PAŞA’NIN PAŞASI: EŞKIYA TENKİLİ, İSTİKLAL YETKİSİ VE PALASLI MEHMET PAŞA

When Mehmet Hakkı Pasha was appointed as the governor of Rumelia by Sultan Selim III with the authority of self-independence on the last day of 1795, his retinue was formed simultaneously. Palaslı Mehmet Pasha who occupied the most critical position in the field of his organization, was the highest ranking officer of this retinue with Hüseyin Pasha, was formed to fight the mountain bandits. Indeed, Palaslı Mehmet Pasha had been successful in the early days of his mission. However, after a short time, serious suspicions emerged that Palaslı Mehmet Pasha was acting together with the bandits. In such a case, it was expected that Hakkı Pasha would immediately dismiss him by using his authority of self-independence. But, although he was authorized to do so, the pasha, interestingly, did not want to take the responsibility on himself. In spite of his all struggle to share responsibility with capital for this hard task, the central government never accepted his insinuating offer. After a while, relations between the governor of Rumelia and Istanbul began to become tense. Consequently, this process not only negatively affected the acceptance of the pasha’s demands related to his governorship, but also contributed to his dismissal. This paper aims to examine the crisis, which occupied the first nine months of Hakkı Pasha’s Rumeli governorship, based on the authority of self-independence.

Mehmet Hakkı Paşa, 1795 senesinin son gününde istiklâl yetkisi ile Rumeli valiliğine ilk atandığında maiyeti de aynı anda teşkil edilmişti. Palaslı Mehmet Paşa, Hüseyin Paşa ile birlikte dağlı eşkıyası ile mücadele için oluşturulan bu maiyetin en rütbelisi idi. Hakkı Paşa’nın başını çektiği organizasyonunun da sahadaki en kritik mevkiini işgal ediyordu. Vazifesinin ilk zamanlarında takdire şayan işler de yapmıştı. Fakat kısa bir süre sonra Palaslı Mehmet Paşa’nın eşkıya ile ünsiyeti olduğuna dair ciddi şüpheler ortaya çıktı. Böyle bir durumda Hakkı Paşa’nın istiklâl yetkisini kullanarak onu derhal azletmesi beklenirdi. Bunu yapmaya yetkisi olmasına rağmen paşa, sorumluluğu bir türlü üstüne almak istemedi. İstanbul’u bu işin paydaşı olması noktasında aylarca ikna etmeye çalışsa da merkezi hükûmet, asla yanaşmadı. Tabii olarak bir süre sonra Rumeli valisi ile İstanbul arasındaki ilişkiler gergin bir hal almaya başladı. Nihayet bu süreç, doğrudan olmasa da dolaylı bir şekilde paşanın valiliğe dair isteklerinin kabulünü olumsuz etkiledi ve vazifeden el çektirilmesine katkı sağladı. Bu çalışma, Hakkı Paşa’nın Rumeli valiliğinin ilk dokuz ayını meşgul eden azletme krizini istiklâl yetkisi merkezli olarak incelemeye odaklanmıştır.