KAÇARLAR DÖNEMİNDE İRAN’IN KÖRFEZ BÖLGESİ, IRAK, SURİYE, LÜBNAN VE YEMEN BÖLGELERİNDEKİ ŞİİLERLE İLİŞKİLERİ

After the demolition of the Safavid State, sovereignty was established in the Iranian geography by Afghans, Afsharids, Zends and Qajar srespectively. Undoubtedly, after the Safavids, the most powerful state that dominated theregion was Qajars. As a matter of fact, the next target of the Qajars, that strengthened their sovereignty in Iran, will be in the Middle East region. They willuse Shiism as a force, like the Safavids, who had their predecessors, in orderto gainsovereignty in the Middle East. Of course, the idea of establishing sovereignty in there gionvia Shiism, which was put intopracticeby Qajars, made the conflict between the Ottomans, who were therulers of the region and the biggest state of the Sunni Islamic world and the Turkish world at thatera, and Qajars. The Qajars provided political, economic and sectarian supportto the Shii tegroupssuch as Iraq, the Persian Gulf, Yemen, Syria and Lebanon in the Ottoman rule, İsmaili, Zeydi, Nuseyri and Durzi, and provoked these Shii tegroupsagainst the Ottoman State. This policy continued from theestablishment of the Qajar people in 1795 until the First World War.

Safevilerden sonra İran coğrafyasında kurulan devletler, Afganlar, Avşarlar, Zendler ve Kaçarlardır. Ancak Osmanlı Devleti için Orta Doğuda büyük bir tehlike haline gelen devlet Kaçarlardır. Kaçar Şahları, Safeviler gibi Şiilik mezhebini siyasi, askeri, ekonomik ve ideolojik çıkarları doğrultusunda kullanmaya başladılar. Ortadoğu coğrafyasında Osmanlı Devleti, Kaçarların en büyük ve güçlü rakibi idi. Osmanlı hâkimiyetindeki Irak, Basra Körfezi, Yemen, Suriye ve Lübnan bölgelerinde Şii mezhebine mensup büyük bir halk kitlesi bulunmaktaydı. Kaçar Şahları, Osmanlı devletini zayıflatmak ve yıpratmak, Orta Doğuda siyasi, askeri ve ekonomik alanlarda Osmanlı Devletine üstünlük sağlamak için Osmanlı hâkimiyetindeki Şiileri desteklemiş ve onları sahiplenmiştir. Osmanlı hâkimiyetindeki Irak’ta, Basra Körfezin’de, Yemen’de, Suriye’de ve Lübnan’daki Caferi, İsmaili, Zeydi, Nuseyri, Dürz, gibi Şii oluşum kollarına siyasi, askeri, ekonomik ve mezhebi ilişkiler kurulmuş ve bu Şiileri Osmanlı aleyhinde kışkırtmıştır. Bu politika Kaçarların kuruluşundan I. Dünya savaşına kadar sürmüştür. Anahtar Kelimeler: Kaçar Henadanı, Osmanlı Devleti, Şiilik ve Orta Doğu.