Araştırma Makalesi

TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ

Cilt: 8 Sayı: 17 31 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ

Öz

Teke tek savaş, savaş güreşi, düello ya da mübareze olarak adlandırılan bireysel çatışma uygulaması, tarih boyunca birçok toplumda görülen askeri bir gelenek olmakla birlikte, Türk savaş kültürü içerisinde süreklilik arz eden özgün bir uygulama niteliği taşımaktadır. Bu çalışma, Hunlardan başlayarak Türk toplulukları arasında teke tek savaşın hangi bağlamlarda ortaya çıktığını, nasıl ve ne şekilde icra edildiğini, ayrıca askeri, kültürel ve zihin dünyasındaki yerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Çin, Bizans, İslam ve Rus kronikleri ile Türk destan ve mitolojik metinlerini birlikte ele alarak yazılı ve sözlü kaynakların karşılaştırmalı analizine dayanmaktadır. İnceleme sonucunda, teke tek savaşın yalnızca rakip ordular arasında sembolik bir güç gösterisi olmadığı, aynı zamanda iç siyasi mücadelelerde, moral ve psikolojik üstünlük sağlama amacıyla ve askeri liderliğin meşruiyetini pekiştiren bir araç olarak kullanıldığı görülmektedir. Hunlar, Kök Türkler, Uygurlar, Selçuklular ve daha sonraki Türk toplulukları örneklerinde bu uygulamanın, alp ve bahadır anlayışıyla doğrudan ilişkili olduğu, cesaret, onur ve bireysel askeri yetkinliğin ön plana çıkarıldığı bir savaş pratiği olarak algılandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca teke tek savaşın, Türk sözlü kültüründe ve destan geleneğinde ideal savaşçı tipinin inşasında önemli bir rol oynadığı tespit edilmektedir. Bu bağlamda çalışma, teke tek savaş geleneğinin Türk askeri kültüründe raslantısal değil, tarihsel sürekliliğe sahip bilinçli bir uygulama olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AHMETBEYOĞLU, Ali, Avrupa Hunları, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2013.
  2. ALAADDİN ATA MELİK CÜVEYNÎ, Tarih-i Cihan Güşa, çev. Mürsel Öztürk, TTK, Ankara 2013.
  3. ARCHER, Christon I., FERRİS, John R., HERWİG, Holger H., TRAVERS, Timothy H. E., Dünya Savaş Tarihi, çev. Cem Demirkan, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2020.
  4. ARTAMONOV, M. İ., Hazar Tarihi Türkler, Yahudiler, Ruslar, çev. D. Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul 2016.
  5. AYVERDİ, İlhan, Kubbealtı Lugati Misalli Büyük Türkçe Sözlük, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul 2005.
  6. BALDİCK, Robert, The Duel, Clarkson N. Potter Publisher, New York 1965.
  7. BULDUK, Üçler, “Yaşayış ve Kültür Açısından Eski Türk Devletlerinin Kuruluş ve Yıkılış Nedenleri”, Kuruluş ve Çöküş Sürecinde Türk Devletleri Sempozyumu Bildirileri (5-6 Kasım 2007), yay. haz. Mehmet Alpargu, Muhammed Bilal Çelik, Sakarya Üniversitesi Basımevi, Sakarya 2008, ss. 47-55.
  8. BULDUK, Üçler, “Dede Korkut Oğuzlarında Askerî Teşkilata Dair Unsurlar”, Dede Korkut Uluslararası Sempozyumu (25-27 Nisan 2019/Bayburt) Bildiri Kitabı, ed. Ferdi Güzel, Turgay Kabak, Bayburt Üniversitesi Dede Korkut Uygulama ve Araştırma Merkezi, Bayburt 2019, ss. 149-162.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Öncesi Türk Tarihi, Orta Asya Tarihi, Türk Bozkır Kültürü, Türk Halkları ve Toplulukları, Türk Kültür Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2026

Kabul Tarihi

23 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 17

Kaynak Göster

APA
Yıldız, O. (2026). TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 8(17), 491-508. https://doi.org/10.53718/gttad.1882447
AMA
1.Yıldız O. TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ. GTTAD. 2026;8(17):491-508. doi:10.53718/gttad.1882447
Chicago
Yıldız, Onur. 2026. “TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 8 (17): 491-508. https://doi.org/10.53718/gttad.1882447.
EndNote
Yıldız O (01 Mayıs 2026) TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 8 17 491–508.
IEEE
[1]O. Yıldız, “TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ”, GTTAD, c. 8, sy 17, ss. 491–508, May. 2026, doi: 10.53718/gttad.1882447.
ISNAD
Yıldız, Onur. “TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi 8/17 (01 Mayıs 2026): 491-508. https://doi.org/10.53718/gttad.1882447.
JAMA
1.Yıldız O. TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ. GTTAD. 2026;8:491–508.
MLA
Yıldız, Onur. “TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ”. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 17, Mayıs 2026, ss. 491-08, doi:10.53718/gttad.1882447.
Vancouver
1.Onur Yıldız. TÜRKLERDE SAVAŞ GÜREŞİ: TEKE TEK SAVAŞ. GTTAD. 01 Mayıs 2026;8(17):491-508. doi:10.53718/gttad.1882447