HÜLEGÜ’NÜN İLHANLI HANEDANI’NA MEŞRU ZEMİN İNŞAASI

Hülegü’nün Ceyhun Nehri’nin batısına gönderiliş nedeni ve sonrasında üstlenmiş olduğu rol arasında kaynaklarda bir takım çelişkiler bulunmaktadır. Bazı kaynaklar Hülegü’nün bölgeye askeri ve siyasi amaçlar ile geldiğini rivayet etmektedirler. Ama zaman sonra değişen durum neticesinde, Hülegü’yü bölge idaresini üstlenmeye götüren sürecin başladığı görülmektedir. Möngke Kağan’ın ölümü sonrasında Ceyhun Nehri’nin batısı idari anlamda yeni bir sürece girmiştir. Yeni sürecin başlamasında, Möngke Kağan’ın ölümü öncesinde kardeşi Hülegü’ye bölgenin idaresini vermiş olması etkili olmuştur. Bu süreç içerisinde idareyi ele almak isteyen Hülegü’nün, en kuvvetli muhalifleri Çuci hanedanından şehzadeler olmuştur. Sonrasında Büyük Kağanlık için çıkan taht kavgalarının vermiş olduğu fırsatla meseleye Altın Orda hanı Berke’nin de dahil olduğu görülmektedir. Dönemi aydınlatmada önemi role sahip tarihi vesikaların detaylı incelemesi yapılınca Hülegü’nün en erken 1259-1260 yıllarında Ceyhun Nehri’nin batısında hanlık iddiası ile ortaya çıktığı görülmektedir. Verilen bu tarih, birçok kronik ve nümizmatik veri ile de doğrulanmaktadır. Hülegü, hanlık iddiasıyla çıkmış olduğu coğrafyada, verdiği başarılı mücadele ile idareyi eline almayı başarmıştır. Böylece hem kendisinin hem de hanedanının bölge yönetiminde söz sahibi olmasına zemin hazırlamıştır.

There are a number of contradictions in the sources between the reason Hulagu was sent west of the Oxus River and the role he later assumed. Some sources report that Hulagu came to the region for military and political purposes. However, as a result of the changed situation after time, it is seen that the process that led Hulagu to assume the regional administration started. After the death of Mongke Khagan, the west of the Oxus River has entered a new administrative process. The fact that Mongke Khan gave the region administration to his brother Hulagu before his death was effective at the beginning of this new process. The strongest obstacle to Hulagu, who wanted to take over in this process, was the princes from the Jochi dynasty. Afterwards, with the opportunity of the throne fights for the Great Khaganate, it is seen that Berke, the khan of Golden Horde, was also involved in the issue. When the historical documents, which have an important role in illuminating the period, are examined in detail, it is seen that Hulagu emerged at the earliest in 1259-1260 with the claim of khanate in the west of the Oxus River. This date is confirmed by many chronic and numismatic data. Hulagu succeeded in taking over the administration with the successful struggle she gave in the geography where he started out with the claim of khanate. Thus, he prepared the ground for both himself and his dynasty to have a say in the regional administration.