Araştırma Makalesi

OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914)

Sayı: PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI 24 Kasım 2024
PDF İndir
EN TR

OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914)

Öz

Alman donanmasının Akdeniz birliğindeki iki savaş gemisi Goeben ve Breslau, 6 Ağustos 1914 günü Amiral Souchon komutasında tarafsız İtalya’nın Messina limanını terk ederek boğazdan çıktı. Bu iki kruvazör, Fransız ve İngiliz gemilerinin takibi altındaydı. Almanya; Fransa ve Rusya’dan sonra İngiltere ile de savaşa girince, Goeben ve Breslau için Akdeniz adeta bir kapan haline gelmişti. Bu iki gemi hız ve atış gücü açısından üstün olsalar da düşman kuvvetlerinin sayıca fazlalığı nedeniyle Akdeniz’de, zor duruma düşmüştü. İngiliz Amiralliği gemilerin sadece iki seçeneği olduğunu düşünüyordu. İngilizlere göre gemiler ya Cebelitarık’a yönelerek Atlantik’e açılacaklardı ya da Adriyatik’teki müttefik Avusturya-Macaristan limanlarına gidecekti. Tüm önlemler buna göre alınmıştı. Ancak Goeben ve Breslau beklenmedik bir rota izleyerek İngilizlerin düşünmediği üçüncü seçenek olan, 2200 km ötedeki Çanakkale’ye dümen kırdı. Goeben ve Breslau, dört gün süren kovalamacada hız avantajlarını da kullanarak mesafeyi açtı ve iki dretnot, 10 Ağustos’ta Çanakkale Boğazı önüne geldi. Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın emriyle kruvazörler, boğazdan geçip Nara önlerinde demirledi. Dört saat sonra İngiliz savaş gemileri boğaz önündeydi ve onların geçiş talepleri reddedildi. Bu iki kruvazörün Osmanlı limanlarına sığınmasından 29 Ekim’de Rus limanlarını bombalamasına kadar geçen süreç, Osmanlı Devleti’ni Birinci Dünya Savaşı’na sokan olaylar dizisinin başlamasında kilit bir rol oynadı. Bu süreç çalışmanın ana temasını oluşturdu. Bu makale İngiliz basınında Goeben ve Breslau adlı Alman savaş gemilerinin, Osmanlı Devleti’nin Dünya Savaşı’na giriş sürecindeki rolünü, kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir. Çalışma, dönemin gazetelerinde yayımlanan haberler, yorumlar ve analizler üzerinden ilerleyerek, İngiliz basınının olayları nasıl yorumladığını ortaya koymayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Goeben ve Breslau, Birinci Dünya Savaşı, Almanya, İngiltere, Osmanlı Devleti.

Kaynakça

  1. Araştırma ve İnceleme Eserler
  2. Ahmet İzzet Paşa, İstiklâl Harbi’nin Gerçekleri Feryadım, C. I, Timaş Yayınları, İstanbul 2017.
  3. AK, İlyas, Osmanlı Devleti’nde Kapitülasyonların Kaldırılması Meselesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Tokat 2023.
  4. AKBAY, Cemal, Osmanlı İmparatorluğu’nun Siyasi ve Askerî Hazırlıkları İle Harbe Girişi, Genelkurmay Personel Başkanlığı Askerî Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) Daire Başkanlığı Yayınları, Ankara 2014.
  5. AKSAKAL, Mustafa, Harb-i Umumi Eşiğinde Osmanlı Devleti Son Savaşına Nasıl Girdi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2010.
  6. ALKAN, Necmettin, “Alman Kaynaklarına Göre Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na Girmesi”, 1914’ten 2014’e 100’üncü Yılında Birinci Dünya Savaşı’nı Anlamak, İstanbul 20-21 Kasım 2014, ss. 157-178.
  7. ARI, Kemal, Birinci Dünya Savaşı Kronolojisi, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1997.
  8. BABACAN, Hasan, Mehmed Talât Paşa 1874-1921 (Siyasi Hayatı ve İcraatı), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2005.
  9. BAYRAMOL, Eray, “Rus Diplomatik Belgelerinde Birinci Dünya Savaşı’nda Türk-Rus İttifakına Dair Görüşmeler”, Türk Dünyası Araştırmaları, C. 129, S. 254, 2021, ss. 43-72.
  10. BAYUR, Yusuf Hikmet, Türk İnkılâbı Tarihi Cilt: III, 1914-1918 Genel Savaşı, Kısım: 1, Savaşın Başından 1914-1915 Kışına Kadar, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1991.

Kaynak Göster

APA
Ak, İ. (2024). OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914). Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI, 463-496. https://doi.org/10.53718/gttad.1541063
AMA
1.Ak İ. OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914). GTTAD. 2024;(PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI):463-496. doi:10.53718/gttad.1541063
Chicago
Ak, İlyas. 2024. “OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914)”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, sy PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI: 463-96. https://doi.org/10.53718/gttad.1541063.
EndNote
Ak İ (01 Kasım 2024) OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914). Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI 463–496.
IEEE
[1]İ. Ak, “OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914)”, GTTAD, sy PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI, ss. 463–496, Kas. 2024, doi: 10.53718/gttad.1541063.
ISNAD
Ak, İlyas. “OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914)”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi. PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI (01 Kasım 2024): 463-496. https://doi.org/10.53718/gttad.1541063.
JAMA
1.Ak İ. OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914). GTTAD. 2024;:463–496.
MLA
Ak, İlyas. “OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914)”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, sy PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI, Kasım 2024, ss. 463-96, doi:10.53718/gttad.1541063.
Vancouver
1.İlyas Ak. OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914). GTTAD. 01 Kasım 2024;(PROF. DR. EŞREF BUHARALI ÖZEL SAYISI):463-96. doi:10.53718/gttad.1541063