belirgin olduğunu göstermektedir. Ayrıca MIBS skorları ile TSFI toplam puanı (r=-0.54, p<0.01), taktil derin basınca yanıt (r=-0.61, p<0.01) ve vestibüler uyarana yanıt alt kategorileri (r=-0.63, p<0.05) arasında negatif yönde anlamlı korelasyonlar saptanmıştır. Sonuç: Bu pilot çalışmanın bulguları, preterm bebeklerde hem bağlanma güçlüklerinin daha belirgin olduğunu hem de taktil ve vestibüler alanlarda duyusal işlemleme becerilerinin zayıfladığını göstermektedir. Ayrıca anne-bebek bağlanması ile duyusal işleme becerileri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu sonuçlar, erken dönemde bağlanma ve duyusal gelişim arasındaki ilişkinin anlaşılmasının prematüre bebekler için geliştirilecek erken müdahale stratejilerine ışık tutabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• anne-bebek bağlanması
• duyusal işleme
• korelasyon
• preterm
• term

THE RELATIONSHIP BETWEEN MOTHER-INFANT BONDING AND SENSORY PROCESSING SKILLS IN PRETERM CHILDREN: A PILOT STUDY

Abstract

Purpose: Premature birth is a significant risk factor that can negatively affect infants' sensory processing skills. Early mother-infant bonding plays a critical role in children's social-emotional development. This pilot study aimed to compare mother-infant bonding and sensory processing skills in preterm infants and examine the relationship between bonding and sensory processing skills in preterm infants. Methods: A total of 24 infants were included in the study: 12 preterm (gestational age <34 weeks) and 12 term. Mother-infant bonding levels were assessed at 4 months of age using the Mother-Infant Bonding Scale (MIBS). Sensory processing skills were measured at 12 months of age using the Test of Infant Sensory Function (TSFI). Differences between groups were analyzed using the Mann–Whitney U test, and the relationships between the MIBS and TSFI were analyzed using Spearman correlation analysis. Results: Preterm infants performed significantly lower than term infants in the subscales of response to tactile pressure (p=0.039), response to vestibular stimulation (p=0.02), and TSFI total score (p=0.01). No significant differences were found between the groups for the other subscales. MIBS scores were significantly higher in the preterm group (p=0.045), indicating that bonding difficulties were more pronounced in preterm infants. Furthermore, significant negative correlations were found between MIBS scores and the TSFI total score (r=-0.54, p<0.01), response to tactile deep pressure (r=-0.61, p<0.01), and response to vestibular stimulation subcategories (r=-0.63, p<0.05). Conclusion: The findings of this pilot study indicate that bonding difficulties are more pronounced in preterm infants and that sensory processing skills are weakened in the tactile and vestibular areas. Additionally, significant relationships were found between mother-infant bonding and sensory processing skills. These results suggest that understanding the relationship between early bonding and sensory development may inform early intervention strategies for premature infants.

Keywords

• correlation
• mother-infant bonding
• preterm
• sensory processing
• term

Kaynakça

1. Bu çalışma, 9-12 Kasım 2025’te 2. Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi’nde (ICER 2025) sözel bildiri olarak sunulmuştur.