ÇAĞATAY HANI BARAK İLE İLHAN ABAKA ARASINDAKİ MÜCADELELER
Öz
Cengiz Han’ın, Harezmşah seferinden dönüşünde ölmesiyle Büyük Moğol İmparatorluğu varisler arasında parçalara ayrılmıştır. Cengiz Han’ın büyük oğlu olan Çağatay, yasaların tatbikçisi sıfatını alarak kendi ismiyle de anılan Çağatay Hanlığı tarih sahnesine sıktı. Çağatay Hanlığı, gerek yasaların uygulanması konusunda gerekse de Büyük Hanlık seçimlerinde etkin rol oynamıştır. Bu rol Mengü Han dönemine kadar sürmüş ve bu dönemden sora Çağatay Hanlığı güç ve prestij kaybı yaşamıştır. Kubilay Han, dönemindeki taht mücadelelerinden sonra gücünü toplayarak iktidarı ele geçirdi. Bu dönemde kendisinden yarlıg almadan Çağatay Hanlığı tahtına geçen Müslüman Mübarek Şah üzerine Barak’ı gönderdi. Barak, Çağatay Hanlığı tahtına geçtikten sonra sınırları kısıtlı topraklarını Kubilay Han, İlhan Abaka ve Ögedeyli Kaydu’ya karşı koruması gerekecekti. 1269 yılında Horasan’da toplanan ve Cuci, Ögedey ve Çağatay uluslarının katılımıyla önemli bir kurultay toplandı. Bu kurultayda alınan önemli kararlardan biri Çağataylı Barak’ın, İlhan Abaka’nın topraklarına saldırmasına izin verildi. Barak, İlhan Abaka ile girişmiş olduğu mücadelelerde başarılı olsa da Ögedeyli Kaydu bu mücadelelerde etkin rol oynadı. Böylece Çağataylı Barak’ın kaderini belirlemesine neden oldu.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alan, H., “Çağatay Hanlığı”, Avrasya’nın Sekiz Asrı Çengizoğulları, ed. H. Alan, İ. Kemaloğlu, Ötüken yay., ss. 68-97.
- Alican, M., Tarihin Kara Yazısı Moğollar, Timaş yay., İstanbul 2017.
- Arslan, İ., Moğollar Arasında İslamiyetin Yayılışı, metamorfoz yay., İstanbul 2017.
- Barthold, V. V., “Çağatay ”, Milli Eğitim Bakanlığı İslam Ansiklopedisi, Milli Eğitim Basımevi yay., C. III, İstanbul 1979, ss. 266-270.
- Barthold, V. V., Moğol İstilasına Kadar Türkistan, çev., H. D. Yıldız, Kronik yay., İstanbul 2017.
- Biran, M., “Rulers and City Life in Mongol Central Asia (1220-1370)”, Turko-Mongol Rulers, Cities and City Life, ed. David Durand-Guédy, Leiden-Boston 2013, pp. 257-283. /a
- Biran, M., Qaidu And The Rise Of The Independent Mongol State In Central Asia, Richmond, Surrey 1997, p.108. /b
- Cahun, L., Asya Tarihine Giriş Türkler Ve Moğollar, çev., İ. Kaya, Toplumsal Dönüşüm yay., İstanbul 2013.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Samet Durmaz
*
0000-0002-8223-0736
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
6 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
5 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 2