KUDÜS’TEKİ ÖZBEK VE HİNDÎLER TEKKESİ
Öz
Orta Asya ve Hindistan Müslümanlarının hac ibadetlerinin yapmak için uzun ve meşakkatli bir yol güzergâhı kullandıkları biline bir gerçektir. Hac yollarındaki dinlenme ve barınma menzilleri ise, Müslüman devletlerin idaresi altında teşkilatlı bir konaklama kurumuna dönüşmüştür. Bunun yanı sıra, İslam’ın sufî karakterli birçok tarikat mensupları da gönüllü benzer yapılar kurarak, hac yolcularına hizmet etmişlerdir.
Bu dinî yapıların en önemlileri Türkistan ve Maveraünnehir’de yoğun faaliyet gösteren Nakşibendî ve Hindistan coğrafyasında Çiştî tarikatlerine bağlı Özbek ve Hindiler tekkeleridir. Bu tekkeler, Osmanlı coğrafyasında birçok şehirde hacılara hizmet etmek amacıyla bir çok tekke/zaviye kurarak yüzlerce yıla hizmet etmişleridir.
Çalışmada söz konusu iki tekke üzerine yoğunlaştırarak, bu zümrelerin faaliyetleri üzerinde durulmuştur. Bu konuyla ilgili çalışmalarda arşiv kayıtlarına yeterince inilmediği görülmüştür. Devlet-tekke ilişkileri üzerine örnek belgeler sunularak, dinî ve sosyal hüvviyete sahip Kudüs’teki Özbek ve Hindî tekkeleri, arşiv belgeleri zaviyesinden anlamaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kudüs, Tekke, Zaviye, Nakşibendî, Çiştî, Özbek Tekkesi, Hindiler Tekkesi.
Teşekkür
Teşekkür ederim
Kaynakça
- BOA EV THR 155/45.
- BOA EV THR 157/43.
- BOA EV THR 157/83.
- BOA C. EV, 383/19418.
- BOA EV 2366/14.
- BOA EV MKT 52/66.
- BOA EV MKT 93/56.
- BOA EV MKT 171/124.
- BOA EV MKT 197/53.
- BOA, HR. MKT 347-64.