COVİD-19 PANDEMİSİ VE RİSK İLETİŞİMİ

Öz

Aralık 2019'da, Çin’in Wuhan şehrinde yeni bir koronavirüsün neden olduğu bir pnömoni salgını meydana gelmiş ve Çin'in her yerine hızla yayılarak kısa sürede tüm dünyaya yayılım göstermiştir. Dünya Sağlık Örgütü, (DSÖ) Çin’de ortaya çıkan yeni tip koronavirüs hastalığının (SARS-Cov-2,COVID-19) 11 Mart 2020’de pandemi düzeyine ulaştığını ilan etmiştir. Salgında halkı bilgilendirmek, önlem almak ve salgını kontrol etmek amacıyla kriz iletişimi önemli bir yere sahiptir. Krizin farklı aşamalarında dikkate alınması gereken iletişim politikaları söz konusudur. Kısıtlı sağlık okuryazarlığı düzeyinin bir halk sağlığı sorunu olması, pandemi dönemindeki risk iletişimi için bir dezavantaj oluşturmaktadır. Pandemiye infodeminin eşlik etmesi, salgın yönetimi bakımından sağlık iletişiminin fonksiyonlarına olan ihtiyacı artırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• pandemi
• infodemi
• risk iletişimi
• sağlık okuryazarlığı

Kaynakça

1. 1. Sezgin D, Karaaslan YS, Ersoy İ. The Pandemic Infodemic: The Role of Risk Communication and Media in a Pandemic. Gazi Medical Journal. 2020;31:325-7.
2. 2. Qiu W RS, Mao A, Chu C. The Pandemic and its Impacts. Health, Culture and Society. 2017:1-11.
3. 3. Herring DA, Sattenspiel L. Social contexts, syndemics, and infectious disease in northern Aboriginal populations. American journal of human biology : the official journal of the Human Biology Council. 2007;19(2):190-202.
4. 4. Caley P, Philp DJ, McCracken K. Quantifying social distancing arising from pandemic influenza. Journal of the Royal Society Interface. 2008;5(23):631-9.
5. 5. Balta E. Kara Vebadan Koronavirüse Küreselleşme, Panorama, Uluslararası İlişkiler Konseyi. 2020.
6. 6. Bulduklu Y, Karaçor S. Sağlik Hizmetlerinde Kriz İletişimi ve Yeni Medya. Atatürk İletişim Dergisi. (14):279-96.
7. 7. Dari AB. Sosyal Medya ve Sağlık. 21 Yüzyılda Eğitim Ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi.6(18):731-58.
8. 8. Özkan S, Tüzün H, Dikmen AU, İlhan MN. Salgınlarda Toplum Davranışı ve Sağlık Okuryazarlığı. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research.2020 (4):105-10.

9. 9. Centrers for Disease Control and Prevention. Crisis Emergency Risk Communication: İntroduction 2018. Date:03.05.2020 Available: https://emergency.cdc.gov/cerc/ppt/CERC_Introduction.pdf.
10. 10. Alaszewski A, Brown P. Risk, uncertainty and knowledge. Taylor & Francis; 2007.
11. 11. Leslie M. Fear and coughing in Toronto: SARS and the uses of risk. Canadian Journal of Communication. 2006;31(2).
12. 12. Benight CC, Bandura A. Social cognitive theory of posttraumatic recovery: the role of perceived self-efficacy. Behaviour research and therapy. 2004;42(10):1129-48.
13. 13. Centrers for Disease Control and Prevention. CERC: Crisis Communication Plans 2014. Date:03.05.2020 Available: https://emergency.cdc.gov/cerc/ppt/CERC_Crisis_Communication_Plans.pdf.
14. 14. Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health promotion international. 2000;15(3):259-67.
15. 15. Paakkari L, Okan O. COVID-19: health literacy is an underestimated problem. The Lancet Public Health. 2020;5(5):e249-e50.
16. 16. TC Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörlerin Araştırması. Yayın No 1103. 2018.
17. 17. Eysenbach G. Infodemiology: The epidemiology of (mis) information. The American journal of medicine. 2002;113(9):763-5.
18. 18. World Health Organization. Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: Myth busters. Date:03.05.2020 Available: https://www.afro.who.int/publications/coronavirus-disease-covid-19-advice-public-myth-busters.
19. 19. TC Sağlık Bakanlığı. COVID-19 Yeni Koronavirüs Hastalığı. Date:04.05.2020 Available: https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/.
20. 20. Halk Sağlığı Uzmanları Derneği. Korona Postası. Date: 04.05.2020 Available: https://korona.hasuder.org.tr/korona-postasi/.
21. 21. World Economic Forum. These 5 charts show our shifting behaviour around coronavirus. Date: 04.05.2020 Available: https://www.weforum.org/agenda/2020/05/five-charts-coronavirus-covid-19-behaviour.