EMİR ŞEKİB ARSLAN’IN KİŞİLİĞİ IŞIĞINDA İTTİHAT VE TERAKKİ’NİN İSLAMCI SİYASETİ
Öz
Emir Şekib Arslan Arap uyanışında yetişmiş çok yönlü bir mütefekkirdir. Edebî, ilmî, siyasi kimlikleri ile ön plana çıkmaktadır. Onun kimliğinin en çarpıcı yönü ise İslamcı bir ittihatçı oluşudur. Emir Şekib Bey’in fikir dünyasının temelini oluşturan dinamik, Osmanlı Devleti’nin çatısı altında bütün Müslümanların bir araya gelmesi ile sömürgeci işgallere son verilmesi ve İslam’ın tekrar altın çağına döndürülmesidir. Bu fikrin gerçekleşmesi için mücadele eden Emir Şekib Arslan’ı dönemin İslamcı Arap fikir adamlarından farklı kılan hususlardan birisi ise onun İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin aktif bir mensubu olmasıdır. İttihat ve Terakki’nin özellikle Orta Doğu politikalarının belirlenmesinde önemli bir yere sahip olan Emir Şekib Arslan hem devlet hem de cemiyet için çalışmalar yapmış İslamcı bir Arap mütefekkiridir. Bu çalışmada Emir Şekib Arslan’ın şahsiyeti üzerinden İttihat ve Terakki’nin siyaset anlayışını incelemeye çalıştık. Hem Emir Şekib Arslan’ın hem de İttihat ve Terakki’nin İslamcı tutumlarının neden ve sonuçlarını ortaya koymaya gayret ettik. Bunun yanı sıra İslamcılığın çıkış noktası ve dönemsel olarak uygulama alanı bulduğu hususları irdeleyerek, ademimerkeziyetçi Araplarla İslamcılık arasındaki mücadeleyi inceledik.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmad, Feroz, İttihat ve Terakki, Çev: Nuran Yavuz, Kaynak Yayınları, İstanbul 1971.
- Artuç, Nevzat, İttihat ve Terakki’nin İttihad-ı İslam Siyaseti Çerçevesinde İttihatçı Senusi İlişkileri, Bilge Kültür Sanat, İstanbul, 2013.
- Berkes, Niyazi, Türkiye’de Çağdaşlaşma, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2006.Cemal Paşa, Hatıralar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2017.
- Cleveland, Wıllıam, Batı’ya Karşı İslam Emir Şekib Arslan’ın Mücadelesi, Çev: Selahattin Ayaz, Ekin Yayınları, İstanbul 2017.
- Cleveland, Wıllıam, Modern Orta Doğu Tarihi, Çev: Mehmet Harmancı, agora kitaplığı, İstanbul 2008.
- Çelebi, Mevlüt,“Uşi Antlaşması'dan Sonra İtalya'nın Türkiye Siyaseti”, Osmanlı Devleti'nin Dağılma Sürecinde Trablusgarp ve Balkan Savaşları Bildiriler, Edit. Prof. Dr. Mehmet Ersan, Dr. Nuri Karakaş, TTK Yayını, Ankara 2013.
- Enver Paşa, “Beyanname”, SIRÂTIMÜSTAKĪM, Edt.Ertuğrul Düzdağ, Cilt 7, 167. Sayı 25, İstanbul Zilka’de 1329 -16 Kasım 1911.
- Emir Şekib Arslan, İttihatçı Bir Arap Aydının Anıları, Çev: Halit Özkan, Klasik Yayınları, İstanbul 2009.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Biyografi
Yazarlar
Ömer Aslan
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2019
Kabul Tarihi
7 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 2