Araştırma Makalesi

GALATA KULESİ MEHTERLERİ

Cilt: 8 Sayı: 16 24 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

GALATA KULESİ MEHTERLERİ

Öz

Osmanlı Devleti’nin resmi müzisyenleri olan mehter takımı 1826 yılında lağvedilene kadar görevlerini ifa etmişlerdi. Savaş ve barış gibi her ortamda müziklerini icra eden mehterler İstanbul’un farklı noktalarında teşkilatlanmışlardı. Bu yerlerden birisi de tarihi yarımada da yer alan ve şehri görebilecek hâkim bir noktada bulunan Galata Kulesi idi. Başlangıçta Cenevizliler tarafından güvenlik gerekçesiyle inşa edilen Galata Kulesi, İstanbul’un Osmanlı Devleti’nin egemenliğine geçmesiyle farklı amaçlara hizmet etmiş ve 1715 yılında ise mehterlere tahsis edilmişti. 1715 senesinde kuleye yerleştirilen mehterler yedi kişiden oluşuyordu. Mehterler arasında tablcı (davulcu), zurnacı ve nakkareci ile birlikte bir de onları idare edecek mehterbaşı bulunuyordu. Mehterler günlük on beş akçe, mehterbaşı ise yirmi akçe almaktaydı. Teşkil edilen bu yeni mehterhaneye müzik aletleri devlet tarafından temin edilmişti. Günün belli zamanlarında rutin olarak mehterlerini çalan Galata Kulesi mehterlerinin müzik aletlerinin iki senede bir değiştirilmesi kanundu. Ancak vesikalar ışığında bu kurala pek riayet edilmediği görülmektedir. XVIII. yüzyılın sonlarında Galata kulesindeki mehterhaneye büyük davul olarak adlandırılan kös konulmuştu. Böylece Galata kulesi mehterleri sultanın hakimiyetinin sembolize edilmesi, günün vakitlerinin duyurulmasının yanı sıra kuleye konulan bu kös ile olası İstanbul yangınlarını önleme amacına da hizmet etmişti. Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda kaleme alınan bu çalışmada; Galata kulesi mehterlerinin ihdası, ücretleri, atamaları ve hizmetleri ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

İstanbul, Mehter, Galata Kulesi, Nevbet.

Kaynakça

  1. AHMED CEVAD, Yeniçeriler: Yeniçerilerin İhdâsından İlgâsına Değin Ahvâl-i Târîhiyyelerini Bâhistir, Kırkanbar Matbaası, İstanbul 1299.
  2. AKSOY, Bülent, Avrupalı Gezginlerin Gözüyle Osmanlılarda Musıki, Pan Yayıncılık, İstanbul 1994.
  3. ANADOL, Köksal, ARIOĞLU, Ersin, “Galata Kulesi”, Mimarlık, S.79, C.1, ss. 49-55.
  4. BEHAR, Cem, Osmanlı/Türk Musıkisinin Kısa Tarihi, YKY, İstanbul 2015.
  5. BİNARK, İsmet, “Yüzyıllar Boyunca Mehter”, Türk Kültürü Dergisi, S. 73, 1968, ss. 98-106.
  6. BOZTAŞ, Fırat, Onaltıncı Yüzyılın Sonuna Kadar Osmanlı Devleti’nde Tabl ve Alem Mehterleri Teşkilatı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul 2009.
  7. CELAL ESAD, Türk Musikisi ve Yeniçeri Mehter Muzıkası Hakkında Mutalaat, Matbaa-i Hayriye, İstanbul 1327.
  8. EYİCE, Semavi, “Galata Kulesi”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 13, İstanbul 1996, ss. 313-316.
  9. EYİCE, Semavi, “Galata Kulesi”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C. 3, Kültür Bakanlığı, Tarih Vakfı Yayınları, ss. 360.
  10. GODFREY GOODWIN, Yeniçeriler, çev. Derin Türkömer, Doğan Kitap, İstanbul 2004.

Kaynak Göster

APA
Altı, A. (2026). GALATA KULESİ MEHTERLERİ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 8(16), 253-262. https://doi.org/10.53718/gttad.1671175
AMA
1.Altı A. GALATA KULESİ MEHTERLERİ. GTTAD. 2026;8(16):253-262. doi:10.53718/gttad.1671175
Chicago
Altı, Aziz. 2026. “GALATA KULESİ MEHTERLERİ”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 8 (16): 253-62. https://doi.org/10.53718/gttad.1671175.
EndNote
Altı A (01 Ocak 2026) GALATA KULESİ MEHTERLERİ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 8 16 253–262.
IEEE
[1]A. Altı, “GALATA KULESİ MEHTERLERİ”, GTTAD, c. 8, sy 16, ss. 253–262, Oca. 2026, doi: 10.53718/gttad.1671175.
ISNAD
Altı, Aziz. “GALATA KULESİ MEHTERLERİ”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 8/16 (01 Ocak 2026): 253-262. https://doi.org/10.53718/gttad.1671175.
JAMA
1.Altı A. GALATA KULESİ MEHTERLERİ. GTTAD. 2026;8:253–262.
MLA
Altı, Aziz. “GALATA KULESİ MEHTERLERİ”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 16, Ocak 2026, ss. 253-62, doi:10.53718/gttad.1671175.
Vancouver
1.Aziz Altı. GALATA KULESİ MEHTERLERİ. GTTAD. 01 Ocak 2026;8(16):253-62. doi:10.53718/gttad.1671175