TÜRKLERİN OTUZ BOYU

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 15, 1023 - 1028, 29.09.2025

Mihaly Dobrovits Çevirmen: Hasan Yalçın

https://doi.org/10.53718/gttad.1715666

Öz

Mevcut çalışma evvela göçebe boylar ve boy konfederasyonları için kullanılan Türk ve Çin terminolojisini incelemekte, ardından Prenses Xienli Pijia'nın (Bilgä) Çince mezar taşında bulunan ve prensesin babası Gudulu (= Ḳutluġ) Mechuo'nun Otuz Boyun Türk Kağanı olduğunu bildiren meşhur ibareyi tahlil ederek devam etmektedir. K. Czeglédy'nin Türk konfederasyonunun sayı yapısını tefsir eden daha eski bir teşebbüsünün aksine, yazar meseleyi başka bir şekilde izah etmektedir. Ona göre Dokuz Soy (jiu xing) ibaresi, Doğu Türklerinin on bir boyunun eklenmesi gereken toḳuz oġuz’u temsil etmektedir. Bu iki grup yirmi boyu teşkil eder ve bu sayıya Batı Türklerinin on boyunu (On Oḳ) eklediğimizde, tekmil Türk konfederasyonunun otuz boyunu elde ederiz

Anahtar Kelimeler

Türkler , göçebe boylar , konfederasyonlar , İç Asya.

THE THIRTY TRIBES OF THE TURKS

Öz

The present study first investigates the Turkic and Chinese terminology for nomadic tribes and tribal confederacies, then proceeds to analyse the famous passage to be found on the Chinese epitaph of Princess Xienli Pijia (Bilgä), in which we are informed that the father of the Princess, Gudulu (= Qutluγ) Mechuo was the Türk Khagan of the Thirty Tribes. Contrary to an older attempt of K. Czeglédy at interpreting the numerical composition of the Türk confederacy, the author elucidates the question in another way. To his opinion the term Nine Surnames (jiu xing) stands for the toquz oγuz, to which the eleven tribes of the Eastern Turks must be added. These two groups make up twenty tribes, and adding to this amount the ten tribes of the Western Turks (On Oq) we get the Thirty Tribes of the complete Türk confederacy.

Anahtar Kelimeler

Türks , nomadic tribes , confederacies , Inner Asia.